{"id":1561,"date":"2018-04-06T19:35:25","date_gmt":"2018-04-06T17:35:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/?p=1561"},"modified":"2018-04-11T19:50:32","modified_gmt":"2018-04-11T17:50:32","slug":"kiedy-wierzyciel-moze-czuc-sie-pokrzywdzony","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/kiedy-wierzyciel-moze-czuc-sie-pokrzywdzony\/","title":{"rendered":"Kiedy wierzyciel mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 pokrzywdzony"},"content":{"rendered":"<p>Je\u015bli prawnik dostrze\u017ce w jednej sprawie: a)  d\u0142u\u017cnika, kt\u00f3ry nie sp\u0142aca zobowi\u0105za\u0144, b) wierzyciela, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 nieskuteczn\u0105 egzekucj\u0119, c) darowizn\u0119, kt\u00f3r\u0105 d\u0142u\u017cnik uczyni\u0142 na rzecz swoich dzieci \u2013 to z miejsca \u0142\u0105czy te fakty w przes\u0142anki do skargi paulia\u0144skiej. Jest to kusz\u0105ca perspektywa dla wierzyciela. Ale tak\u017ce do\u015b\u0107 skomplikowana instytucja prawna, w stosowaniu kt\u00f3rej mo\u017cna natkn\u0105\u0107 si\u0119 na kilka nieprzyjemnych (dla wierzyciela) niespodzianek. Poni\u017cej przyk\u0142ad sprawy, kt\u00f3ra mog\u0142a pr\u0119dkiemu wierzycielowi wydawa\u0107 si\u0119 prost\u0105 formalno\u015bci\u0105. A diabe\u0142, jak zwykle,  tkwi w szczeg\u00f3\u0142ach. <!--more Czytaj wi\u0119cej--><\/p>\n<p>Stan faktyczny -  tak jak przedstawiono na wst\u0119pie. Odmienno\u015bci\u0105 sprawy by\u0142o jednak to, \u017ce przekazana w darowi\u017anie nieruchomo\u015b\u0107 by\u0142a mocno zad\u0142u\u017cona, z licznymi wpisami hipotek. Po przeprowadzeniu procesu S\u0105d I instancji uzna\u0142 przedmiotow\u0105 umow\u0119 darowizny za bezskuteczn\u0105 wobec powoda. Ale \u2013 wobec apelacji pozwanej \u2013 taki wyrok nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 osta\u0107. <\/p>\n<p>S\u0105d II instancji (S\u0105d Okr\u0119gowy w Kielcach) dopatrzy\u0142 si\u0119 z urz\u0119du uchybienia w sposobie sformu\u0142owania \u017c\u0105dania (i sentencji wyroku). <\/p>\n<p><em><\/p>\n<blockquote><p>Przede wszystkim nale\u017cy podnie\u015b\u0107, \u017ce S\u0105d Rejonowy nie wyegzekwowa\u0142 od powoda obowi\u0105zku sprecyzowania wierzytelno\u015bci w zakresie zg\u0142oszonego \u017c\u0105dania. <\/p>\n<p>Jak wyja\u015bni\u0142 to S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r., III CKN 355\/01, przes\u0142ank\u0105 uznania czynno\u015bci prawnej za bezskuteczn\u0105 jest m.in. wykazanie, \u017ce przys\u0142uguj\u0105ca powodowi wobec d\u0142u\u017cnika wierzytelno\u015b\u0107 jest realna i skonkretyzowana. Ochron\u0105 paulia\u0144sk\u0105 obj\u0119ta jest bowiem zawsze konkretna wierzytelno\u015b\u0107, stanowi\u0105ca przedmiot \u017c\u0105danej przez wierzyciela ochrony, a nie wszelkie bli\u017cej nieoznaczone prawa powoda. Wobec tego do wierzyciela nale\u017cy precyzacja wierzytelno\u015bci (obejmuj\u0105ca przynajmniej jej istnienie, tytu\u0142 prawny wierzytelno\u015bci i wysoko\u015b\u0107), bowiem wierzyciel wyznacza w skardze z art. 527 k.c. przedmiot ochrony paulia\u0144skiej. <\/p>\n<p>W konsekwencji, skoro uznanie czynno\u015bci d\u0142u\u017cnika za bezskuteczn\u0105 w stosunku do wierzyciela zmierza do zapewnienia jemu ochrony wobec niewyp\u0142acalno\u015bci d\u0142u\u017cnika, sentencja wyroku uwzgl\u0119dniaj\u0105cego pow\u00f3dztwo powinna okre\u015bla\u0107 konkretn\u0105 wierzytelno\u015b\u0107, kt\u00f3rej zaspokojeniu ma s\u0142u\u017cy\u0107 uznanie umowy lub innej okre\u015blonej czynno\u015bci prawnej za bezskuteczn\u0105 wobec powoda (por. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546\/69, OSNC 1970\/10\/192).<\/p>\n<p>Uwzgl\u0119dniaj\u0105c pow\u00f3dztwo na podstawie art. 527 k.c., s\u0105d powinien zatem okre\u015bli\u0107 wierzytelno\u015b\u0107 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Chodzi bowiem o to, aby ochrony w nast\u0119pstwie wyroku uwzgl\u0119dniaj\u0105cego to pow\u00f3dztwo nie doznawa\u0142y wszelkie bli\u017cej nieoznaczone prawa powoda, a jedynie konkretna wierzytelno\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z konkretnego stosunku prawnego, stanowi\u0105ca przedmiot \u017c\u0105danej ochrony, a tym samym tak\u017ce przedmiot rozstrzygni\u0119cia s\u0105dowego (tak S\u0105d Najwy\u017cszy w uchwale z dnia 11 pa\u017adziernika 1995 r., III CZP 139\/95, OSNC 1996\/1\/17).<\/p>\n<p>Zaskar\u017cony wyrok nie spe\u0142nia tego wymogu, co wynika z braku sprecyzowania wierzytelno\u015bci w  zakresie zg\u0142oszonego przez powoda \u017c\u0105dania (pkt 1. pozwu \u2013 k.2).<\/p><\/blockquote>\n<p><\/em><\/p>\n<p>Niezale\u017cnie od powy\u017cszego, apelacja zawiera\u0142a zasadne zarzuty merytoryczne.<\/p>\n<p><em><\/p>\n<blockquote><p>Jak wyja\u015bni\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 marca 2015 r., V CSK 320\/14, Legalis, w post\u0119powaniu ze skargi paulia\u0144skiej podlega badaniu, w \u015bwietle art. 527 \u00a7 2 k.c., czy istnieje zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy zaskar\u017con\u0105 czynno\u015bci\u0105 prawn\u0105 d\u0142u\u017cnika a jego niewyp\u0142acalno\u015bci\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do pokrzywdzenia wierzyciela, czyli niemo\u017cno\u015bci zaspokojenia przys\u0142uguj\u0105cej powodowi wierzytelno\u015bci. Je\u017celi stan maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika uniemo\u017cliwia\u0142 zaspokojenie wierzyciela niezale\u017cnie od tego, czy zaskar\u017cona czynno\u015b\u0107 zosta\u0142aby dokonana, nie istnieje zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy t\u0105 czynno\u015bci\u0105 a pokrzywdzeniem wierzycieli, co skutkuje konieczno\u015bci\u0105 oddalenia skargi paulia\u0144skiej (por. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 5 lipca 2013 r., IV CSK 738\/12). Pokrzywdzenie wierzyciela dokonan\u0105 przez d\u0142u\u017cnika czynno\u015bci\u0105 rozporz\u0105dzaj\u0105c\u0105 musi mie\u0107 charakter realny, to znaczy faktycznie prowadzi\u0107 do niemo\u017cliwo\u015bci zaspokojenia chronionej wierzytelno\u015bci wy\u0142\u0105cznie na skutek wyzbycia si\u0119 okre\u015blonego sk\u0142adnika maj\u0105tkowego na rzecz osoby trzeciej (por. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 18 kwietnia 2012, sygn. akt V CSK 183\/11, i z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt III CSK 214\/11). Przes\u0142anka ta nie zachodzi, gdy do zaspokojenia wierzyciela wyst\u0119puj\u0105cego ze skarg\u0105 paulia\u0144sk\u0105 nie dosz\u0142oby nawet wtedy, gdyby nieruchomo\u015b\u0107 pozosta\u0142a w maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika, a to z uwagi na zakres jej obci\u0105\u017cenia hipotekami o warto\u015bci przewy\u017cszaj\u0105cej warto\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci oraz przewidzian\u0105 w art. 1025 k.p.c. kolejno\u015b\u0107 zaspokajania wierzycieli (por. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego: z dnia 13 pa\u017adziernika 2006 r. III CSK 58\/06, OSNC 2007, nr 9, poz. 136, z dnia 28 czerwca 2007 r. IV CSK 115\/07 i z dnia 31 stycznia 2007 r., II CSK 384\/06). S\u0105d Najwy\u017cszy przyj\u0105\u0142 w tej sprawie, \u017ce zgodnie z art. 1025 \u00a7 1 pkt 5 k.p.c., zabezpieczona hipotecznie wierzytelno\u015b\u0107 banku mia\u0142aby ustawowe pierwsze\u0144stwo przez wierzytelno\u015bci\u0105 powod\u00f3w niezabezpieczon\u0105 hipotek\u0105, kt\u00f3ra nie mia\u0142aby szans na zaspokojenie. Por\u00f3wnanie warto\u015bci rynkowej nieruchomo\u015bci w dacie zawarcia kwestionowanej czynno\u015bci z wysoko\u015bci\u0105 niesp\u0142aconego w tej dacie zad\u0142u\u017cenia hipotecznego obci\u0105\u017caj\u0105cego nieruchomo\u015b\u0107, prowadzi do wniosku, \u017ce darowizna udzia\u0142u na rzecz pozwanej nie sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 niemo\u017cliwo\u015bci zaspokojenia si\u0119 powod\u00f3w, a wi\u0119c nie doprowadzi\u0142a do ich pokrzywdzenia (por. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 29 wrze\u015bnia 2011 r., IV CSK 99\/11).<\/p><\/blockquote>\n<p><\/em><\/p>\n<p>S\u0105d II instancji zaakcentowa\u0142 zatem aspekt swoistej wi\u0119zi przyczynowo \u2013 skutkowej, jaka musi zachodzi\u0107 pomi\u0119dzy dan\u0105 czynno\u015bci\u0105, a pokrzywdzeniem wierzyciela. Podkre\u015bli\u0142 tym samym zindywidualizowany status ka\u017cdego z wierzycieli \u2013 potencjaln\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaspokojenia przez niego swoich roszcze\u0144. Jest to do\u015b\u0107 funkcjonalne podej\u015bcie interpretacyjne, kt\u00f3re mocno ugruntowa\u0142o si\u0119 w orzecznictwie s\u0105dowym. Patrz\u0105c literalnie \u2013 skoro pozby\u0142 si\u0119 maj\u0105tku, to sta\u0142 si\u0119 niewyp\u0142acalny co najmniej w wi\u0119kszym zakresie, ni\u017c przed dokonaniem czynno\u015bci. W praktyce jednak konieczne jest dodatkowo zbadanie, w uproszczeniu, czy skierowanie egzekucji do danej nieruchomo\u015bci \u2013 po skutecznym pow\u00f3dztwie ze skargi paulia\u0144skiej -  mia\u0142oby jakikolwiek sens. Je\u015bli wyst\u0119puj\u0105 inni wierzyciele hipoteczni (czyli z lepszym pierwsze\u0144stwem), to pozycja naszego wierzyciela (potencjalnego powoda) si\u0119 zbytnio nie zmieni, niezale\u017cnie od tego, czy skarga paulia\u0144ska \u201echwyci\u201d. Czyli w zasadzie, z prawnego punktu widzenia, pokrzywdzenia nie ma, cho\u0107 wierzyciel z pewno\u015bci\u0105 tak to mo\u017ce odbiera\u0107.<br \/>\nMo\u017cna si\u0119 z tak\u0105 doktryn\u0105 zgadza\u0107 lub nie \u2013 ale nie mo\u017cna o jej istnieniu zapomina\u0107. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Je\u015bli prawnik dostrze\u017ce w jednej sprawie: a) d\u0142u\u017cnika, kt\u00f3ry nie sp\u0142aca zobowi\u0105za\u0144, b) wierzyciela, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 nieskuteczn\u0105 egzekucj\u0119, c) darowizn\u0119, kt\u00f3r\u0105 d\u0142u\u017cnik uczyni\u0142 na rzecz swoich dzieci \u2013 to z miejsca \u0142\u0105czy te fakty w przes\u0142anki do skargi paulia\u0144skiej. Jest to kusz\u0105ca perspektywa dla wierzyciela. Ale tak\u017ce do\u015b\u0107 skomplikowana instytucja prawna, w stosowaniu kt\u00f3rej mo\u017cna <a href=\"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/kiedy-wierzyciel-moze-czuc-sie-pokrzywdzony\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej...<span class=\"screen-reader-text\"> \"Kiedy wierzyciel mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 pokrzywdzony\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[15,165,34,37,79,159,166],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1561"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1568,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1561\/revisions\/1568"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}