Wracamy po wakacyjnej przerwie. Du\u017ca nowela kpc na horyzoncie, ale przyjdzie jeszcze czas na jej podsumowanie. Na pocz\u0105tek - bardzo \u017cyciowy temat. Doros\u0142y syn (c\u00f3rka) zwraca si\u0119 do nas z pro\u015bb\u0105 o pomoc w uzyskaniu kredytu. Nasze dziecko ma sympati\u0119, ale - jak to bywa na pocz\u0105tku kariery - nie maj\u0105 zdolno\u015bci kredytowej. Marz\u0105 o swoim mieszkaniu, a my zgadzamy si\u0119 do\u0142\u0105czy\u0107 do umowy kredytowej. Liczymy, \u017ce w\u0142asne gniazdko pomo\u017ce im racjonalnie i komfortowo u\u0142o\u017cy\u0107 sobie relacje i - kto wie - mo\u017ce po cichu trzymamy kciuki za pojawianie si\u0119 wnuk\u00f3w. C\u00f3\u017c - gdyby to wszystko si\u0119 uda\u0142o, to na pewno ta historia nie trafi\u0142aby na ten blog. Dzieje si\u0119 inaczej. M\u0142odzi si\u0119 rozstaj\u0105, przestaj\u0105 sp\u0142aca\u0107 kredyt, mieszkanie idzie pod m\u0142otek i to z naszej emerytury bank \u015bci\u0105ga pozosta\u0142e zad\u0142u\u017cenie (wszak nasz kredyt by\u0142 kredytem we frankach i d\u0142ug przekracza znacznie warto\u015b\u0107 mieszkania).<\/p>\n
Czy w takiej sytuacji mo\u017cna cokolwiek zrobi\u0107 ? Zwolni\u0107 si\u0119 od p\u0142acenia rat lub cho\u0107 odzyska\u0107 je od syna i niedosz\u0142ej synowej ? Zwalczanie kredyt\u00f3w w CHF jest teraz \u201etrendy\u201d, ale mo\u017ce skupmy si\u0119 na tym drugim w\u0105tku. Trzeba wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwie relacje. Pierwsza, to relacja: kredytodawca \u2013 kredytobiorca. Odpowiedzialno\u015b\u0107 jest solidarna, wi\u0119c bank \u015bci\u0105ga ca\u0142o\u015b\u0107 od tego, od kogo \u015bci\u0105ga\u0107 mu naj\u0142atwiej. Druga relacja natomiast, to wzajemna wi\u0119\u017a wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnik\u00f3w. Co do zasady \u2013 ka\u017cdy wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnik solidarny powinien na koniec dnia zap\u0142aci\u0107 tylko sw\u00f3j udzia\u0142, a z regu\u0142y udzia\u0142y takie s\u0105 r\u00f3wne. Je\u015bli za\u015b kto\u015b sp\u0142aca ponad sw\u00f3j udzia\u0142, to mo\u017ce oczekiwa\u0107, \u017ce pozostali wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnicy honorowo oddadz\u0105 mu t\u0119 nadwy\u017ck\u0119. Z honorem w sporach o du\u017ce pieni\u0105dze jest zazwyczaj ci\u0119\u017cko, st\u0105d takie spory znajduj\u0105 sw\u00f3j fina\u0142 w s\u0105dzie. Tym bardziej, \u017ce rzadko kiedy mamy do czynienia ze stanem faktycznym, kt\u00f3ry wprost odpowiada oznaczonej zasadzie kodeksowej. Z regu\u0142y bowiem sp\u00f3r dotyka tej p\u0142aszczyzny, kt\u00f3ra mie\u015bci si\u0119 w zagadkowym zakresie \u201eo ile strony nie um\u00f3wi\u0142y si\u0119 inaczej\u201d. W tym za\u015b wypadku \u2013 o ile nic innego nie wynika ze stosunku prawnego.<\/p>\n
Nie wszyscy gotowi s\u0105 na pozywanie w\u0142asnych dzieci. Zw\u0142aszcza je\u015bli i tak planuj\u0105 uczyni\u0107 te dzieci swoimi spadkobiercami. Ale pozywanie by\u0142ej sympatii syna \/ c\u00f3rki to ju\u017c inna sprawa - opory s\u0105 ju\u017c pewnie mniejsze. Tak te\u017c by\u0142o w opisywanym poni\u017cej sporze. Warto nadmieni\u0107, \u017ce strony aktywnie przedstawia\u0142y tak\u017ce okoliczno\u015bci i genez\u0119 zawarcia przedmiotowej umowy kredytu. Matka twierdzi\u0142a, \u017ce mia\u0142a tylko pom\u00f3c w uzyskaniu kredytu, a sam\u0105 sp\u0142at\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 mieli wy\u0142\u0105cznie m\u0142odzi. Pozwana natomiast wskazywa\u0142a, \u017ce ze sp\u0142aty d\u0142ugu zwolni\u0142 j\u0105 w ca\u0142o\u015bci syn pow\u00f3dki - przy rozstaniu.<\/p>\n
Pierwsza instancja przynios\u0142a oddalenie pow\u00f3dztwa. Przyj\u0119to, \u017ce skoro umowa kredytowa nie zawiera\u0142a \u017cadnych regulacji dotycz\u0105cych regresu wsp\u00f3\u0142d\u0142u\u017cnik\u00f3w, to ka\u017cdy d\u0142u\u017cnik p\u0142aci wedle swojego udzia\u0142u. A poniewa\u017c suma, kt\u00f3r\u0105 dot\u0105d sp\u0142aci\u0142a pow\u00f3dka, nadal mie\u015bci si\u0119 w przypadaj\u0105cym na ni\u0105 udziale w d\u0142ugu, to jej roszczenia nie mog\u0105 by\u0107 uwzgl\u0119dnione.<\/p>\n
Natomiast apelacja pow\u00f3dki \u201echwyci\u0142a\u201d w S\u0105dzie Apelacyjnym w Szczecinie.<\/p>\n
W wyniku kontroli instancyjnej stwierdzi\u0107 bowiem nale\u017ca\u0142o, \u017ce S\u0105d w \u017caden spos\u00f3b nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do kwestii zasadniczej dla oceny \u017c\u0105dania pozwu, jak\u0105 by\u0142o twierdzenie pow\u00f3dki o istnieniu porozumienia mi\u0119dzy ni\u0105 a pozwan\u0105 oraz\u00a0A. S.\u00a0co do przeznaczenia i sposobu sp\u0142aty kredytu oraz relacji \u0142\u0105cz\u0105cych pow\u00f3dk\u0119 i pozosta\u0142ych kredytobiorc\u00f3w. S\u0105d Okr\u0119gowy nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do tej kwestii ani w warstwie rozstrzygni\u0119cia co do fakt\u00f3w ( podstawy faktycznej wyroku ) ani te\u017c w ramach oceny prawnej. W wyniku b\u0142\u0119dnego pomini\u0119cia tej cz\u0119\u015bci stanowiska pow\u00f3dki S\u0105d nie zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c (wskazanymi ni\u017cej) zarzutami pozwanej przedstawionymi w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew.(\u2026)<\/em><\/p>\n
W przypadku wi\u0119c zg\u0142oszenia \u017c\u0105dania regresowego, opartego o twierdzenie, \u017ce zgodnie z ustaleniem mi\u0119dzy trzema kredytobiorcami, dwoje z nich mia\u0142o sp\u0142aci\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 d\u0142ugu (ponie\u015b\u0107 ekonomiczny ci\u0119\u017car \u015bwiadczenia) za\u015b trzeci mia\u0142 jedynie uczestniczy\u0107 w zaci\u0105gni\u0119ciu zobowi\u0105zania jedynie z uwagi na negatywn\u0105 ocen\u0119 zdolno\u015bci kredytowej dw\u00f3ch pozosta\u0142ych, S\u0105d w pierwszej kolejno\u015bci winien odnie\u015b\u0107 si\u0119 do tego, czy do takich ustale\u0144 dosz\u0142o a nast\u0119pnie (w przypadku przes\u0105dzenia zaistnienia takiego faktu) przedstawi\u0107 jego ocen\u0119 prawn\u0105 w kontek\u015bcie regu\u0142 okre\u015blonych w\u00a0art. 376 \u00a71 k.c.<\/em><\/p>\n
Odnosz\u0105c si\u0119 do tej kwestii S\u0105d Okr\u0119gowy b\u0142\u0119dnie przyj\u0105\u0142 natomiast, \u017ce tre\u015b\u0107 stosunku prawnego mi\u0119dzy d\u0142u\u017cnikami solidarnymi musi wynika\u0107 i jest determinowana wy\u0142\u0105cznie przez tre\u015b\u0107 umowy kredytu. Umowa kredytu kreuje stosunek mi\u0119dzy kredytodawc\u0105 a kredytobiorc\u0105 (kredytobiorcami). Z umowy tej wynika wi\u0119c prawo kredytodawcy do \u017c\u0105dania zwrotu kredytu solidarnie przez d\u0142u\u017cnik\u00f3w (kredytobiorc\u00f3w). Oboj\u0119tne dla istnienia i tre\u015bci stosunku wynikaj\u0105cego z umowy kredytu s\u0105 natomiast ustalenia mi\u0119dzy kredytobiorcami co do zakresu, w jakim ponosi\u0107 oni b\u0119d\u0105 wzgl\u0119dem siebie ci\u0119\u017car sp\u0142aty d\u0142ugu.(\u2026)<\/em><\/p>\n
Odnosz\u0105c te uwagi do tre\u015bci materia\u0142u procesowego poddanego pod os\u0105d w niniejszej sprawie stwierdzi\u0107 zatem nale\u017cy, \u017ce S\u0105d Okr\u0119gowy nie mia\u0142 podstaw do tego, by ustalanie, czy kredytobiorc\u00f3w - d\u0142u\u017cnik\u00f3w solidarnych \u0142\u0105czy\u0142 stosunek prawny uzasadniaj\u0105cy roszczenia regresowe zako\u0144czy\u0107 na analizie umowy kredytu. Z tre\u015bci przytocze\u0144 faktycznych strony powodowej (b\u0119d\u0105cych immanentnym elementem pow\u00f3dztwa) wynika bowiem jasno, \u017ce pow\u00f3dka nie wywodzi\u0142a roszcze\u0144 wobec pozwanej z tre\u015bci postanowie\u0144 zawartych w umowie kredytu, lecz swoje stanowisko o prawie do \u017c\u0105dania zwrotu zap\u0142aconych bankowi kwot wywodzi\u0142a z ustnego porozumienia mi\u0119dzy d\u0142u\u017cnikami solidarnymi dokonanego jeszcze przed zawarciem kredytu.<\/em><\/p>\n
Znamienne jest, \u017ce tak\u017ce pozwana potwierdza\u0142a w swoich zeznaniach, i\u017c w \u015bwietle ustale\u0144 mi\u0119dzy kredytobiorcami kredyt mia\u0142 by\u0107 w ca\u0142o\u015bci sp\u0142acony przez pozwan\u0105 i syna pow\u00f3dki. W tym kontek\u015bcie istota sporu sprowadza si\u0119 (po pierwsze) do poczynienia ustale\u0144 faktycznych (w tym dokonania oceny zezna\u0144 stron zgodnie z dyrektywami\u00a0art. 233 \u00a71 k.p.c.) co do tre\u015bci o\u015bwiadcze\u0144 mi\u0119dzy kredytobiorcami. Nast\u0119pnie za\u015b niezb\u0119dne jest dokonanie oceny donios\u0142o\u015bci prawnej tych\u017ce o\u015bwiadcze\u0144 w kontek\u015bcie tre\u015bci normy\u00a0art. 376 \u00a71 k.p.c.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 stanowisko pozwanej, to w zasadzie przyznana zosta\u0142a umowa ustna stanowi\u0105ca podstaw\u0119 prawn\u0105 pow\u00f3dztwa. Dlaczego zatem s\u0105d II instancji nie orzek\u0142 co do meritum ?<\/p>\n
Norma\u00a0art. 386 \u00a74 k.p.c. przewiduj\u0105ca kompetencj\u0119 s\u0105du drugiej instancji do wydania orzeczenia kasatoryjnego w razie nierozpoznania przez s\u0105d pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia post\u0119powania dowodowego w ca\u0142o\u015bci, musi by\u0107 wi\u0119c interpretowana jako wyj\u0105tek. Konieczne jest wi\u0119c ustalenie przes\u0142anek dla zastosowania tego wyj\u0105tku<\/em><\/p>\n
Granicy mo\u017cliwo\u015bci kontynuowania post\u0119powania merytorycznego przez S\u0105d odwo\u0142awczy w przypadku zaniechania rozpoznania istoty sprawy przez S\u0105d I instancji upatruje si\u0119 we wzgl\u0119dach wynikaj\u0105cych z obowi\u0105zku zachowania praw gwarancyjnych stron procesu zwi\u0105zanych z konstytucyjn\u0105 zasad\u0105 dwuinstancyjno\u015bci. Zatem w sytuacji, gdy merytoryczne rozstrzygni\u0119cie S\u0105du odwo\u0142awczego w okoliczno\u015bciach sprawy powodowa\u0142oby w istocie pozbawienie stron prawa do poddania orzeczenia kontroli instancyjnej, zasadne jest wydanie orzeczenia uchylaj\u0105cego zaskar\u017cony wyrok.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
W realiach niniejszej sprawy zaniechanie przez S\u0105d poczynienia ustale\u0144 zw\u0142aszcza co do tre\u015bci porozumienia mi\u0119dzy d\u0142u\u017cnikami solidarnymi powoduje, \u017ce w istocie twierdzenia pow\u00f3dztwa by\u0142yby po raz pierwszy weryfikowane dopiero na etapie post\u0119powania apelacyjnego. To samo dotyczy ocen prawnych. S\u0105d Okr\u0119gowy bowiem opieraj\u0105c si\u0119 b\u0142\u0119dnie wy\u0142\u0105cznie na tre\u015bci umowy kredytu przyj\u0105\u0142, i\u017c brak postanowie\u0144 w tej umowie powoduje \u017ce do roszcze\u0144 regresowych mi\u0119dzy d\u0142u\u017cnikami w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie zasada r\u00f3wnego udzia\u0142u (i w oparciu o t\u0105 podstaw\u0119 przes\u0105dzi\u0142, \u017ce roszczenie pow\u00f3dki jest bezzasadne). Wobec takiego rozstrzygni\u0119cia nie odnosi\u0142 si\u0119 te\u017c S\u0105d Okr\u0119gowy w og\u00f3le do zarzut\u00f3w pozwanej zawartych w odpowiedzi na pozew a kwestionuj\u0105cych wykazanie roszczenia pow\u00f3dki co do wysoko\u015bci a tak\u017ce opartych na twierdzeniu o zobowi\u0105zaniu si\u0119 przez\u00a0A. S.\u00a0w momencie rozpadu zwi\u0105zku konkubenckiego do zwolnienia pozwanej z d\u0142ugu wynikaj\u0105cego z umowy kredytu (\u2026)<\/em><\/p>\n
Samodzielne dokonanie oceny faktycznej i prawnej w zakresie pomini\u0119tym przez S\u0105d Okr\u0119gowy powodowa\u0142oby, \u017ce zar\u00f3wno w odniesieniu do stanowiska pow\u00f3dki, jak i zarzut\u00f3w pozwanej, wyrok S\u0105du Apelacyjnego stanowi\u0142by nie tylko korekt\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y orzeczenia S\u0105du I instancji, ale przede wszystkim odniesienie si\u0119 po raz pierwszy w niniejszym procesie do wszystkich zasadniczych kwestii faktycznych i prawnych sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na istot\u0119 sporu miedzy stronami procesu.<\/em><\/p>\n
Rozstrzygni\u0119cie S\u0105du odwo\u0142awczego stanowi\u0142oby wi\u0119c jedyne (nie podlegaj\u0105ce kontroli instancyjnej) i wi\u0105\u017c\u0105ce dla obu stron przes\u0105dzenie o kwestiach spornych.<\/em><\/p>\n
Rozstrzyganie o tym pow\u00f3dztwie wy\u0142\u0105cznie przez S\u0105d odwo\u0142awczy pozbawia\u0142oby wi\u0119c niew\u0105tpliwie strony prawa do poddania orzeczenia kontroli instancyjnej. Wobec przedstawionych kwestii (braku oceny zasadniczych argument\u00f3w tworz\u0105cych podstaw\u0119 pow\u00f3dztwa oraz konieczno\u015bci oceny prawnej zarzut\u00f3w pozwanej) przyj\u0105\u0107 nale\u017ca\u0142o, \u017ce w sprawie zachodzi przes\u0142anka nierozpoznania sprawy co do istoty, a zapewnienie prawid\u0142owo\u015bci rozstrzygni\u0119cia i zachowanie praw stron do poddania rozstrzygni\u0119cia kontroli instancyjnej wymaga uchylenia zaskar\u017conego wyroku.<\/em><\/p>\n
Zatem nale\u017ca\u0142o spraw\u0119 na podstawie\u00a0art. 386 \u00a74 k.p.c.\u00a0uchyli\u0107 i przekaza\u0107 do ponownego rozpoznania. \u00a0<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Jeden wniosek warto w tym przypadku zaakcentowa\u0107. Wniosek prawny, bo wniosek zdroworozs\u0105dkowy jest oczywisty - nie warto bra\u0107 kredyt\u00f3w dla innych. Formalnie zatem patrz\u0105c \u2013 przed wsp\u00f3lnym wej\u015bciem w kredyt z innymi osobami warto uregulowa\u0107 zasady regresu, mo\u017ce nawet zabezpieczy\u0107 swoj\u0105 wierzytelno\u015b\u0107 z tego tytu\u0142u - np. wekslem albo por\u0119czeniem od \u2026. rodzic\u00f3w lub rodze\u0144stwa przysz\u0142ej synowej (co od razu g\u0142adko pozwoli pozna\u0107 tych przemi\u0142ych ludzi). I nie w oparciu o umow\u0119 ustn\u0105, a o dok\u0142adnie opisane porozumienie. Nie uchroni nas to oczywi\u015bcie przed sp\u0142at\u0105 na rzecz banku, ale da lepsze szanse na to, \u017ce sp\u0142acone \u015brodki uda si\u0119 kiedy\u015b odzyska\u0107. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wracamy po wakacyjnej przerwie. Du\u017ca nowela kpc na horyzoncie, ale przyjdzie jeszcze czas na jej podsumowanie. Na pocz\u0105tek - bardzo \u017cyciowy temat. Doros\u0142y syn (c\u00f3rka) zwraca si\u0119 do nas z pro\u015bb\u0105 o pomoc w uzyskaniu kredytu. Nasze dziecko ma sympati\u0119, ale - jak to bywa na pocz\u0105tku kariery - nie maj\u0105 zdolno\u015bci kredytowej. Marz\u0105 o Czytaj dalej... \"Kredyt dla innej osoby – zasady regresu\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[15,221,184,34,37,220,41,201,47],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1982"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1982"}],"version-history":[{"count":16,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2031,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1982\/revisions\/2031"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}