Od \u015bwiadka wymaga si\u0119 zeznawania zgodnie z prawd\u0105 oraz przekazywania relacji o faktach. W praktyce wygl\u0105da to oczywi\u015bcie bardzo r\u00f3\u017cnorodnie, a miejsce fakt\u00f3w cz\u0119sto zast\u0119puj\u0105 opinie. Rzetelnych i obiektywnych \u015bwiadk\u00f3w jest stosunkowo niewielu. W kategorii nieobiektywnej trafiaj\u0105 si\u0119 w dodatku tak\u017ce i tacy, kt\u00f3rzy z rado\u015bci\u0105 korzystaj\u0105 z wyj\u0105tkowej okazji, gdy mog\u0105 podzieli\u0107 si\u0119 z s\u0105dem \u201eca\u0142\u0105 prawd\u0105\u201d o stronach sporu. A st\u0105d ju\u017c prosta droga do sytuacji, kiedy wypowiedzi \u015bwiadka zostan\u0105 odebrane przez obecnych jako krzywdz\u0105ce i nieprawdziwe. Czy fakt, \u017ce niestosowne wypowiedzi padaj\u0105 w trakcie zezna\u0144 (gdy obowi\u0105zkiem danej osoby jest dzielenie si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 z organem w\u0142adzy) zawsze wy\u0142\u0105cza bezprawno\u015b\u0107 takiego czynu ?<\/p>\n
Zeznania, jak ka\u017cda inna wypowied\u017a, mog\u0105 oczywi\u015bcie narusza\u0107 czyj\u0105\u015b godno\u015b\u0107. Te same my\u015bli mo\u017cna bowiem zawsze przekaza\u0107 na kilka sposob\u00f3w. Przes\u0142uchanie jest przy tym bardziej sformalizowan\u0105 form\u0105 komunikacji i niew\u0142a\u015bciwe zachowanie \u015bwiadka (np. zbyt obsceniczne odnoszenie si\u0119 do stron) powinno napotka\u0107 aktywn\u0105 reakcj\u0119 s\u0105du. S\u0105d karny, czy cywilny \u2013poziom kultury s\u0142owa zawsze musi zosta\u0107 zachowany. Nie m\u00f3wimy przy tym oczywi\u015bcie o przypadkach, gdzie niecenzuralne s\u0142owa s\u0105 istot\u0105 sprawy, a okoliczno\u015bci dotycz\u0105ce tego, co i jak kto\u015b powiedzia\u0142, musz\u0105 by\u0107 odtworzone bardzo dok\u0142adnie. Nawet jednak na neutralnym gruncie \u0142atwo wyobrazi\u0107 sobie bardziej subteln\u0105, czy jak kto woli \u2013 wyrachowan\u0105 - form\u0119 przedstawienia kogo\u015b w z\u0142ym \u015bwietle. Za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych zabieg\u00f3w - czy to przez pytania retoryczne, czy to przez zastrze\u017cenia sugeruj\u0105ce ma\u0142\u0105 stanowczo\u015b\u0107 danej oceny. Prosz\u0119 wi\u0119c \u2013 dla sportu - oceni\u0107 wypowied\u017a uj\u0119t\u0105 w poni\u017cszy cytat.<\/p>\n
\u201e\u017badnej wiedzy na ten temat nie posiada\u0142em, wi\u0119cej, w momencie gdy si\u0119 o tym dowiedzia\u0142em kiedy\u015b od mamy, to te sprawy podobno za\u0142atwia\u0142 m\u00f3j wuj i moja ciocia. Na pewno nie zrobili tego w zgodzie z reszt\u0105 rodziny i zrobili to jak \u2013 narzuca si\u0119 tu pewne s\u0142owo, kt\u00f3rego nie wiem czy mog\u0119 u\u017cy\u0107 \u2013 ale to wygl\u0105da, \u017ce jak z\u0142odzieje, po prostu. Z jakiego powodu? Z tego powodu, \u017ce\u00a0<\/em>prawdopodobnie korespondencja, kt\u00f3ra przysz\u0142a w tej sprawie, poniewa\u017c nie dostali tej korespondencji ani G., ani W. \u2013 zosta\u0142a ukradziona, zaw\u0142aszczona. Dlatego, \u017ce nikt nawet nie wiedzia\u0142, \u017ce jakie\u015b zosta\u0142y poczynione prawa w\u0142asno\u015bci\u201d. \u201eJedyna sytuacja by\u0142a w ubieg\u0142ym roku, kiedy pa\u0144stwo N. ku mojemu przera\u017ceniu zg\u0142osili eksmisj\u0119 brata, w zamian za 4.500 z\u0142. Nie wiedzia\u0142em czy si\u0119 bardziej \u015bmia\u0107 czy p\u0142aka\u0107. Bo, prosz\u0119 zrozumie\u0107, nie umiem nawet dobra\u0107 dobrych s\u0142\u00f3w do tego, dla mnie jest to post\u0119powanie, kt\u00f3re podchodzi pod bandyckie, ale to jest, by\u0107 mo\u017ce, wynika to te\u017c z mojej emocji. \u017byli\u015bmy w tym domu czterdzie\u015bci lat, no, i teraz si\u0119 okazuje, \u017ce to mi, nam si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce \u017cyjemy we w\u0142asnym domu. I to jest dla mnie bardzo bolesne. Wed\u0142ug pa\u0144stwa N., bo mi si\u0119 tak nie wydaje\u201d.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Takie zeznania pad\u0142y w jednej ze spraw i bardzo ubod\u0142y osoby, kt\u00f3rym te rzekome z\u0142odziejskie i bandyckie czyny przypisano. Dotychczasowy \u015bwiadek sta\u0142 si\u0119 pozwanym, gdy\u017c zosta\u0142 pozwany za naruszenie d\u00f3br osobistych :<\/p>\n
Pozwany (\u2026) u\u017cy\u0142 sformu\u0142owa\u0144 nieprawdziwych, obel\u017cywych, k\u0142amliwych, przedstawiaj\u0105cych powod\u00f3w w z\u0142ym \u015bwietle. Zachowanie pozwanego zakwalifikowa\u0107 nale\u017cy jako czyn naruszaj\u0105cy dobra osobiste, gdy\u017c jego bezprawne dokonanie naruszy\u0142o dobre imi\u0119, godno\u015b\u0107 i cze\u015b\u0107 ma\u0142\u017conk\u00f3w N.. Wprawdzie w post\u0119powaniu s\u0105dowym, stronom przys\u0142uguje szerszy zakres wolno\u015bci s\u0142owa, jednak wypowiedzi pozwanego przed S\u0105dem narusza\u0142y ten zakres. Powodowie poczuli si\u0119 poni\u017ceni i naruszono ich godno\u015b\u0107.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
S\u0105dy obu instancji musia\u0142y oceni\u0107 przes\u0142anki warunkuj\u0105ce zastosowanie tego re\u017cimu ochrony prawnej.<\/p>\n
Kwalifikacja dzia\u0142ania na podstawie prawa jako okoliczno\u015bci wy\u0142\u0105czaj\u0105cej bezprawno\u015b\u0107 jest utrwalona w orzecznictwie. Dzia\u0142anie w ramach porz\u0105dku prawnego zaliczy\u0107 nale\u017cy \u2013 obok wykonywania prawa podmiotowego, obrony interesu zas\u0142uguj\u0105cego na ochron\u0119 i zgody uprawnionego \u2013 do kontratyp\u00f3w uzasadniaj\u0105cych ingerencj\u0119 w sfer\u0119 cudzych d\u00f3br osobistych. Typowym przyk\u0142adem s\u0105 dzia\u0142ania podejmowane w trakcie post\u0119powania s\u0105dowego. W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwag\u0119, \u017ce zeznania sk\u0142adane w trakcie post\u0119powania nader cz\u0119sto naruszaj\u0105 dobra osobiste (dobre imi\u0119, prywatno\u015b\u0107 innych os\u00f3b), a te same wypowiedzi w innych warunkach by\u0142yby oceniane jako bezprawne. Podkre\u015bla si\u0119, \u017ce konieczno\u015b\u0107 zgromadzenia przez S\u0105d orzekaj\u0105cy jak najszerszego materia\u0142u, wy\u0142\u0105cza w tych wypadkach bezprawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania, bowiem w przeciwnym razie zeznania \u015bwiadka, strony, utraci\u0142yby swoj\u0105 najistotniejsz\u0105 cech\u0119 w postaci spontaniczno\u015bci i szczero\u015bci (v. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 9 stycznia 2004 r. IV CK 304\/02). W post\u0119powaniu s\u0105dowym stronom, uczestnikom oraz ich pe\u0142nomocnikom przys\u0142uguje zatem szerszy zakres wolno\u015bci s\u0142owa. Nie jest przy tym wykluczone, pos\u0142ugiwanie si\u0119 ekspresyjnym s\u0142ownictwem b\u0119d\u0105cym wyrazem emocjonalnego zaanga\u017cowania w spor. Chocia\u017c niejednokrotnie trudne okazuje si\u0119 wyznaczenie granicy pomi\u0119dzy formu\u0142\u0105 dopuszczaln\u0105, a tak\u0105, kt\u00f3r\u0105 trzeba uzna\u0107 za niemo\u017cliw\u0105 do przyj\u0119cia, to zdaniem S\u0105du Okr\u0119gowego, granica ta nie przebiega wed\u0142ug wyobra\u017cenia pozwanego.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Trzeba mie\u0107 na uwadze, \u017ce spo\u015br\u00f3d wszystkich \u201ecywil\u00f3w\u201d na sali rozpraw, to \u015bwiadek powinien by\u0107 najbardziej wywa\u017cony w swoich wypowiedziach, bo strony lub uczestnicy zawsze emocjonalnie podchodz\u0105 do sprawy. Przy oczywi\u015bcie przeciwnych stanowiskach stron sporu, gdzie ustalany jest stan faktyczny, z regu\u0142y co najmniej jeden uczestnik (a z regu\u0142y wszyscy) przedstawia rzeczywisto\u015b\u0107 w spos\u00f3b ubarwiony lub wprost zafa\u0142szowany. To jest zreszt\u0105 naturalne, \u017ce ka\u017cdy patrzy subiektywnie na rzeczy, kt\u00f3re go dotycz\u0105 lub mu zagra\u017caj\u0105 i nieraz pewne zdarzenia z miejsca ocenia si\u0119 stronniczo, z uwagi na ca\u0142y kontekst sporu. Ale inny jest status stron (uczestnik\u00f3w), inny ich pe\u0142nomocnik\u00f3w (kt\u00f3rzy maj\u0105 jeszcze wi\u0119kszy margines w zakresie wolno\u015bci wypowiedzi, zapewniony przez pewien szczeg\u00f3lny kontratyp), a inny \u015bwiadka. W opisywanym przypadku powodowie uznali, \u017ce ta nieostra granica - pomi\u0119dzy powinno\u015bciami \u015bwiadka a prawami os\u00f3b, o kt\u00f3rych czynach ten zeznaje - zosta\u0142a przekroczona. S\u0105d I instancji z tak\u0105 ocen\u0105 si\u0119 zgodzi\u0142.<\/p>\n
S\u0105d Okr\u0119gowy zaznaczy\u0142, \u017ce M. W. wypowiada\u0142 si\u0119 w post\u0119powaniu przed S\u0105dem Rejonowym (\u2026) w charakterze \u015bwiadka, a nie pozwanego, realizuj\u0105cego swoj\u0105 lini\u0119 obrony, w reakcji na argumenty drugiej strony. A\u017ceby przedstawi\u0107 racje na korzy\u015b\u0107 brata w tocz\u0105cym si\u0119 post\u0119powaniu, nie musia\u0142 u\u017cywa\u0107 spornych sformu\u0142owa\u0144. Nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce pozostaj\u0105c si\u0119 w konflikcie, czeka si\u0119 na okazj\u0119, aby to, czego nie chce powiedzie\u0107 si\u0119 otwarcie w innej sytuacji, zrobi\u0107 sk\u0142adaj\u0105c zeznania w charakterze \u015bwiadka na sali rozpraw, niejako w majestacie prawa, w spos\u00f3b nakierowany na osi\u0105gni\u0119cie skutku w postaci naruszenia d\u00f3br osobistych. Sk\u0142adania zezna\u0144 przed s\u0105dem nie mo\u017cna traktowa\u0107 jako sposobno\u015bci do wyra\u017cenia swojego negatywnie nacechowanego nastawienia. R\u00f3wnie\u017c stosowanie przez pozwanego ugrzecznionej narracji (retoryczne pytania o \u201ezezwolenie\u201d na wypowied\u017a), w ocenie S\u0105du Okr\u0119gowego, stanowi\u0142o jedynie pewien poz\u00f3r. Pozwany chcia\u0142 u\u017cy\u0107 konkretnych s\u0142\u00f3w i ich u\u017cy\u0142. Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce S\u0105d proceduj\u0105cy w sprawie powt\u00f3rzy\u0142 te wypowiedzi do protoko\u0142u, nie stanowi\u0142o zach\u0119ty do obra\u017cania powod\u00f3w. Nie jest tak, jak argumentowa\u0142 pozwany, \u017ce bezprawno\u015b\u0107 jego wypowiedzi znosi nakierowanie ich nie tyle personalnie na powod\u00f3w, co na ich dzia\u0142anie. Tego nie da si\u0119 rozdzieli\u0107. Ka\u017cdy przeci\u0119tny odbiorca odni\u00f3s\u0142by sformu\u0142owania \u201ejak z\u0142odzieje\u201d czy \u201ebandyckie\u201d wprost do powod\u00f3w. W ocenie S\u0105du pierwszej instancji, u\u017cycie przez pozwanego wobec powod\u00f3w sformu\u0142owa\u0144: \u201e...zrobili to jak z\u0142odzieje...\u201d, ...korespondencja zosta\u0142a skradziona, zaw\u0142aszczona...\u201d oraz \u201e...dla mnie jest to post\u0119powanie, kt\u00f3re podchodzi pod bandyckie...\u201d, przypisuj\u0105ce im naganne cechy i niew\u0142a\u015bciwe post\u0119powanie wobec brata pozwanego, jako naruszaj\u0105cych ich dobre imi\u0119 (cze\u015b\u0107 zewn\u0119trzn\u0105) i godno\u015b\u0107 (cze\u015b\u0107 wewn\u0119trzn\u0105), zatem dobra osobiste, kt\u00f3re pozostaj\u0105 pod ochron\u0105 Konstytucji RP i konkretyzuj\u0105 si\u0119 w poczuciu w\u0142asnej warto\u015bci oczekiwaniu szacunku od innych, pozwala\u0142o na uwzgl\u0119dnienie pow\u00f3dztwa, zwa\u017cywszy na bezprawno\u015b\u0107 naruszenia d\u00f3br osobistych powod\u00f3w. S\u0105d zauwa\u017cy\u0142, \u017ce pozwany mo\u017ce dochodzi\u0107 swoich racji, czy te\u017c racji swojej rodziny, ale nie musi przy tym zniewa\u017ca\u0107 drugiej strony.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
I w konsekwencji przyj\u0105\u0142, \u017ce dosz\u0142o do naruszenia d\u00f3br osobistych powod\u00f3w.<\/p>\n
S\u0105d zredagowa\u0142 tre\u015b\u0107 przeprosin, jak w sentencji. Wskaza\u0142, \u017ce tre\u015b\u0107 przeprosin oddaje nastawienie samych powod\u00f3w, bowiem odnosi si\u0119 do wypowiedzi, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie by\u0142y przez nich podkre\u015blane w toku rozprawy. Z tytu\u0142u naruszenia d\u00f3br osobistych ka\u017cdego z pow\u00f3d S\u0105d Okr\u0119gowy zas\u0105dzi\u0142 od pozwanego na rzecz Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca w W. kwoty po 500 z\u0142.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
W s\u0105dzie II instancji ta argumentacja tak\u017ce si\u0119 utrzyma\u0142a.<\/p>\n
W orzecznictwie wskazuje si\u0119, \u017ce je\u015bli obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy przewiduj\u0105 okre\u015blone procedury b\u0105d\u017a nadaj\u0105 pewnym organom lub podmiotom okre\u015blone kompetencje, to dzia\u0142anie w ich ramach - je\u015bli narusza sfer\u0119 prawnie chronionych d\u00f3br osobistych - z regu\u0142y nie jest bezprawne, chyba \u017ce dochodzi do wyra\u017anego i powa\u017cnego naruszenia przepis\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci polegaj\u0105cego na wykroczeniu poza cel i niezb\u0119dny zakres post\u0119powania, lub wyra\u017ceniu ocen b\u0105d\u017a u\u017cyciu sformu\u0142owa\u0144 nieuzasadnionych przedmiotem i potrzebami tego post\u0119powania i naruszaj\u0105cymi godno\u015b\u0107 osoby, kt\u00f3rej dotycz\u0105 (por. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 21 pa\u017adziernika 2003 r., I PK 4141\/02, OSNP 20041201344, z dnia 7 marca 2007 r., II CSK 4931\/06, niepubl. z dnia 7 kwietnia 2009 r., I PK 2101\/08, Mon. Pr. 2009 nr 112, poz. 1242-247, z 18 pa\u017adziernika 2012 r. V CSK 427\/11 LEX nr 1294178). W wyroku z dnia 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 587\/10, LEX nr 1129156 S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142, \u017ce strona, kt\u00f3ra w procesie realizuj\u0105c przys\u0142uguj\u0105ce jej prawo do obrony, sk\u0142ada o\u015bwiadczenia naruszaj\u0105ce dobra osobiste drugiej strony, dzia\u0142a bezprawnie w\u00f3wczas, gdy przedstawia fakty i oceny ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 niezgodno\u015bci ich z prawd\u0105. Chodzi przy tym o o\u015bwiadczenia sk\u0142adane (tak w sprawach karnych i cywilnych) na uzasadnienie roszczenia, skargi, wzgl\u0119dnie na uzasadnienie obrony, je\u017celi wynikaj\u0105 one z uprawnie\u0144 dzia\u0142aj\u0105cego, a wi\u0119c gdy przedmiotowo zdolne s\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 obronie prawa osoby dzia\u0142aj\u0105cej i gdy podmiotowo podyktowane s\u0105 wol\u0105 dzia\u0142aj\u0105cego - wyst\u0105pienia w obronie jego prawa. Zauwa\u017cy\u0142 te\u017c, \u017ce dla oceny czy mamy do czynienia z bezprawnym naruszeniem dobra osobistego istotne jest nadto rozr\u00f3\u017cnienie czy kwestionowane wypowiedzi s\u0105 twierdzeniami o faktach czy te\u017c s\u0105 to oceny, opinie, s\u0105dy. Je\u017celi twierdzenia o faktach dotycz\u0105 osoby, istotne staje si\u0119, czy fakty te s\u0105 prawdziwe. Powo\u0142ywanie si\u0119 przez poszkodowanego na nieprawdziwo\u015b\u0107 zarzutu jest, w zasadzie, okoliczno\u015bci\u0105 sprzeciwiaj\u0105c\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105czeniu bezprawno\u015bci (pomimo dzia\u0142ania zgodnego formalnie z przepisami). Przy opiniach i ocenach kwestia prawdziwo\u015bci nie jest miarodajna. Prawdziwo\u015b\u0107 os\u0105d\u00f3w ocennych nie podlega dowodzeniu. Z istoty swej ka\u017cda wypowied\u017a oceniaj\u0105c\u0105 i ka\u017cda opinia wyra\u017ca subiektywne stanowisko jej autora. Warunkiem zgodno\u015bci z prawem takiej wypowiedzi jest jej rzetelno\u015b\u0107 i zgodno\u015b\u0107 z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Potrzebne jest wi\u0119c ustalenie, czy pozwany wyra\u017caj\u0105c opini\u0119, os\u0105d, kierowa\u0142 si\u0119 ch\u0119ci\u0105 dokuczenia, poni\u017cenia, podwa\u017cenia dobrego imienia powoda, czy te\u017c os\u0105d taki zosta\u0142 wypowiedziany bez \u017cadnej wspieraj\u0105cej go podstawy faktycznej.(\u2026)<\/em><\/p>\n
Pozwany jako \u015bwiadek w sprawie I Ns 656\/15 winien by\u0142 zeznawa\u0107 o znanych mu faktach, istotnych w kontek\u015bcie przedmiotu tamtej sprawy. M\u00f3g\u0142 w ramach tych zezna\u0144 przedstawi\u0107 swoje spostrze\u017cenia, a nawet prze\u017cycia na tle zaistnia\u0142ej sprawy i relacji rodzinnych, nie m\u00f3g\u0142 jednak wyrazi\u0107 swojego s\u0105du na temat powod\u00f3w, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 takimi pejoratywnymi okre\u015bleniami jak: \u201ejak z\u0142odziej\u201d, \u201ebandyckie post\u0119powanie\u201d, oraz kradzie\u017c i zaw\u0142aszczenie korespondencji. W tym przedmiocie pozwany wyszed\u0142 z roli \u015bwiadka i wykorzysta\u0142 sal\u0119 s\u0105dow\u0105 jako instrument do rozlicze\u0144 z powodami na tle istniej\u0105cego konfliktu rodzinnego. Pozwany nie musia\u0142 i nie powinien by\u0142 ucieka\u0107 si\u0119 do tego typu zwrot\u00f3w. W \u017cadnym razie nie mo\u017cna si\u0119 zgodzi\u0107 z pozwanym, i\u017c sformu\u0142owanie \u201ejak z\u0142odzieje\u201d zosta\u0142o wypowiedziane w reakcji na zach\u0119t\u0119 S\u0105du. Do takiej wypowiedzi S\u0105d pozwanego nie zach\u0119ca\u0142, to pozwany chcia\u0142 u\u017cy\u0107 takiego okre\u015blenia i to uczyni\u0142.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Tego typu sprawy s\u0105 z regu\u0142y do\u015b\u0107 problematyczne. Poza oczywistymi przypadkami, kiedy dana osoba zostanie obrzucona stekiem rynsztokowych wyzwisk, wszelkie bardziej zawoalowane \u201eszpile\u201d s\u0105 ju\u017c bardziej otwarte na ocen\u0119 i polemik\u0119. Taka \u2013 jak to uj\u0105\u0142 s\u0105d \u2013 ugrzeczniona narracja, jest typow\u0105 pr\u00f3b\u0105 uj\u0119cia ataku w bardziej niewinn\u0105 form\u0119. Jak si\u0119 okaza\u0142o w tym przypadku \u2013 nieskuteczn\u0105. Przy du\u017cej dozie z\u0142ej woli - i odrobinie wyobra\u017ani w zakresie przes\u0142anek naruszenia d\u00f3br osobistych oraz zasad dowodzenia - mo\u017cna to zapewne zrobi\u0107 sprytniej (\u017ceby nie u\u017cy\u0107 s\u0142owa: lepiej). Nale\u017cy jednak wyrazi\u0107 nadziej\u0119, \u017ce skoro prawdziwej cnocie krytyka nie jest straszna, tak i ka\u017cda z\u0142a intencja mo\u017ce zosta\u0107 zdekonspirowana \u2013 bez wzgl\u0119du na to w jak wykwintnej formie b\u0119dzie zaserwowana.<\/p>\n
Na zako\u0144czenie jeszcze jedna uwaga ku przestrodze - gdyby kto\u015b przekorny za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce przeprosiny to \u017cadna kara za mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaobserwowania min obra\u017canego wujostwa na sali s\u0105dowej, a na PCK to te\u017c zacnie czasem co\u015b wp\u0142aci\u0107. Przegrywaj\u0105cy opisan\u0105 spraw\u0119 musia\u0142 r\u00f3wnie\u017c dodatkowo zap\u0142aci\u0107 \u0142\u0105cznie ponad 4.000 z\u0142 koszt\u00f3w s\u0105dowych, nie wspominaj\u0105c o wydatkach poniesionych zapewne na w\u0142asnego pe\u0142nomocnika. I to jest ju\u017c dolegliwo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy typowy adept sprytnego \u201egrillowania\u201d odczuje najbardziej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od \u015bwiadka wymaga si\u0119 zeznawania zgodnie z prawd\u0105 oraz przekazywania relacji o faktach. W praktyce wygl\u0105da to oczywi\u015bcie bardzo r\u00f3\u017cnorodnie, a miejsce fakt\u00f3w cz\u0119sto zast\u0119puj\u0105 opinie. Rzetelnych i obiektywnych \u015bwiadk\u00f3w jest stosunkowo niewielu. W kategorii nieobiektywnej trafiaj\u0105 si\u0119 w dodatku tak\u017ce i tacy, kt\u00f3rzy z rado\u015bci\u0105 korzystaj\u0105 z wyj\u0105tkowej okazji, gdy mog\u0105 podzieli\u0107 si\u0119 z Czytaj dalej... \"Obra\u017aliwe zeznania \u015bwiadka\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[176,63,195,34,37,213,214],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t