Przegl\u0105daj\u0105c orzeczenia s\u0105d\u00f3w powszechnych nachodzi mnie czasem refleksja, \u017ce bez trudu swoj\u0105 nisz\u0119 i grono fan\u00f3w zalaz\u0142by blog tematyczny, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119cony by\u0142by tylko jednemu zagadnieniu \u2013 instytucji potr\u0105cenia. Nie sprawdza\u0142em, by\u0107 mo\u017ce ju\u017c takie blogi funkcjonuj\u0105. Niemniej to, \u017ce tak cz\u0119sto i przy tak du\u017cych kwotach, pozwany nie potrafi skutecznie dokona\u0107 potr\u0105cenia, zawsze wprowadza mnie w pewne niedowierzanie. A przy tym m\u00f3wimy tutaj o standardowym potr\u0105ceniu ustawowym, gdzie w obrocie mamy jeszcze moje ulubione potr\u0105cenie umowne (kompensat\u0119) z tuzinem w\u0142asnych istotnych problem\u00f3w prawnych. Wszystkich, kt\u00f3rzy nie wyczuwaj\u0105 zagro\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z potr\u0105ceniem, zapraszam zatem do lektury. <\/p>\n
Warto przypomnie\u0107, \u017ce potr\u0105cenie jest niezwykle wygodnym i korzystnym instrumentem prawnym. Osoby zorientowane w jego meandrach potrafi\u0105 bardzo du\u017co zyska\u0107. Przyk\u0142adowo \u2013 w przypadku zad\u0142u\u017conego wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela najlepszym podej\u015bciem innego wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela do zniesienia tej wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci jest wykupienie innych d\u0142ug\u00f3w tego drugiego. Zazwyczaj te\u017c du\u017co taniej ni\u017c warto\u015b\u0107 nominalna tego d\u0142ugu, gdy\u017c ch\u0119tnych na egzekucj\u0119 z udzia\u0142u we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci to z regu\u0142y zbyt wielu nie ma (poza wyspecjalizowanymi instytucjami). Sp\u0142ata udzia\u0142u we wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci jest mniej bolesna, gdy dokonujemy jej przez potr\u0105cenie wierzytelno\u015bci kupionej za u\u0142amek jej warto\u015bci. Zawsze i wsz\u0119dzie nale\u017cy jednak bardzo dok\u0142adnie przeprowadzi\u0107 proces sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 na potr\u0105cenie. Je\u015bli nie mamy pewno\u015bci co do jego skuteczno\u015bci, nie ma przeszk\u00f3d, \u017ceby taki akt na wszelki wypadek powt\u00f3rzy\u0107. Potr\u0105cenie jest bowiem swoist\u0105 \u2013 popularne obecnie s\u0142owo \u2013 \u201epetard\u0105\u201d w zakresie zobowi\u0105za\u0144. Pozwala czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie w kontek\u015bcie odsetek, a nawet zabezpiecze\u0144 komorniczych lub upad\u0142o\u015bci. Ka\u017cdy praktyk odnosi si\u0119 do potr\u0105cenia z szacunkiem, bo pozwala ono wygrywa\u0107 trudne sprawy. O ile oczywi\u015bcie zostanie przeprowadzone poprawnie.<\/p>\n
No to poczytajmy sobie, co z tym potr\u0105ceniem mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak. Przyk\u0142ad z apelacji warszawskiej. <\/p>\n
L. M. wnios\u0142a o zas\u0105dzenie od Przedsi\u0119biorstwa (...) sp. z o.o. w W. kwoty 236 150,29 z\u0142 tytu\u0142em cz\u0119\u015bci wynagrodzenia\u00a0<\/em>nale\u017cnego za prace wykonane na podstawie umowy (...) z dnia 7 marca 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17\u00a0<\/em>maja 2012 r. oraz kosztami procesu. W dniu 27 czerwca 2013 r. S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie wyda\u0142 nakaz zap\u0142aty w post\u0119powaniu upominawczym, kt\u00f3rym uwzgl\u0119dni\u0142 pow\u00f3dztwo w ca\u0142o\u015bci wraz z kosztami procesu.(\u2026)<\/em><\/p>\n
W sprzeciwie od nakazu zap\u0142aty pozwana sp\u00f3\u0142ka wnios\u0142a o oddalenie pow\u00f3dztwa oraz o zas\u0105dzenie koszt\u00f3w procesu. Strona\u00a0<\/em>pozwana wskaza\u0142a, \u017ce wierzytelno\u015b\u0107 dochodzona przez pow\u00f3dk\u0119 nie istnieje, poniewa\u017c zosta\u0142a umorzona poprzez potr\u0105cenie\u00a0<\/em>wzajemnych wierzytelno\u015bci. O\u015bwiadczenie strony pozwanej obejmowa\u0142o wierzytelno\u015bci w \u0142\u0105cznej kwocie 409 685,20z\u0142 z\u00a0<\/em>tytu\u0142u zniszcze\u0144 i napraw w szalunkach oraz z tytu\u0142u straty poniesionej przez pozwan\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 w zwi\u0105zku z nieterminowym\u00a0<\/em>wykonaniem umowy przez pow\u00f3dk\u0119.(\u2026)\u00a0<\/em>W ocenie S\u0105du pierwszej instancji, pow\u00f3dka nie dochowa\u0142a nale\u017cytej staranno\u015bci, gdy\u017c przed podpisaniem umowy mia\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, gdzie b\u0119dzie prowadzona inwestycja, a zachowanie nale\u017cytej staranno\u015bci wymaga rozwa\u017cenia faktu, \u017ce budowa w \u015brodku lasu z\u00a0<\/em>za\u0142o\u017cenia mo\u017ce powodowa\u0107 problemy z dojazdem sprz\u0119tu. W konsekwencji, S\u0105d Okr\u0119gowy uzna\u0142, \u017ce pow\u00f3dka nie wykona\u0142a\u00a0<\/em>prac budowlanych w terminie z powodu okoliczno\u015bci, za kt\u00f3re ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107, wskutek czego pozwany poni\u00f3s\u0142\u00a0<\/em>szkod\u0119.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Mamy ju\u017c zatem potwierdzone, \u017ce pow\u00f3dka odpowiada\u0142a za szkod\u0119 pozwanego. A skoro by\u0142a szkoda, to wierzytelno\u015b\u0107 z tego tytu\u0142u mo\u017cna przecie\u017c potr\u0105ci\u0107 z roszczeniem o wynagrodzenie za wykonanie prac.<\/p>\n
Pozwany przedstawi\u0142 do potr\u0105cenia wierzytelno\u015b\u0107 wzajemn\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 odszkodowanie z tytu\u0142u nienale\u017cytego wykonania\u00a0<\/em>zobowi\u0105zania, tj. wykonania umowy po terminie. O\u015bwiadczenie o potr\u0105ceniu zosta\u0142o sformu\u0142owane w pi\u015bmie z dnia 25\u00a0<\/em>listopada 2011 r. (k.73). Na to o\u015bwiadczenie powo\u0142a\u0142a si\u0119 strona pozwana zar\u00f3wno w korespondencji przedprocesowej\u00a0<\/em>(pismo z dnia 5 stycznia 2012 r. \u2013 k.35), jak i w sprzeciwie od nakazu zap\u0142aty (k.60). Pow\u00f3dka w odpowiedzi zarzuci\u0142a, \u017ce\u00a0<\/em>o\u015bwiadczenie o potr\u0105ceniu nie jest skuteczne, poniewa\u017c wierzytelno\u015b\u0107 przedstawiona do potr\u0105cenia nie by\u0142a wymagalna\u00a0<\/em>(odpowied\u017a na sprzeciw od nakazu zap\u0142aty \u2013 k.199). Pozwany nie ustosunkowa\u0142 si\u0119 do tego zarzutu. S\u0105d Okr\u0119gowy nie\u00a0<\/em>bada\u0142 skuteczno\u015bci podniesienia przez pozwanego zarzutu potr\u0105cenia, koncentruj\u0105c swoje rozwa\u017cania wok\u00f3\u0142 istnienia\u00a0<\/em>wierzytelno\u015bci wzajemnej przedstawionej do potr\u0105cenia (\u2026)<\/em><\/p>\n
Pozwany przedstawi\u0142 do potr\u0105cenia wierzytelno\u015b\u0107 obejmuj\u0105c\u0105 odszkodowanie wynikaj\u0105ce z nienale\u017cytego wykonania przez\u00a0<\/em>pow\u00f3dk\u0119 umowy. Jest to wierzytelno\u015b\u0107 o charakterze bezterminowym w rozumieniu art. 455 k.c. Termin jej spe\u0142nienia nie jest bowiem oznaczony, ani nie wynika z w\u0142a\u015bciwo\u015bci zobowi\u0105zania. Tym samym, \u015bwiadczenie pow\u00f3dki powinno zosta\u0107 spe\u0142nione \u201eniezw\u0142ocznie po wezwaniu d\u0142u\u017cnika do wykonania\u201d. Wierzytelno\u015b\u0107 jest wymagalna w rozumieniu art. 498 \u00a7 1 k.c. (w terminie wynikaj\u0105cym z art. 455 k.c. (uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 5 listopada 2014 r., III CZP 76\/14). Wymagalno\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci musi istnie\u0107 w czasie z\u0142o\u017cenia\u00a0<\/em>o\u015bwiadczenia o potr\u0105ceniu i dotarcia jego tre\u015bci do wiadomo\u015bci d\u0142u\u017cnika wierzytelno\u015bci. Nie wywo\u0142uje \u017cadnego skutku\u00a0<\/em>z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadczenia o potr\u0105ceniu niewymagalnej wierzytelno\u015bci. Oznacza to, \u017ce potr\u0105caj\u0105cy powinien z\u0142o\u017cy\u0107 o\u015bwiadczenie\u00a0<\/em>po ziszczeniu si\u0119 tej przes\u0142anki, a je\u015bli dokona\u0142 tego we wcze\u015bniejszym czasie musi z\u0142o\u017cy\u0107 ponowne o\u015bwiadczenie. Nie ma\u00a0<\/em>podstaw do przyj\u0119cia, \u017ce mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do obej\u015bcia wymagania istnienia przes\u0142anki przes\u0105dzaj\u0105cej o zdatno\u015bci\u00a0<\/em>o\u015bwiadczenia do umorzenia obu wierzytelno\u015bci (wymagalno\u015bci) przez z\u0142o\u017cenie zarzutu potr\u0105cenia w dowolnym czasie. Co\u00a0<\/em>wi\u0119cej, mo\u017cliwo\u015b\u0107 konwalidowania o\u015bwiadczenia o potr\u0105ceniu niewymagalnej wierzytelno\u015bci, jako jednostronnej czynno\u015bci\u00a0<\/em>prawnej, jest wy\u0142\u0105czona ( wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 21 czerwca 2012 r., III CSK 317\/11).<\/em><\/p>\n
Samo przedstawienie wierzytelno\u015bci do potr\u0105cenia nie zawiera w sobie jednocze\u015bnie elementu wezwania d\u0142u\u017cnika do\u00a0<\/em>zap\u0142aty, gdy\u017c zastosowanie takiego swoistego \u201eskr\u00f3tu\u201d prawnego nie znajduje usprawiedliwienia w ustawie ( wyrok S\u0105du\u00a0<\/em>Najwy\u017cszego z dnia 16 grudnia 2015 r., IV CSK 141\/15).<\/em><\/p><\/blockquote>\n
I ju\u017c wszystko jasne. Po\u015bpieszyli si\u0119 lekko albo po prostu za\u0142o\u017cyli, \u017ce wyk\u0142adnia o\u015bwiadczenia o potr\u0105ceniu b\u0119dzie obejmowa\u0142a tak\u017ce zakres wymagalno\u015bci (cel i funkcj\u0119 ca\u0142ej instytucji). To oczywi\u015bcie jest otwarte na polemik\u0119 prawn\u0105, ale w trakcie konkretnego sporu i konkretnych pieni\u0119dzy, zawsze trzeba si\u0119 zabezpieczy\u0107. I g\u0142\u00f3wny argument obrony najlepiej mie\u0107 solidnie przygotowany w zakresie materialnym i formalnym.<\/p>\n
S\u0105d Apelacyjny zwraca uwag\u0119, \u017ce pozwana sp\u00f3\u0142ka przedstawi\u0142a do potr\u0105cenia wierzytelno\u015b\u0107 niewymagaln\u0105. O\u015bwiadczenie\u00a0<\/em>z dnia 25 listopada 2011 r. nie zosta\u0142o przecie\u017c poprzedzone wezwaniem pow\u00f3dki do zap\u0142aty odszkodowania. Zatem w chwili\u00a0<\/em>dotarcia tego o\u015bwiadczenia do pow\u00f3dki wierzytelno\u015b\u0107 wzajemna pozwanego nie by\u0142a jeszcze wymagalna. Nadto, pozwany\u00a0<\/em>nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 w toku post\u0119powania do twierdze\u0144 pow\u00f3dki o nieskuteczno\u015bci zarzutu potr\u0105cenia, ani np. nie ponowi\u0142 tej\u00a0<\/em>czynno\u015bci.<\/em><\/p>\n
Wobec przedstawienia do potr\u0105cenia niewymagalnej wierzytelno\u015bci, o\u015bwiadczenie pozwanego o potr\u0105ceniu nie by\u0142o w\u00a0<\/em>\u015bwietle art. 498 \u00a7 1 k.c.) skuteczne. Nie mog\u0142o wi\u0119c doprowadzi\u0107 do wzajemnego umorzenia wierzytelno\u015bci stron. Nie ma w zwi\u0105zku z tym potrzeby odnoszenia si\u0119 do zasadniczej cz\u0119\u015bci zarzut\u00f3w apelacji dotycz\u0105cych istnienia i wysoko\u015bci wierzytelno\u015bci pozwanego, a w szczeg\u00f3lno\u015bci skuteczno\u015bci zastrze\u017cenia kary umownej w umowie stron.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Ten sam problem pojawia si\u0119 zawsze przy roszczeniach wynikaj\u0105cych ze szkody. \u017beby mo\u017cna by\u0142o potr\u0105ci\u0107 wierzytelno\u015b\u0107, to musi by\u0107 ona wymagalna. \u017beby by\u0142a wymagalna, musi up\u0142yn\u0105\u0107 termin do zap\u0142aty, wyznaczony w wezwaniu do zap\u0142aty. To w praktyce oznacza dwa odr\u0119bne pisma do drugiej strony. Postanowienia umowne mog\u0105 jednak te zasady bardzo dotkliwie modyfikowa\u0107 i wprowadzi\u0107 w relacjach stron re\u017cim potr\u0105cenia umownego (przewiduj\u0105cy na przyk\u0142ad potr\u0105cenie roszcze\u0144 niewymagalnych). Jest to zreszt\u0105 najlepszy spos\u00f3b na uproszczenie tej ca\u0142ej procedury potr\u0105ce\u0144 i wyeliminowanie podobnych b\u0142\u0119d\u00f3w - zw\u0142aszcza przy sta\u0142ych relacjach gospodarczych z danym kontrahentem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przegl\u0105daj\u0105c orzeczenia s\u0105d\u00f3w powszechnych nachodzi mnie czasem refleksja, \u017ce bez trudu swoj\u0105 nisz\u0119 i grono fan\u00f3w zalaz\u0142by blog tematyczny, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119cony by\u0142by tylko jednemu zagadnieniu \u2013 instytucji potr\u0105cenia. Nie sprawdza\u0142em, by\u0107 mo\u017ce ju\u017c takie blogi funkcjonuj\u0105. Niemniej to, \u017ce tak cz\u0119sto i przy tak du\u017cych kwotach, pozwany nie potrafi skutecznie dokona\u0107 potr\u0105cenia, zawsze wprowadza mnie Czytaj dalej... \"Jak skutecznie potr\u0105ci\u0107 wierzytelno\u015b\u0107\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[32,93,37,79],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1943"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1943"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1948,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1943\/revisions\/1948"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}