Nale\u017cyte \u201ewycenianie\u201d szk\u00f3d niemaj\u0105tkowych - zwi\u0105zanych ze skutkami wypadk\u00f3w drogowych - to \u201etemat - rzeka\u201d. R\u00f3wnie szeroki, co niemo\u017cliwy do uj\u0119cia w matematyczne regu\u0142y. W Internecie pe\u0142no jest wpis\u00f3w na ten temat, przy czym ka\u017cdy z nich, nawet je\u015bli zawiera konkretne kwoty, nie ma w istocie prze\u0142o\u017cenia na nasz\u0105, czyli indywidualn\u0105 i jednostkow\u0105, spraw\u0119. Warto jednak spojrze\u0107 czasem na inne, bardziej teoretyczne aspekty tego zagadnienia. W tym przyk\u0142adowe podej\u015bcie s\u0105d\u00f3w powszechnych do wzajemnej relacji pomi\u0119dzy przyczynieniem a wysoko\u015bci\u0105 \u015bwiadczenia oraz\u00a0 aspektu \u201eodpowiednio\u015bci\u201d obu tych instytucji.<\/p>\n
Dla praktycznego odniesienia do tej tematyki, poni\u017cej zosta\u0142 zaprezentowany stan faktyczny jednej ze spraw. Do\u015b\u0107 schematyczny co do przebiegu zdarzenia, ale w tym przypadku niestety tragiczny w skutkach. Kierowca, kt\u00f3rego rodzina dochodzi\u0142a nast\u0119pnie roszcze\u0144 w omawianym procesie, wykona\u0142 manewr skr\u0119tu w lewo na posesj\u0119 w momencie, kiedy jad\u0105cy za nim pojazd rozpocz\u0105\u0142 ju\u017c manewr wyprzedzania. Tego typu sytuacje s\u0105 na wokandzie cz\u0119ste i z regu\u0142y oparte na dociekaniu, czy skr\u0119caj\u0105cy sygnalizowa\u0142 sw\u00f3j zamiar. W podobnych - wydawa\u0142oby si\u0119 \u2013 sprawach, orzeczenia wyrok\u00f3w karnych mog\u0105 by\u0107 diametralnie r\u00f3\u017cne. Oczywiste jest, \u017ce takiego manewru nie powinno si\u0119 wykonywa\u0107 w taki spos\u00f3b, \u017ceby zajecha\u0107 drog\u0119 innemu pojazdowi. Niemniej to w\u0142a\u015bnie zachowanie kierowcy tego wyprzedzaj\u0105cego pojazdu jest cz\u0119sto kluczowe dla rozstrzygni\u0119cia. Z regu\u0142y posesje s\u0105 w terenie zabudowanym, a pr\u0119dko\u015b\u0107 wyprzedzaj\u0105cego rzadko w\u00f3wczas mie\u015bci si\u0119 w przepisowych 50 km\/h. Je\u015bli dodatkowo mamy do czynienia z zakazem wyprzedzania, to stopie\u0144 zawinienia kierowcy wyprzedzaj\u0105cego wzrasta. Z tymi w\u0105tkami zmagaj\u0105 si\u0119 s\u0105dy karne, a tak\u017ce s\u0105dy cywilne, gdzie ocena zachowania poszkodowanego ma istotny wp\u0142yw na stopie\u0144 przyczynienia.<\/p>\n
W opisanej poni\u017cej sprawie kierowca pojazdu skr\u0119caj\u0105cego nie prze\u017cy\u0142 zderzenia. Biegli jednak ustalili, \u017ce gdyby wyprzedzaj\u0105cy jecha\u0142 przepisowo (znacznie mniej ni\u017c 85 km\/h), to prawdopodobnie do \u015bmiertelnego wypadku by nie dosz\u0142o. S\u0105d cywilny I instancji stwierdzi\u0142, \u017ce nie mo\u017cna przypisa\u0107 poszkodowanemu wi\u0119kszego przyczynienia ni\u017c 50 %. Przy czym nie prze\u0142o\u017cy\u0142 tego bezpo\u015brednio na obliczenia matematyczne, wskazuj\u0105c :<\/p>\n
\n S\u0105d wyja\u015bnia dalej, \u017ce zakres przyczynienia si\u0119 nie by\u0142 podstaw\u0105 do arytmetycznego obni\u017cenia wysoko\u015bci zado\u015b\u0107uczynienia. S\u0105d bra\u0142 pod uwag\u0119 wszystkie okoliczno\u015bci zdarzenia i zakres krzywdy, jakiej dozna\u0142a pow\u00f3dka. Gdyby nie zakres przyczynienia si\u0119 poszkodowanego do powstania szkody \u2013 jak naprowadza si\u0119 dalej \u2013 s\u0105d przyzna\u0142by pow\u00f3dce kwot\u0119 150 000 z\u0142. Na podstawie art. 362 k.p.c. i art. 448 k.c. S\u0105d Okr\u0119gowy zmiarkowa\u0142 t\u0119 kwot\u0119 do 100 000 z\u0142, \u201ea wi\u0119c w istocie obni\u017cy\u0142 wysoko\u015b\u0107 nale\u017cnego zado\u015b\u0107uczynienia o 30%\u201d.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
S\u0105d I instancji obni\u017cy\u0142 nale\u017cne jego zdaniem zado\u015b\u0107uczynienie o 1\/3, co zaskar\u017cy\u0142a strona pozwana. Stan faktyczny pozwoli\u0142 S\u0105dowi Apelacyjnemu w Warszawie na nast\u0119puj\u0105ce przemy\u015blenia:<\/p>\n
\nStopie\u0144 winy nie musi matematycznie przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 odszkodowania. O miarkowaniu odszkodowania decyduj\u0105 bowiem r\u00f3\u017cne inne czynniki. Tym niemniej, stopie\u0144 winy ma znaczenie rozstrzygaj\u0105ce i powinien by\u0107 punktem wyj\u015bcia w tej ocenie, skoro zosta\u0142 on uznany przez ustawodawc\u0119 za kryterium zasadnicze (por. A. Kali\u0144ski, w: System Prawa Prywatnego, tom 6, Prawo zobowi\u0105za\u0144 \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lna, red. A. Olejniczak, Warszawa 2014, s. 202). Art. 362 k.c. ka\u017ce wszak miarkowa\u0107 odszkodowanie \u201estosownie do okoliczno\u015bci, a zw\u0142aszcza do stopnia winy obu <\/em>stron\u201d. Tymczasem, w sprawie niniejszej trudno doszuka\u0107 si\u0119 takich okoliczno\u015bci, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby na roz\u0142o\u017cenie odpowiedzialno\u015bci za wypadek w innym stosunku, ni\u017c 50\/50 \u2013 stosownie do nat\u0119\u017cenia winy obu wsp\u00f3\u0142sprawc\u00f3w zdarzenia. Tym bardziej, \u017ce \u2013 jak naprowadzono wy\u017cej \u2013 brak by\u0142o podstaw do przyj\u0119cia, \u017ce H. B. zasygnalizowa\u0142 zawczasu zamiar skr\u0119tu w lewo oraz upewni\u0142 si\u0119, czy nikt go nie wyprzedza.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Ciekawsze jest natomiast odniesienie do sposobu rozumienia przes\u0142anki odpowiednio\u015bci w kontek\u015bcie dw\u00f3ch - maj\u0105cych zastosowanie w sprawie - przepis\u00f3w, kt\u00f3re do niej nawi\u0105zuj\u0105.<\/p>\n
Do okoliczno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w art. 362 k.c., z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie mo\u017cna zaliczy\u0107 fakt\u00f3w, na kt\u00f3re powo\u0142uje si\u0119 S\u0105d Okr\u0119gowy. Przepis ten ma bowiem na wzgl\u0119dzie okoliczno\u015bci zdarzenia wywo\u0142uj\u0105cego szkod\u0119 a nie jego skutki. Te ostatnie mog\u0105 by\u0107 brane pod uwag\u0119 przy ustalaniu wysoko\u015bci odszkodowania, co zreszt\u0105 s\u0105d pierwszej instancji uczyni\u0142. Z uzasadnienia zaskar\u017conego wyroku wynika, \u017ce ustalaj\u0105c wysoko\u015b\u0107 kwoty z tytu\u0142u zado\u015b\u0107uczynienia s\u0105d uwzgl\u0119dnia\u0142 g\u0142\u00f3wnie \u201ezakres krzywdy, jakiej dozna\u0142a pow\u00f3dka\u201d, na co powo\u0142a\u0142 si\u0119 powt\u00f3rnie miarkuj\u0105c wysoko\u015b\u0107 odszkodowania. Z ca\u0142ym naciskiem podkre\u015bli\u0107 trzeba, \u017ce te same fakty nie mog\u0105 rozstrzyga\u0107 jednocze\u015bnie o \u201eodpowiedniej\u201d sumie w rozumieniu art. 448 k.c. oraz o \u201eodpowiednim zmniejszeniu\u201d obowi\u0105zku naprawienia szkody, zgodnie z art. 362 k.c.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Jaki z tego mora\u0142 ? Ano taki, \u017ce nie tyle kwota zawa\u017cy\u0142a o wyniku apelacji, co uzasadnienie jej wyliczenia. Gdyby s\u0105d I instancji uzna\u0142, \u017ce nale\u017cy si\u0119 pow\u00f3dce 200.000 z\u0142 zado\u015b\u0107uczynienia, to w\u00f3wczas rachunek ko\u0144cowy - przy 50 % przyczynienia - by\u0142by identyczny, ale wyrok trudniejszy do podwa\u017cenia w apelacji. Co wi\u0119cej - taki stan faktyczny pozwala zastanowi\u0107 si\u0119, czy przypadkiem kierowca wyprzedzaj\u0105cy nie m\u00f3g\u0142by domaga\u0107 si\u0119 okre\u015blonych roszcze\u0144 od ubezpieczyciela pojazdu skr\u0119caj\u0105cego. Wszak zapewne sam te\u017c odni\u00f3s\u0142 jakie\u015b obra\u017cenia. Skoro by\u0142 zarazem sprawc\u0105 i nie-sprawc\u0105, a brak jego wy\u0142\u0105cznej winy mia\u0142 wprost wp\u0142yw na ni\u017cszy wymiar kary, to s\u0105d cywilny musia\u0142by zmierzy\u0107 si\u0119 z dylematem, co jest prawdziw\u0105 przeszkod\u0105 dla domagania si\u0119 przez niego odszkodowania w takiej sytuacji : czy wystarczy fakt skazania za sprawstwo, czy jednak dopiero status wy\u0142\u0105cznego sprawcy ca\u0142ego wypadku. Nale\u017ca\u0142oby przyj\u0105\u0107 ten drugi wariant, jako \u017ce kierowca pojazdu skr\u0119caj\u0105cego \u2013 gdyby prze\u017cy\u0142 - tak\u017ce m\u00f3g\u0142by by\u0107 ukarany w ramach post\u0119powania karnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nale\u017cyte \u201ewycenianie\u201d szk\u00f3d niemaj\u0105tkowych - zwi\u0105zanych ze skutkami wypadk\u00f3w drogowych - to \u201etemat - rzeka\u201d. R\u00f3wnie szeroki, co niemo\u017cliwy do uj\u0119cia w matematyczne regu\u0142y. W Internecie pe\u0142no jest wpis\u00f3w na ten temat, przy czym ka\u017cdy z nich, nawet je\u015bli zawiera konkretne kwoty, nie ma w istocie prze\u0142o\u017cenia na nasz\u0105, czyli indywidualn\u0105 i jednostkow\u0105, spraw\u0119. Warto Czytaj dalej... \"Przyczynienie si\u0119 do wypadku a odszkodowanie\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5],"tags":[32,34,37,100,79,59,61,57],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1086"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1086"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1204,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1086\/revisions\/1204"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}