Obligatoryjne gwarancje przy robotach budowlanych na sta\u0142e wpisa\u0142y si\u0119 w p\u0142aszczyzn\u0119 relacji inwestor \u2013 wykonawca. Nierzadko takie gwarancje wystawiaj\u0105 sobie strony wzajemnie \u2013 zamawiaj\u0105cy oczekuje zabezpieczenia ewentualnej szkody wynikaj\u0105cej z nienale\u017cytej realizacji umowy, a wykonawca pewno\u015bci, \u017ce za wykonane prace otrzyma wynagrodzenie. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ju\u017c samo \u017c\u0105danie wystawienia gwarancji powinno by\u0107 zawsze potraktowane z nale\u017cyt\u0105 uwag\u0105. Jest to p\u0142aszczyzna oparta o formalne warunki, co wymusza nie tylko terminowe, ale r\u00f3wnie\u017c staranne post\u0119powanie w tym zakresie. Zaniechanie wystawienia gwarancji mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 bowiem z odst\u0105pieniem od umowy, ze wszystkimi negatywnymi skutkami takiego zdarzenia prawnego.<\/p>\n
Przytaczany poni\u017cej przypadek, z kt\u00f3rym zmierzy\u0142 si\u0119 S\u0105d Apelacyjny w \u0141odzi, ukazuje w\u0142a\u015bnie praktyczne aspekty stosowania przedmiotowych przepis\u00f3w prawa. Gdzie niepozorne \u2013 dla laika \u2013 uchybienia prowadz\u0105 do istotnych nast\u0119pstw prawnych.<\/p>\n
Stan faktyczny ca\u0142kiem typowy. Wykonawca pozwa\u0142 Gmin\u0119 o wynagrodzenie za wykonane prace obj\u0119te zawart\u0105 umow\u0105 o roboty budowlane. Gmina podnios\u0142a, \u017ce wierzytelno\u015b\u0107 zosta\u0142a spe\u0142niona poprzez potr\u0105cenie jej z kwot\u0105 kar umownych obci\u0105\u017caj\u0105cych wykonawc\u0119 z tytu\u0142u odst\u0105pienia od umowy przez Gmin\u0119, w zwi\u0105zku z bezczynno\u015bci\u0105 wykonawcy. Wykonawca natomiast argumentowa\u0142, \u017ce kary s\u0105 bezprzedmiotowe, jako \u017ce w dacie z\u0142o\u017cenia przez Gmin\u0119 o\u015bwiadczenia o odst\u0105pieniu umowa ju\u017c nie obowi\u0105zywa\u0142a \u2013 na skutek wcze\u015bniejszego odst\u0105pienia od umowy przez wykonawc\u0119 w oparciu o art. 6494<\/sup> k.c.<\/p>\n W\u015br\u00f3d wielu w\u0105tk\u00f3w pobocznych, jakich nigdy nie brakuje przy wi\u0119kszych inwestycjach, kluczowe okaza\u0142o si\u0119 zatem ustalenie, czy potr\u0105cenie by\u0142o skuteczne. A zatem, czy by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 i zaistnia\u0142y podstawy do naliczenia kar umownych. To za\u015b wymaga\u0142o cofni\u0119cia si\u0119 przez s\u0105d do podstaw sporu stron i zbadania, czy faktycznie zarzut niewystawienia gwarancji by\u0142 uzasadniony.<\/p>\n Realia tej sprawy dobrze ukazuj\u0105, \u017ce nie warto zostawia\u0107 niczego na ostatni\u0105 chwil\u0119. Wykonawca faktycznie za\u017c\u0105da\u0142 gwarancji i up\u0142yw 45 dniowego terminu na jej przekazanie przez Zamawiaj\u0105cego mija\u0142 24 sierpnia. Jak starania zamawiaj\u0105cego wygl\u0105da\u0142y \u201eod kuchni\u201d ? Pismem datowanym na dzie\u0144 21 sierpnia 2015 roku pozwany informowa\u0142 powoda o zamiarze podpisania gwarancji z Bankiem (...), a tak\u017ce zwraca\u0142 si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o przybycie os\u00f3b uprawnionych do reprezentowania powodowej firmy po odbi\u00f3r tej gwarancji w dniu 24 sierpnia 2015 roku o godz. 1700 do Urz\u0119du Miasta P. Tego samego dnia przedstawiciel pozwanego wystosowa\u0142 do powoda wiadomo\u015b\u0107 mailow\u0105 z za\u0142\u0105cznikiem, w postaci skanu pisma. Dodatkowo tak\u017ce w dniu 21 sierpnia 2015 r. przedstawiciele pozwanego pr\u00f3bowali skontaktowa\u0107 si\u0119 z powodem w siedzibie jego przedsi\u0119biorstwa, ale pr\u00f3by te okaza\u0142y si\u0119 nieskuteczne (w dniu 21 sierpnia 2015 r. pracownik pozwanego dotar\u0142 do siedziby wykonawcy oko\u0142o godziny 16.00 tj. po godzinach pracy biura). W dniu 24 sierpnia 2015 roku pozwany podpisa\u0142 z Bankiem (...) umow\u0119 o udzielnie gwarancji za zakupione towary i us\u0142ugi w ramach umowy z wykonawc\u0105. Dodatkowo w gwarancji znalaz\u0142y si\u0119 okre\u015blone warunki jej wyp\u0142aty. Notatk\u0105 s\u0142u\u017cbow\u0105 z dnia 24 sierpnia 2015 roku stwierdzono, \u017ce mimo pr\u00f3b kontaktu pozwanego z powodem ten nie stawi\u0142 si\u0119 w Urz\u0119dzie Miasta P. w celu odbioru dokumentu gwarancji. Pr\u00f3by kontaktu polega\u0142y na kontakcie telefonicznym, mailowym oraz faksowym. Dodatkowo przedstawiciele Urz\u0119du miasta w godz. 14.30 oraz 15.15 udali si\u0119 do siedziby powoda, ale nie zastali \u017cadnego z pracownik\u00f3w. Co ciekawe \u2013 okaza\u0142o si\u0119 potem, \u017ce w dniu 24 sierpnia 2015 roku pow\u00f3d udzieli\u0142 swoim pracownikom dnia wolnego, za dzie\u0144 15 sierpnia, kt\u00f3ry jest dniem wolnym od pracy a wypada\u0142 w sobot\u0119.<\/p>\n Pismem z dnia 25 sierpnia 2015 roku pow\u00f3d z\u0142o\u017cy\u0142 pozwanemu o\u015bwiadczenie o odst\u0105pieniu od przedmiotowej umowy na mocy art. 6494<\/sup> \u00a7 2 k.c. z powodu braku dor\u0119czenia \u017c\u0105danej gwarancji zap\u0142aty za roboty budowlane we wskazanym terminie oraz wezwa\u0142 pozwanego do zap\u0142aty zaleg\u0142ego wynagrodzenia. Dokument gwarancji zosta\u0142 wys\u0142any do wykonawcy poczt\u0105 przez pracownik\u00f3w strony pozwanej i dor\u0119czony w dniu 27 sierpnia 2015 roku. Wykonawca po odst\u0105pieniu jednak zaprzesta\u0142 prac na placu budowy, za\u015b gmina uzna\u0142a jego o\u015bwiadczenie o odst\u0105pieniu od umowy za nieskuteczne i ostatecznie sama wystosowa\u0142a takowe, oparte o przyczyny le\u017c\u0105ce po stronie wykonawcy.\u00a0 W toku dalszej korespondencji stron warto odnotowa\u0107 tak\u017ce ciekawy fakt. Pismem z dnia 14 stycznia 2016 roku, przedstawiciele Banku (...), w zwi\u0105zku z tre\u015bci\u0105 gwarancji zap\u0142aty (...), z\u0142o\u017cyli o\u015bwiadczenie w kt\u00f3rym stwierdzaj\u0105 \u017ce zakres udzielonej gwarancji zabezpiecza p\u0142atno\u015b\u0107 wynagrodzenia na rzecz beneficjenta zrealizowanych przez niego dostaw, us\u0142ug a tak\u017ce rob\u00f3t budowlanych.<\/p>\n S\u0105d I instancji uzna\u0142, \u017ce do up\u0142ywu 45-dniowego terminu wykonawca nie otrzyma\u0142 gwarancji, a zatem mia\u0142 podstawy do odst\u0105pienia od umowy. Potr\u0105cenie zamawiaj\u0105cego by\u0142o nieskuteczne tak\u017ce z tego powodu, \u017ce dotyczy\u0142o wierzytelno\u015bci niewymagalnej (wymagalno\u015b\u0107 kar umownych to ciekawy i obszerny temat na inny wpis). S\u0105d II instancji podni\u00f3s\u0142 jeszcze dodatkowy, kluczowy, aspekt. Ot\u00f3\u017c uzna\u0142 sam\u0105 tre\u015b\u0107 gwarancji wystawionej przez Gmin\u0119 za wadliw\u0105 - wyci\u0105g z rozwa\u017ca\u0144 w tym zakresie przedstawiony jest poni\u017cej :<\/p>\n Pow\u00f3d wezwa\u0142 pozwan\u0105 Gmin\u0119 do udzielenia gwarancji zap\u0142aty za roboty budowlane\u00a0<\/em>w jednej z form przewidzianych w przepisach prawa. Z nieuzyskaniem \u017c\u0105danej gwarancji zap\u0142aty mamy do czynienia zar\u00f3wno w przypadku, gdy w prawid\u0142owo wyznaczonym terminie inwestor nie wyda\u0142 wykonawcy dokumentu gwarancji, jak i w sytuacji, w kt\u00f3rej gwarancja zosta\u0142a ustanowiona, a dokument wydany, niemniej jej tre\u015b\u0107 jest sprzeczna z \u017c\u0105daniem wykonawcy lub wykracza poza zakres dopuszczalnej swobody kszta\u0142towania tre\u015bci gwarancji.<\/em><\/p>\n Z umowy o udzielenie gwarancji zawartej w dniu 24 sierpnia 2015 r. pomi\u0119dzy stron\u0105 pozwan\u0105 a gwarantem oraz z samego dokumentu gwarancji wynika, \u017ce jej przedmiotem jest gwarancja zap\u0142aty za \u201e\u2026zakupione towary i us\u0142ugi\u201d w ramach umowy nr (...), co w profesjonalnym obrocie gospodarczym winno by\u0107 odr\u00f3\u017cnione od wynagrodzenia za roboty budowlane. Strony sporu \u0142\u0105czy\u0142a umowa, kt\u00f3ra zawiera\u0142a elementy umowy o dzie\u0142o (prace projektowe), umowy o roboty budowlane i umowy sprzeda\u017cy (dostawa materia\u0142\u00f3w i sprz\u0119tu), a w tej sytuacji ograniczenie gwarancji do zap\u0142aty za towary i us\u0142ugi mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o celowym ograniczeniu odpowiedzialno\u015bci gwaranta jedynie do niekt\u00f3rych roszcze\u0144 z umowy. Gwarancja zap\u0142aty nie stanowi\u0142a zabezpieczenia zap\u0142aty wynagrodzenia za roboty budowlane. Wydaje si\u0119, \u017ce te w\u0105tpliwo\u015bci podziela\u0142a tak\u017ce pozwana Gmina, skoro to z jej inicjatywy gwarant \u2013 Bank (...) w o\u015bwiadczeniu z dnia 14 stycznia 2016 roku (k 206) dokona\u0142 swoistej wyk\u0142adni swojego o\u015bwiadczenia woli. Dokument ten jest jednak o tyle pozbawiony znaczenia prawnego, \u017ce powsta\u0142 nie tylko po z\u0142o\u017ceniu przez powoda o\u015bwiadczenia o odst\u0105pieniu od umowy o roboty budowlane, ale nawet po up\u0142ywie okresu, na jaki gwarancja zosta\u0142a udzielona. W tym stanie rzeczy nie spos\u00f3b uzna\u0107, \u017ce strona pozwana za pomoc\u0105 powo\u0142anego dokumentu skutecznie wykaza\u0142a, i\u017c zgodnym zamiarem stron i celem umowy o udzielenie gwarancji obj\u0119te zosta\u0142o wynagrodzenie nale\u017cne powodowi z tytu\u0142u wykonanych rob\u00f3t budowlanych, a nie tylko zap\u0142ata za towary i us\u0142ugi, jak wynika z literalnego brzmienia tej umowy oraz samego dokumentu gwarancji. Reasumuj\u0105c, gwarancja zap\u0142aty udzielona zosta\u0142a na warunkach odbiegaj\u0105cych od oczekiwa\u0144 wykonawcy i przez niego nie zaakceptowanych i cho\u0107by z tej tylko przyczyny nie spos\u00f3b uzna\u0107, \u017ce strona pozwana w terminie wywi\u0105za\u0142a si\u0119 z obowi\u0105zku uzyskania wymaganej przez powoda gwarancji zap\u0142aty wynagrodzenia za roboty budowlane.<\/em><\/p>\n S\u0105d rozwa\u017ca\u0142 tak\u017ce podnoszone w apelacji kwestie kontakt\u00f3w stron w przedmiocie powiadomienia wykonawcy o mo\u017cliwo\u015bci odbioru gwarancji. Wskaza\u0142 w tym zakresie na brak udowodnienia okre\u015blonych okoliczno\u015bci przez powoda, w tym brak zezna\u0144 autora jednego z kluczowych e-maili (na te okoliczno\u015bci zeznawali inni pracownicy dzia\u0142u) oraz brak ustale\u0144 co do obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych pracownik\u00f3w wykonawcy (chodzi\u0142o o osoby z listy mailingowej wiadomo\u015bci o mo\u017cliwo\u015bci odbioru gwarancji z uwagi na urlop osoby wskazanej do kontaktu). Podni\u00f3s\u0142 tak\u017ce, \u017ce na niekorzy\u015b\u0107 strony pozwanej przemawia wzywanie do odbioru gwarancji niejako \u201ena zapas\u201d. Zawiadomienia z 21 sierpnia by\u0142o \u2013 zdaniem s\u0105du - wezwaniem do odbioru nieistniej\u0105cej jeszcze w tej dacie gwarancji.\u00a0 W konsekwencji w uzasadnieniu przyj\u0119to, \u017ce pozwana Gmina nie wykaza\u0142a w toku post\u0119powania, \u017ce w skuteczny spos\u00f3b powiadomi\u0142a powoda o sposobie i terminie odbioru dokumentu gwarancji zap\u0142aty. Powy\u017csze sz\u0142o w parze z pomini\u0119ciem nowych dowod\u00f3w zg\u0142oszonych w apelacji (w tym dziennika zdarze\u0144 serwera pocztowego). S\u0105d Apelacyjny zaznaczy\u0142 tak\u017ce, \u017ce realizacja obowi\u0105zku zapewnienia gwarancji nie ogranicza si\u0119 do samego jej wystawienia przez bank. Konieczne jest tak\u017ce przekazanie tej gwarancji wykonawcy.<\/p>\n Trzeba przyzna\u0107, \u017ce sprawa mog\u0142a potoczy\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnie, cho\u0107by w przypadku przesuni\u0119cia spektrum analiz na aspekt obowi\u0105zku wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania stron \u2013 pomijaj\u0105c oczywi\u015bcie kwestie dowodowe. Skoro zamawiaj\u0105cy ma 45 dni na zapewnienie gwarancji, to przecie\u017c ostatni dzie\u0144 terminu na realizacj\u0119 tego obowi\u0105zku jest tak samo w\u0142a\u015bciwy jak i pierwszy. Czy ewentualne unikanie odbioru gwarancji przez wykonawc\u0119, mo\u017ce by\u0107 skuteczn\u0105 metod\u0105 na \u201ewyj\u015bcie z umowy\u201d, kt\u00f3ra przestaje si\u0119 nagle kalkulowa\u0107 ? Czy udzielenie przez wykonawc\u0119 jako pracodawc\u0119 dnia wolnego od pracy w ostatnim dniu terminu mo\u017ce obci\u0105\u017ca\u0107 zamawiaj\u0105cego? Czy wezwanie do stawienia si\u0119 po odbi\u00f3r gwarancji przes\u0142ane mailem i np. z 1 dniowym wyprzedzeniem jest prawid\u0142owe dla zwolnienie zamawiaj\u0105cego z odpowiedzialno\u015bci za brak odbioru gwarancji ? To przecie\u017c wykonawcy zale\u017ca\u0142o na gwarancji, a zatem czy nie powinien by\u0107 \u201epod telefonem\u201d dla dokonania jej odbioru \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci w ostatnim dniu terminu na jej zapewnienie przez zamawiaj\u0105cego ? Zapewne na ka\u017cde powy\u017csze pytanie mo\u017cna odpowiedzie\u0107 - w r\u00f3\u017cnych stanach faktycznych \u2013 na dwa r\u00f3\u017cne sposoby. Tym bardziej, \u017ce si\u0142\u0105 rzeczy relacjonowane fakty przedstawione s\u0105 na blogu w spos\u00f3b wybi\u00f3rczy.<\/p>\n Czytaj\u0105c powy\u017csze wywody s\u0105du nale\u017cy wi\u0119c mie\u0107 na uwadze \u2013 jak zawsze przy case study - \u017ce dotycz\u0105 one konkretnych zdarze\u0144, okoliczno\u015bci i dowod\u00f3w. By\u0142a to te\u017c kolejna sprawa mi\u0119dzy tymi stronami, a zatem poprzednie prawomocne orzeczenia mia\u0142y zapewne wp\u0142yw na ocen\u0119 s\u0105du. Niemniej w mojej ocenie najbardziej przekonuj\u0105cy argument za trafno\u015bci\u0105 orzeczenia stanowi ustalenie przez s\u0105d, \u017ce wystawiona gwarancja \u2013 pomijaj\u0105c ju\u017c ocen\u0119 skutk\u00f3w pr\u00f3b wezwania do jej odbioru i dor\u0119czenia wykonawcy - nie by\u0142a odpowiednia dla \u017c\u0105dania wykonawcy. Niniejsza sprawa jest jednak swoistym memento, \u017ceby przy terminach ustawowych zapewni\u0107 sobie zawsze pewien margines czasowy na dzia\u0142anie i skorygowanie b\u0142\u0119d\u00f3w. Ewentualnie, aby da\u0107 wykonawcy mo\u017cliwo\u015b\u0107 - przed up\u0142ywem terminu ustawowego - zg\u0142oszenia do niej uwag, czy te\u017c \u2013 co wydaje si\u0119 najpewniejsze z punktu widzenia potwierdzenia zgodnej interpretacji \u2013 aby by\u0142 czas na uzgodnienie przez strony umowy o roboty budowlane projektu takiej gwarancji (o ile np. jej wz\u00f3r nie zosta\u0142 wcze\u015bniej uj\u0119ty w SIWZ).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Obligatoryjne gwarancje przy robotach budowlanych na sta\u0142e wpisa\u0142y si\u0119 w p\u0142aszczyzn\u0119 relacji inwestor \u2013 wykonawca. Nierzadko takie gwarancje wystawiaj\u0105 sobie strony wzajemnie \u2013 zamawiaj\u0105cy oczekuje zabezpieczenia ewentualnej szkody wynikaj\u0105cej z nienale\u017cytej realizacji umowy, a wykonawca pewno\u015bci, \u017ce za wykonane prace otrzyma wynagrodzenie. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ju\u017c samo \u017c\u0105danie wystawienia gwarancji powinno by\u0107 zawsze potraktowane Czytaj dalej... \"K\u0142opotliwe gwarancje w \u201ebudowlance\u201d\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[92,20,94,93,37,41],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1056"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1056"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1069,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1056\/revisions\/1069"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}