{"id":1597,"date":"2018-04-18T21:28:38","date_gmt":"2018-04-18T19:28:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/?p=1597"},"modified":"2018-04-21T08:36:38","modified_gmt":"2018-04-21T06:36:38","slug":"zadoscuczynienie-za-smierc-matki-konkubenta","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/zadoscuczynienie-za-smierc-matki-konkubenta\/","title":{"rendered":"Zado\u015b\u0107uczynienie za \u015bmier\u0107 matki konkubenta"},"content":{"rendered":"<p>Rozw\u00f3j rynku odszkodowa\u0144 sprzyja poszukiwaniu maksymalnie korzystnej dla poszkodowanych praktyki s\u0105dowej. Niekt\u00f3re pr\u00f3by s\u0105 udane i otwieraj\u0105 drog\u0119 dla nowych roszcze\u0144 - jak w przypadku pozw\u00f3w o naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do \u017cycia w rodzinie, wzgl\u0119dem wypadk\u00f3w zaistnia\u0142ych przed wej\u015bciem w \u017cycie przepisu o zado\u015b\u0107uczynieniu pieni\u0119\u017cnym dla najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny zmar\u0142ego. Albo ostatnio - po potwierdzeniu przez S\u0105d Najwy\u017cszy tezy, \u017ce s\u0105d mo\u017ce przyzna\u0107 zado\u015b\u0107uczynienie za krzywd\u0119 bliskim poszkodowanego, kt\u00f3ry na skutek czynu niedozwolonego dozna\u0142 ci\u0119\u017ckiego i trwa\u0142ego uszczerbku na zdrowiu (ale nadal \u017cyje). S\u0105 tak\u017ce oczywi\u015bcie pr\u00f3by zako\u0144czone niepowodzeniem, mniej spektakularne medialnie, kt\u00f3re w najlepszym wypadku musz\u0105 po prostu jeszcze poczeka\u0107 na swoj\u0105 szans\u0119. <!--more Czytaj wi\u0119cej--><\/p>\n<p>Zagadnieniem otwartym - z uwagi na oparcie normy o pewien zwrot niedookre\u015blony - jest ka\u017cdorazowo ustalenie, kogo trzeba uznawa\u0107 za najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Ma\u0142\u017conek, dzieci, rodzice - tutaj raczej nikt nie b\u0119dzie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci. Ale co w przypadku zwi\u0105zk\u00f3w nieformalnych ? Poni\u017cej szersze wywody s\u0105du powszechnego w jednej z takich spraw, gdzie relacj\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 zbadania by\u0142a relacja pomi\u0119dzy osob\u0105 \u017cyj\u0105c\u0105 w konkubinacie, a matk\u0105 jej partnera. Czyli nieformaln\u0105 te\u015bciow\u0105. <\/p>\n<p>Zarys stanu faktycznego, w kt\u00f3rym kluczowym, tragicznym zdarzeniem by\u0142o \u015bmiertelne potr\u0105cenie J.M.  <\/p>\n<blockquote><p><em>Pow\u00f3dka A. \u017b. \u017cy\u0142a w konkubinacie z synem J. M. M.. Ze zwi\u0105zku z nim posiada c\u00f3rk\u0119 A. M.. Kobiety by\u0142y ze sob\u0105 z\u017cyte na tyle, \u017ce A. \u017b. wypowiadaj\u0105c si\u0119 o J. M. u\u017cywa zwrotu \u201ete\u015bciowa\u201d. J. M. by\u0142a dla A. \u017b. wsparciem. Matka pow\u00f3dki, cierpi na schizofreni\u0119, ojciec by\u0142 uzale\u017cniony od alkoholu \u2013 zmar\u0142 w 2005 roku. Pow\u00f3dka przez pewien czas mieszka\u0142a z poszkodowan\u0105. Wyprowadzi\u0142a si\u0119 2-3 lata przed \u015bmierci\u0105, albowiem otrzyma\u0142a mieszkanie. Zawdzi\u0119cza zmar\u0142ej umiej\u0119tno\u015b\u0107 prowadzenia gospodarstwa domowego. Ponadto kobieta pomaga\u0142a pow\u00f3dce w wychowaniu c\u00f3rki, aby mog\u0142a podj\u0105\u0107 zatrudnienie. Po przyj\u015bciu z pracy kobiety rozmawia\u0142y ze sob\u0105, ich relacje by\u0142y przyjacielskie, ciep\u0142e. J. M. zajmowa\u0142a si\u0119 swoj\u0105 wnuczk\u0105 A. M., pomaga\u0142a w domu, sprz\u0105ta\u0142a, gotowa\u0142a. Wspiera\u0142a A. \u017b. psychicznie i finansowo. J. M. by\u0142a zadowolona ze zwi\u0105zku swojego syna z A. \u017b., kt\u00f3ry nigdy nie zosta\u0142 sformalizowany. Obecnie konkubinat nie istnieje. W (...) syn J. M. zmar\u0142 z powodu choroby alkoholowej.<\/p>\n<p>Po \u015bmierci poszkodowanej pow\u00f3dka wzi\u0119\u0142a urlop. W tym czasie podj\u0119\u0142a leczenie u psychiatry, dr. G.. Kobiety \u0142\u0105czy\u0142a silna wi\u0119\u017a emocjonalna, J. M. by\u0142a dla pow\u00f3dki bardzo bliska osob\u0105 . A. \u017b. piel\u0119gnuje pami\u0119\u0107 po \u201ete\u015bciowej\u201d, regularnie odwiedza jej gr\u00f3b na cmentarzu, gdzie zanosi kwiaty i \u015bwieczki.<\/p>\n<p>S\u0105d Rejonowy uwzgl\u0119dniaj\u0105c pow\u00f3dztwo stwierdzi\u0142, i\u017c podstaw\u0119 odpowiedzialno\u015bci w niniejszej sprawie (...) S.A. z siedzib\u0105 w W. stanowi\u0142 art. 822 \u00a7 1 i 4 k.c oraz art. 446 \u00a7 4 k.c. kt\u00f3ry zosta\u0142 dodany ustaw\u0105 z dnia 30 maja 2008 roku (Dz. U. Nr 116, poz. 731) z dniem 3 sierpnia 2008 roku, wed\u0142ug kt\u00f3rego s\u0105d mo\u017ce przyzna\u0107 najbli\u017cszym cz\u0142onkom rodziny zmar\u0142ego odpowiedni\u0105 sum\u0119 tytu\u0142em zado\u015b\u0107uczynienia pieni\u0119\u017cnego za doznan\u0105 krzywd\u0119. Co prawda art. 446 \u00a7 4 k.p.c. ma zastosowanie do stan\u00f3w faktycznych zaistnia\u0142ych po tej dacie, jednak posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 orzecznictwem S\u0105du Najwy\u017cszego przyj\u0105\u0142 dla rozstrzygni\u0119cia, utrwalony ju\u017c pogl\u0105d, \u017ce podstaw\u0105 prawn\u0105 dochodzenia zado\u015b\u0107uczynienia za doznan\u0105 krzywd\u0119 przez cz\u0142onk\u00f3w rodziny zmar\u0142ego pokrzywdzonego, kt\u00f3ry zmar\u0142 przed dniem 3 sierpnia 2008 roku jest art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. W okoliczno\u015bciach sprawy w ocenie S\u0105du Rejonowego nale\u017ca\u0142o przyj\u0105\u0107, \u017ce pow\u00f3dka by\u0142a cz\u0142onkiem rodziny zmar\u0142ej. Wyja\u015bni\u0142, \u017ce kr\u0105g os\u00f3b uprawnionych do zado\u015b\u0107uczynienia jest taki sam, jak w art. 446 \u00a7 3 k.c.. Na tle tego przepisu S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2005 r. IV CK 648\/04 (OSNC 2006\/3\/54) zwracaj\u0105c uwag\u0119 na brak legalnej definicji poj\u0119cia \u201erodziny\u201d , przyj\u0105\u0142 jej bardzo szerokie rozumienie zaliczaj\u0105c do kr\u0119gu najbli\u017cszej rodziny konkubent\u00f3w. Uzna\u0142 mianowicie, \u017ce na gruncie tego przepisu pod poj\u0119ciem rodzina nale\u017cy rozumie\u0107 \u201enajmniejsz\u0105 grup\u0119 spo\u0142eczn\u0105, powi\u0105zan\u0105 poczuciem blisko\u015bci i wsp\u00f3lno\u015bci, osobistej i gospodarczej, wynikaj\u0105cej nie tylko z pokrewie\u0144stwa\u201d. Ponadto przyj\u0105\u0142, \u017ce na gruncie art. 166 KZ, kt\u00f3ry to przepis by\u0142 pierwowzorem art. 446 \u00a7 4 k. c poj\u0119cie rodziny by\u0142o do\u015b\u0107 szeroko interpretowane i wyra\u017cano pogl\u0105d, \u017ce ocena, kto w danym wypadku jest najbli\u017cszym cz\u0142onkiem rodziny zmar\u0142ego, nale\u017cy do s\u0105du orzekaj\u0105cego. Za decyduj\u0105cy przyj\u0105\u0142 faktyczny uk\u0142ad stosunk\u00f3w mi\u0119dzy konkretnymi osobami, a nie formaln\u0105 kolejno\u015b\u0107 pokrewie\u0144stwa wynikaj\u0105c\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci przepis\u00f3w Kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego. W konkluzji cytuj\u0105c bogate orzecznictwo S\u0105du Najwy\u017cszego stwierdzi\u0142, \u017ce kobiety \u0142\u0105czy\u0142a silna wi\u0119\u017a emocjonalna, a J. M. by\u0142a dla pow\u00f3dki bardzo blisk\u0105 osob\u0105. Prowadzi\u0142y wsp\u00f3lne gospodarstwo domowe, J. M. gotowa\u0142a, sprz\u0105ta\u0142a, pomaga\u0142a w wychowywaniu c\u00f3rki pow\u00f3dki \u2013 A. M.. Zatem odnosz\u0105c si\u0119 do powy\u017cszych reali\u00f3w \u017c\u0105danie pow\u00f3dki uzna\u0142 za zasadne i zas\u0105dzi\u0142 dochodzon\u0105 kwot\u0119 w pozwie, oddalaj\u0105c jedynie w cz\u0119\u015bci roszczenie odsetkowe i stosownie rozliczaj\u0105c koszty procesu. <\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>S\u0105d Rejonowy przyj\u0105\u0142 wi\u0119c szerok\u0105 interpretacj\u0119 przepis\u00f3w, stosuj\u0105c w zasadzie przez analogi\u0119 schemat, jaki doprowadzi\u0142 do ugruntowania si\u0119 korzystnej linii orzeczniczej dla konkubent\u00f3w. Ale w II instancji (S\u0105d Okr\u0119gowy w Ostro\u0142\u0119ce) pogl\u0105d ten spotka\u0142 si\u0119 z krytyk\u0105. <\/p>\n<blockquote><p><em>Znane jest mu orzecznictwo S\u0105du Najwy\u017cszego, jednoznacznie identyfikuj\u0105ce wi\u0119zi rodzinne jako dobra osobiste. Niemniej, w jego ocenie, za takie nie mog\u0142y by\u0107 uznane stosunki panuj\u0105ce pomi\u0119dzy pow\u00f3dk\u0105 A. \u017b., a matk\u0105 jej zmar\u0142ego konkubenta. S\u0105d Rejonowy wykreowa\u0142 je samodzielnie nazywaj\u0105c zmar\u0142\u0105 J. M. te\u015bciow\u0105 pow\u00f3dki, kt\u00f3r\u0105 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142a, nawet je\u015bli stosunki \u0142\u0105cz\u0105ce obie kobiety by\u0142y bliskie. Maj\u0105c na uwadze to zasadnicze stwierdzenie nale\u017cy podnie\u015b\u0107, \u017ce kwestia konstrukcji stosunk\u00f3w rodzinnych ma o tyle znaczenie, \u017ce dobra osobiste w postaci wi\u0119zi rodzinnych nie s\u0105 skuteczne erga omnes, ale zale\u017c\u0105 od relacji pomi\u0119dzy cz\u0142onkami rodziny, przy czym nacisk nale\u017cy po\u0142o\u017cy\u0107 na wyra\u017cenie cz\u0142onkami rodziny. S\u0105d Okr\u0119gowy konsekwentnie wi\u0119c podziela stanowisko utrwalone w judykaturze, w my\u015bl kt\u00f3rego za krzywd\u0119 powsta\u0142\u0105 wskutek \u015bmierci poszkodowanego, spowodowanej czynem niedozwolonym pope\u0142nionym przed dniem 3 sierpnia 2008 r., najbli\u017cszemu cz\u0142onkowi rodziny przys\u0142uguje zado\u015b\u0107uczynienie na podstawie art. 448 w zwi\u0105zku z art. 24 \u00a7 1 k.c., co wyklucza pow\u00f3dk\u0119 z kr\u0119gu os\u00f3b uprawnionych do dochodzenia powy\u017cszego roszczenia. W przeciwnym razie z podobnym pow\u00f3dztwem w oparciu o stan faktyczny sprzed 3 sierpnia 2008r, mog\u0142aby wyst\u0105pi\u0107 kole\u017canka osoby poszkodowanej, kt\u00f3rej stosunki mo\u017cna by oceni\u0107 jako siostrzane. S\u0105d Rejonowy dokonuj\u0105c prawid\u0142owej kwalifikacji normy prawnej dokona\u0142 jednak jej b\u0142\u0119dnej wyk\u0142adni przyjmuj\u0105c, \u017ce pow\u00f3dka A. \u017b. jest najbli\u017cszym cz\u0142onkiem rodziny J. M. li tylko przez pryzmat \u0142\u0105cz\u0105cych j\u0105 z poszkodowan\u0105 relacji uczuciowych i na pewnym etapie \u017cycia gospodarczych, z pomini\u0119ciem rzeczywistej konstrukcji struktury rodzinnej. Zacytowane przez S\u0105d I instancji orzecznictwo, odnosz\u0105ce si\u0119 do szeroko poj\u0119tego kr\u0119gu os\u00f3b najbli\u017cszych, dotyczy spraw o zado\u015b\u0107uczynienie wnoszonych na podstawie art. 446 \u00a7 4 k.c.. Jednak\u017ce i ta indywidualizacja ocen ka\u017cdorazowo w realiach stanu faktycznego doznaje ogranicze\u0144 w zakresie poj\u0119cia osoby najbli\u017cszej, dla kt\u00f3rej miernikiem jest stopie\u0144 blisko\u015bci osoby uprawnionej wzgl\u0119dem zmar\u0142ego. Uwzgl\u0119dnienie krzywdy wynikaj\u0105cej z zerwania wi\u0119zi rodzinnej na skutek \u015bmierci osoby najbli\u017cszej jako samoistnej szkody o charakterze niemaj\u0105tkowym ma szczeg\u00f3lny charakter mieszcz\u0105cy si\u0119 w kategorii d\u00f3br osobistych, kt\u00f3rych katalog jest otwarty. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia sk\u0142adu siedmiu s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 27 czerwca 2014 r., III CZP 2\/14 (OSNC 2014, Nr 12, poz. 124) dobro takie jest r\u00f3\u017cnie definiowane: jako wi\u0119\u017a rodzinna, kt\u00f3rej zerwanie powoduje b\u00f3l, cierpienie i rodzi poczucie krzywdy, prawo do \u017cycia w rodzinie, prawo do \u017cycia rodzinnego dotyczy ono wi\u0119zi emocjonalnej \u0142\u0105cz\u0105cej osoby bliskie - jednak z kr\u0119gu najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny (por. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 10 listopada 2010 r., II CSK 248\/10). Dotyczy to takich d\u00f3br jak szczeg\u00f3lna wi\u0119\u017a rodzic\u00f3w z dzieckiem, prawo do \u017cycia w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim, posiadania ojca i \u017cycia w pe\u0142nej rodzinie\u2026Ka\u017cdorazowo jednak zwraca si\u0119 uwag\u0119 na jego istotny element polegaj\u0105cy na stosunku blisko\u015bci najbli\u017cszego cz\u0142onka rodziny zmar\u0142ego, a przy tym r\u00f3wnie wa\u017cny - rzeczywistym istnieniu wi\u0119zi rodzinnych i emocjonalnych mi\u0119dzy uprawnionym a poszkodowanym. Dopiero tak dokonana ca\u0142o\u015bciowa ocena normy daje podstaw\u0119 do uwzgl\u0119dnienia pow\u00f3dztwa i zas\u0105dzenia odpowiedniego zado\u015b\u0107uczynienia. <\/p>\n<p>Nale\u017cy wi\u0119c zgodzi\u0107 si\u0119 ze skar\u017c\u0105cym, \u017ce w przywo\u0142anym orzecznictwie przez S\u0105d Rejonowy - S\u0105d Najwy\u017cszy zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na brak legalnej definicji poj\u0119cia \u201erodziny\u201d i przyj\u0105\u0142 jej bardzo szerokie rozumienie zaliczaj\u0105c do tego kr\u0119gu konkubent\u00f3w. Tyle tylko, \u017ce uczyni\u0142 to gruncie stanu faktycznego, w kt\u00f3rym z podobnym roszczeniem wyst\u0105pi\u0142 konkubent poszkodowanego. Tymczasem poczyniona przez S\u0105d Rejonowy interpretacja normy prawnej rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 na stosunki pomi\u0119dzy konkubin\u0105, a matk\u0105 zmar\u0142ego konkubenta, poszkodowan\u0105 zdarzeniem drogowym - nie znajduje oparcia w judykaturze S\u0105du Najwy\u017cszego, ani tym bardziej nie ma delegacji ustawowej.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>I kt\u00f3ra instancja mia\u0142a racje ? Formalnie, oczywi\u015bcie wy\u017csza. A nieformalnie - i jedna, i druga. W sytuacji, gdy w przepisach istniej\u0105 okre\u015blone klauzule generalne, s\u0105d ma pewn\u0105 swobod\u0119 w ich interpretowaniu - adekwatnie do inicjatywy dowodowej zainteresowanych. Nie ma jednej odpowiedzi - wszystko zale\u017cy od danej sprawy i tego, jak faktycznie takie wi\u0119zi wygl\u0105daj\u0105 w konkretnym stanie faktycznym. \u017beby nie by\u0107 go\u0142os\u0142ownym - poni\u017cej wyci\u0105g z orzeczenia, kt\u00f3re wprost uzna\u0142o matk\u0119 konkubenta za cz\u0142onka rodziny. A wniosek z tego taki, \u017ce po prostu trzeba zawsze pr\u00f3bowa\u0107 walczy\u0107 o \"swoje\". <\/p>\n<blockquote><p><em>Przywo\u0142any powy\u017cej przepis art. 446 \u00a7 4 k.c. stanowi postaw\u0119 zas\u0105dzenia zado\u015b\u0107uczynienia pieni\u0119\u017cnego za doznan\u0105 krzywd\u0119 najbli\u017cszym cz\u0142onkom rodziny zmar\u0142ego. Kr\u0105g os\u00f3b uprawnionych do dochodzenia roszcze\u0144 zosta\u0142 zdefiniowany przez S\u0105d Okr\u0119gowy z odwo\u0142aniem si\u0119 do pogl\u0105d\u00f3w orzecznictwa, w tym wyrok\u00f3w S\u0105du Apelacyjnego w Gda\u0144sku z dnia: 8 lipca 2015 roku, sygn. akt V ACa 684\/14 oraz 23 grudnia 2014 roku, sygn. akt I ACa 638\/14. S\u0105d Apelacyjny w \u0141odzi w pe\u0142ni popiera stanowisko S\u0105du pierwszej instancji co do sposobu rozumienia poj\u0119cia najbli\u017cszego cz\u0142onka rodziny. <\/em><\/p><\/blockquote>\n<blockquote><p><em>Rozwijaj\u0105c wyw\u00f3d S\u0105du Okr\u0119gowego w tym zakresie nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce na og\u00f3\u0142 za najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny uzna\u0107 b\u0119dzie mo\u017cna zst\u0119pnych i wst\u0119pnych pierwszego stopnia (dzieci i rodzic\u00f3w). Niemniej jednak, wbrew temu, co twierdzi strona pozwana, pod poj\u0119ciem blisko\u015bci rozumie\u0107 nale\u017cy wi\u0119zy emocjonalne, a nie prawne. Tym samym nawet dalszy krewny mo\u017ce by\u0107 osob\u0105 blisk\u0105 zmar\u0142emu, je\u017celi zamieszkiwali wsp\u00f3lnie (por.: wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 13 kwietnia 2005 roku, sygn. akt IV CK 648\/04, OSNC 2006\/3\/54; A. Cisek, W. Dubois, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2016, s. 910, Nb7). Kontynuacj\u0119 tego kierunku orzecznictwa stanowi wypowied\u017a S\u0105du Najwy\u017cszego w wyroku z 10 grudnia 1969 roku, III PRN 77\/69 (OSNCP 1970\/9\/160) stwierdzaj\u0105ca, \u017ce konkretyzacja tego, kto jest w danym wypadku cz\u0142onkiem rodziny nale\u017cy do s\u0105du orzekaj\u0105cego. Stosownie do okoliczno\u015bci konkretnej sprawy, za najbli\u017cszego cz\u0142onka rodziny uzna\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c macoch\u0119 lub ojczyma zw\u0142aszcza wtedy, gdy uzasadniaj\u0105 to pozytywnie oceniane w \u015bwietle zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego stosunki \u0142\u0105cz\u0105ce ich z pasierbem. Ponadto S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142, \u017ce najbli\u017cszym cz\u0142onkiem rodziny \u2013 w zale\u017cno\u015bci od sytuacji \u2013 niekoniecznie musi by\u0107 najbli\u017cszy krewny. Przyk\u0142adowo w wyroku z dnia 13 kwietnia 2005 roku, sygn. akt IV CK 648\/04 (L.) S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142 expressis verbis, \u017ce pokrewie\u0144stwo nie stanowi wy\u0142\u0105cznego kryterium zaliczenia do najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Z kolei w wyroku z dnia 18 maja 2016 roku, sygn. akt I ACa 160\/16 (L.) S\u0105d Apelacyjny w Krakowie podkre\u015bli\u0142, \u017ce o tym, kto jest najbli\u017cszym cz\u0142onkiem rodziny zmar\u0142ego, decyduje uk\u0142ad stosunk\u00f3w rodzinnych pomi\u0119dzy zmar\u0142ym a tymi osobami. Bez w\u0105tpienia do kr\u0119gu os\u00f3b uprawnionych nale\u017cy zaliczy\u0107 osoby, kt\u00f3rych sytuacja \u017cyciowa kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w pewnej zale\u017cno\u015bci od zmar\u0142ego. Szersze poj\u0119cie rodziny, oparte nie tylko na wi\u0119zach formalnych przyj\u0119te zosta\u0142o przez Sad Apelacyjny w Gda\u0144sku w przywo\u0142anym przez S\u0105d pierwszej instancji wyroku z dnia 23 grudnia 2014 roku, w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce brak jest podstaw, aby poj\u0119cie rodziny ogranicza\u0107 do ma\u0142\u017conka, wst\u0119pnych, zst\u0119pnych i powinowatych. Poj\u0119cie to nale\u017cy ujmowa\u0107 szerzej. I tak na przyk\u0142ad nie mo\u017cna stwierdzi\u0107, ze wieloletni konkubinat, w ramach kt\u00f3rego zaspakajane s\u0105 zar\u00f3wno potrzeby materialne, jak i emocjonalne konkubent\u00f3w, aspiracje do samorealizacji i poczucia bezpiecze\u0144stwa, nie jest rodzin\u0105 w rozumieniu art. 446 \u00a7 4 k.c.<\/p>\n<p>Konkluduj\u0105c, S\u0105d Najwy\u017cszy w przywo\u0142anym powy\u017cej orzeczeniu z dnia 13 kwietnia 2005 roku rozstrzygn\u0105\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci rodz\u0105ce si\u0119 na kanwie rozpatrywanej sprawy przyjmuj\u0105c, \u017ce konkubenci i dzieci jednego z nich z poprzedniego zwi\u0105zku de facto tworz\u0105 rodzin\u0119, a tym samym winni zosta\u0107 uznani za najbli\u017cszych jej cz\u0142onk\u00f3w. W orzeczeniu podkre\u015blono, i\u017c konkubinat znalaz\u0142 trwa\u0142e miejsce w systemie ocen i norm moralnych wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa, maj\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142o w przeobra\u017ceniach ustrojowych i gospodarczych, a tak\u017ce kulturowych, zw\u0142aszcza w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Najbli\u017cszym cz\u0142onkiem rodziny nie musi by\u0107 wi\u0119c krewny, a judykatura ukszta\u0142towa\u0142a z biegiem czasu rozszerzaj\u0105cy kierunek definiowania kr\u0119gu rodziny przyjmuj\u0105c, \u017ce uprawnionych do \u015bwiadcze\u0144 nale\u017cy wskaza\u0107 po zbadaniu wszelkich okoliczno\u015bci danego przypadku i nie ma uniwersalnego przepisu, kt\u00f3ry by okre\u015bla\u0142, kto zalicza si\u0119 do rodziny. Decyduj\u0105ce dla zaliczenia do tego kr\u0119gu jest poczucie blisko\u015bci i wsp\u00f3lno\u015bci, wi\u0119zy emocjonalne i uczuciowe oraz \u015bcis\u0142a wsp\u00f3lno\u015b\u0107 gospodarcza, wynikaj\u0105ce nie tylko z pokrewie\u0144stwa. O blisko\u015bci nie decyduj\u0105 wy\u0142\u0105cznie wzgl\u0119dy pokrewie\u0144stwa lecz faktyczny uk\u0142ad stosunk\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych zmar\u0142ego z osob\u0105 \u017c\u0105daj\u0105c\u0105 \u015bwiadczenia, co prawdopodobnie b\u0119dzie wyznacza\u0107 dalsz\u0105 ewolucj\u0119 zapatrywa\u0144 na temat poj\u0119cia najbli\u017cszego cz\u0142onka rodziny, b\u0119d\u0105cego uprawnionym zar\u00f3wno do odszkodowania jak i zado\u015b\u0107uczynienia.<\/p>\n<p><strong>Eksponowany w orzecznictwie faktyczny uk\u0142ad stosunk\u00f3w i poczucie emocjonalnej blisko\u015bci stanowi\u0142y dla S\u0105du Okr\u0119gowego przyczynek do uznania pow\u00f3dki S. G. za najbli\u017cszego cz\u0142onka rodziny zmar\u0142ej C. L.. Stanowiska tego nie zdo\u0142a\u0142 skutecznie podwa\u017cy\u0107 apeluj\u0105cy \u2013 Towarzystwo (...) S.A. w W.. Niew\u0105tpliwie bowiem strony niniejszego post\u0119powania \u017cyj\u0105 w d\u0142ugoletnim konkubinacie, z kt\u00f3rego maj\u0105 dw\u00f3ch syn\u00f3w w wieku 11 i 12 lat. Powodowie pozostaj\u0105 we wsp\u00f3lnym, sta\u0142ym po\u017cyciu, utrzymuj\u0105c wi\u0119\u017a psychiczn\u0105 i fizyczn\u0105 oraz gospodarcz\u0105. Jak zatem trafnie zauwa\u017cy\u0142 S\u0105d pierwszej instancji, w zasadzie na ka\u017cdej p\u0142aszczy\u017anie funkcjonuj\u0105 jak ma\u0142\u017conkowie w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim. W konsekwencji nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce tworz\u0105 oni rodzin\u0119 w rozumieniu art. 446 \u00a7 4 k.c. Podobnie, relacje pow\u00f3dki S. G. z matk\u0105 konkubenta, nacechowane pozytywnymi emocjami, pozwalaj\u0105 uzna\u0107 pow\u00f3dk\u0119 za najbli\u017cszego cz\u0142onka rodziny matki partnera. Powodowie bardzo cz\u0119sto widywali si\u0119 z C. L., kt\u00f3ra pomaga\u0142a im w opiece nad ma\u0142oletnimi dzie\u0107mi. Pow\u00f3dka nawi\u0105za\u0142a bardzo siln\u0105 wi\u0119\u017a z wy\u017cej wymienion\u0105, nawet silniejsz\u0105 ni\u017c z w\u0142asn\u0105 matk\u0105. O powy\u017cszym \u015bwiadczy te\u017c fakt, \u017ce ju\u017c po feralnym zdarzeniu z dnia 1 grudnia 2009 roku to w\u0142a\u015bnie S. G. zaanga\u017cowana by\u0142a w opiek\u0119 nad poszkodowan\u0105.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rozw\u00f3j rynku odszkodowa\u0144 sprzyja poszukiwaniu maksymalnie korzystnej dla poszkodowanych praktyki s\u0105dowej. Niekt\u00f3re pr\u00f3by s\u0105 udane i otwieraj\u0105 drog\u0119 dla nowych roszcze\u0144 - jak w przypadku pozw\u00f3w o naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do \u017cycia w rodzinie, wzgl\u0119dem wypadk\u00f3w zaistnia\u0142ych przed wej\u015bciem w \u017cycie przepisu o zado\u015b\u0107uczynieniu pieni\u0119\u017cnym dla najbli\u017cszych cz\u0142onk\u00f3w rodziny zmar\u0142ego. Albo ostatnio <a href=\"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/zadoscuczynienie-za-smierc-matki-konkubenta\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej...<span class=\"screen-reader-text\"> \"Zado\u015b\u0107uczynienie za \u015bmier\u0107 matki konkubenta\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5],"tags":[176,178,32,34,37,177,79,61,57],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1597"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1606,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597\/revisions\/1606"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}