{"id":120,"date":"2013-07-18T23:41:50","date_gmt":"2013-07-18T21:41:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/?p=120"},"modified":"2017-07-03T23:55:04","modified_gmt":"2017-07-03T21:55:04","slug":"swoboda-interpetacji-prawa-przez-sady","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/swoboda-interpetacji-prawa-przez-sady\/","title":{"rendered":"Zakres swobody s\u0105du w interpretacji prawa"},"content":{"rendered":"

Uwzgl\u0119dniaj\u0105c norm\u0119 konstytucyjn\u0105, i\u017c s\u0119dziowie w sprawowaniu swojego urz\u0119du s\u0105 niezawi\u015bli i podlegaj\u0105 tylko Konstytucji oraz ustawom, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad rola uchwa\u0142 S\u0105du Najwy\u017cszego. Generalnie przyjmuje si\u0119, \u017ce skoro s\u0119dzi\u00f3w nie wi\u0105\u017c\u0105 w ramach orzekania precedensy, to w zakresie w\u0142asnej interpretacji prawa maj\u0105 swobod\u0119 w orzekaniu. Je\u015bli przepisy s\u0105 niejasne i pozostawiaj\u0105 du\u017cy margines na interpretacj\u0119, a rezultaty wyk\u0142adni dodatkowo zostan\u0105 dobrze uzasadnione, to nic w tym dziwnego, \u017ce w niekt\u00f3rych sprawach w niemal identycznych stanach prawnych i faktycznych, orzeczenia mog\u0105 by\u0107 ca\u0142kowicie odmienne. Linia orzecznicza w danej materii si\u0119 zmienia, co zreszt\u0105 wida\u0107 najlepiej po sprzecznych orzeczeniach samego S\u0105du Najwy\u017cszego, zestawionych w d\u0142u\u017cszej perspektywie lat.
\n<\/span><\/p>\n

Pewno\u015b\u0107 prawa<\/a> to jednak kluczowy atrybut dobrze funkcjonuj\u0105cego pa\u0144stwa, st\u0105d istniej\u0105 mechanizmy, kt\u00f3re rozbie\u017cno\u015bci w orzecznictwie eliminuj\u0105. Je\u017celi bowiem w orzecznictwie s\u0105d\u00f3w powszechnych, s\u0105d\u00f3w wojskowych lub S\u0105du Najwy\u017cszego ujawni\u0105 si\u0119 rozbie\u017cno\u015bci w wyk\u0142adni prawa, Pierwszy Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego mo\u017ce przedstawi\u0107 wniosek o ich rozstrzygni\u0119cie S\u0105dowi Najwy\u017cszemu w sk\u0142adzie siedmiu s\u0119dzi\u00f3w lub innym odpowiednim sk\u0142adzie. Z takim wnioskiem mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c Rzecznik Praw Obywatelskich i Prokurator Generalny oraz, w zakresie swojej w\u0142a\u015bciwo\u015bci, Rzecznik Praw Dziecka, Przewodnicz\u0105cy Komisji Nadzoru Finansowego i Rzecznik Ubezpieczonych.Dodatkowo : uchwa\u0142y pe\u0142nego sk\u0142adu S\u0105du Najwy\u017cszego, sk\u0142adu po\u0142\u0105czonych izb oraz sk\u0142adu ca\u0142ej izby z chwil\u0105 ich podj\u0119cia uzyskuj\u0105 moc zasad prawnych. Sk\u0142ad siedmiu s\u0119dzi\u00f3w mo\u017ce postanowi\u0107 o nadaniu uchwale mocy zasady prawnej.<\/p>\n

Czym skutkuje wykreowanie takiej zasady prawnej ? Je\u017celi jakikolwiek sk\u0142ad S\u0105du Najwy\u017cszego zamierza odst\u0105pi\u0107 od zasady prawnej, przedstawia powsta\u0142e zagadnienie prawne do rozstrzygni\u0119cia pe\u0142nemu sk\u0142adowi izby. Odst\u0105pienie od zasady prawnej uchwalonej przez izb\u0119, przez po\u0142\u0105czone izby albo przez pe\u0142ny sk\u0142ad S\u0105du Najwy\u017cszego wymaga ponownego rozstrzygni\u0119cia w drodze uchwa\u0142y odpowiednio przez w\u0142a\u015bciw\u0105 izb\u0119, po\u0142\u0105czone izby lub pe\u0142ny sk\u0142ad S\u0105du Najwy\u017cszego. Je\u017celi sk\u0142ad jednej izby S\u0105du Najwy\u017cszego zamierza odst\u0105pi\u0107 od zasady prawnej uchwalonej przez inn\u0105 izb\u0119, rozstrzygni\u0119cie nast\u0119puje w drodze uchwa\u0142y obu izb. Izby mog\u0105 przedstawi\u0107 zagadnienie prawne do rozpoznania przez pe\u0142ny sk\u0142ad S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/p>\n

Mamy zatem odniesienie co do wp\u0142ywu zasad prawnych na sam S\u0105d Najwy\u017cszy. Co do s\u0105d\u00f3w powszechnych niew\u0105tpliwie po\u015brednio ma to r\u00f3wnie\u017c istotne znaczenie, gdy\u017c na ich lini\u0119 orzecznicz\u0105 mocno oddzia\u0142uje autorytet S\u0105du Najwy\u017cszego. Nie dotyczy to jednak wy\u0142\u0105cznie sfery psychicznej procesu stosowania prawa w s\u0105dach powszechnych<\/a>. Ma r\u00f3wnie\u017c typowo procesowe znaczenie, kt\u00f3re aktualizuje si\u0119 w sytuacji, gdy s\u0105d powszechny zignoruje nawet nie tyle zasad\u0119, co uchwa\u0142\u0119 SN. Skoro precedensy si\u0119 w naszym porz\u0105dku prawnym nie przyj\u0119\u0142y, a s\u0105d jest zwi\u0105zany tylko konstytucj\u0105 i ustawami, to czy nadmierna samodzielno\u015b\u0107 tez uzasadnienia danego wyroku, kt\u00f3ry idzie jawnie pod pr\u0105d twierdzeniom aktualnych uchwa\u0142 prawnych, mo\u017ce by\u0107 samoistnym przedmiotem zarzutu procesowego apelacji? Czy te\u017c jedyne co zostaje to wej\u015b\u0107 w polemik\u0119 merytoryczn\u0105 z nadziej\u0105, \u017ce s\u0105d odwo\u0142awczy ma inny pogl\u0105d ni\u017c I instancja ?<\/p>\n

Najlepiej oczywi\u015bcie zrobi\u0107 i jedno, i drugie. Niemniej pierwsza kwestia jest ciekawsza i ostatnio by\u0142a przedmiotem analiz S\u0105du Najwy\u017cszego. Ot\u00f3\u017c zignorowanie przez s\u0105d orzekaj\u0105cy uchwa\u0142y sk\u0142adu siedmiu s\u0119dzi\u00f3w SN, kt\u00f3ra zapocz\u0105tkowa\u0142a p\u00f3\u017aniejsze jednolite orzecznictwo, wraz z pomini\u0119ciem tez stanowi\u0105cych podstawy jej wydania, stanowi kwalifikowane naruszenie prawa. I to nie tylko takie, kt\u00f3re pomo\u017ce zapunktowa\u0107 w apelacji. Jest to bowiem wystarczaj\u0105ca przes\u0142anka dla stwierdzenia niezgodno\u015bci z prawem prawomocnego orzeczenia w trybie art. 424(1) i nast. kpc. O ile bowiem przes\u0142anki takiej nie da si\u0119 potwierdzi\u0107 w przypadku, gdy s\u0105d orzekaj\u0105cy opowiada si\u0119 za jedn\u0105 z mo\u017cliwych interpretacji przepis\u00f3w prawa, to przy konfrontacji ze wskazan\u0105 uchwa\u0142\u0105 sytuacja rysuje si\u0119 odmiennie. Odrzucenie jej tez i przyj\u0119cie przeciwnego stanowiska, bez odniesienia si\u0119 do argument\u00f3w le\u017c\u0105cych u podstaw uchwa\u0142y, uderza w istot\u0119 funkcji S\u0105du Najwy\u017cszego nakierowan\u0105 na zapewnienie zgodno\u015bci z prawem i jednolito\u015bci orzecznictwa. Je\u015bli zatem dany problem<\/a> wywo\u0142ywa\u0142 kontrowersje w orzecznictwie i w\u0142a\u015bnie w celu usuni\u0119cia tych rozbie\u017cno\u015bci wydano tak\u0105 uchwa\u0142\u0119, to s\u0105d powszechny nie mo\u017ce tego faktu zignorowa\u0107 i wyrokowa\u0107 w taki spos\u00f3b jakby uchwa\u0142y nie by\u0142o. Powinien zatem zawsze odnie\u015b\u0107 si\u0119 do jej argumentacji, jako \u017ce nie spos\u00f3b wykluczy\u0107, aby kompleksowa polemika z wyra\u017conymi tam racjami by\u0142a z g\u00f3ry skazana na pora\u017ck\u0119. Wszak co jaki\u015b czas nast\u0119puje zwrot w linii orzeczniczej, kt\u00f3ry toruje sobie drog\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego indywidualnymi orzeczeniami s\u0105d\u00f3w powszechnych najni\u017cszego szczebla.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uwzgl\u0119dniaj\u0105c norm\u0119 konstytucyjn\u0105, i\u017c s\u0119dziowie w sprawowaniu swojego urz\u0119du s\u0105 niezawi\u015bli i podlegaj\u0105 tylko Konstytucji oraz ustawom, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad rola uchwa\u0142 S\u0105du Najwy\u017cszego. Generalnie przyjmuje si\u0119, \u017ce skoro s\u0119dzi\u00f3w nie wi\u0105\u017c\u0105 w ramach orzekania precedensy, to w zakresie w\u0142asnej interpretacji prawa maj\u0105 swobod\u0119 w orzekaniu. Je\u015bli przepisy s\u0105 niejasne i pozostawiaj\u0105 du\u017cy margines Czytaj dalej... \"Zakres swobody s\u0105du w interpretacji prawa\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5],"tags":[11,37,41],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":902,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions\/902"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}