{"id":2121,"date":"2019-11-30T19:17:19","date_gmt":"2019-11-30T17:17:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/?p=2121"},"modified":"2019-11-30T21:04:04","modified_gmt":"2019-11-30T19:04:04","slug":"uzyskanie-klauzuli-przeciwko-dluznikowi-rzeczowemu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/uzyskanie-klauzuli-przeciwko-dluznikowi-rzeczowemu\/","title":{"rendered":"Uzyskanie klauzuli przeciwko d\u0142u\u017cnikowi rzeczowemu"},"content":{"rendered":"

Przesz\u0142o rok temu na blogu opisany zosta\u0142 w\u0105tek<\/a> dotycz\u0105cy prowadzenia windykacji wobec d\u0142u\u017cnika rzeczowego w przypadku, gdy nieruchomo\u015b\u0107 obci\u0105\u017cona hipotek\u0105 sta\u0142a si\u0119 przedmiotem obrotu. Obecnie natrafi\u0142em na wyrok, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c dotyczy tego zagadnienia. Przypomnijmy - problem dotyczy podej\u015bcia do oceny, czy pozew przeciwko d\u0142u\u017cnikowi obejmuje jego odpowiedzialno\u015b\u0107 rzeczow\u0105, czy osobist\u0105. To mo\u017ce mie\u0107 bowiem znaczenie w sytuacji, gdy d\u0142u\u017cnik sprzedaje nieruchomo\u015b\u0107 obci\u0105\u017con\u0105 hipotek\u0105. Prezentowany ni\u017cej przypadek wskazuje na jeden ze sposob\u00f3w wykazywania tej okoliczno\u015bci oraz - i to chyba debiut tego zagadnienia na blogu - odnosi si\u0119 do zamiany hipoteki przymusowej na hipotek\u0119 opart\u0105 o \"normalny\" tytu\u0142 egzekucyjny. <\/p>\n

Pow\u00f3d pozwa\u0142 d\u0142u\u017cnika. Jako zabezpieczenie ustanowi\u0142 hipotek\u0119 przymusow\u0105 na jego nieruchomo\u015bci. Zaraz potem d\u0142u\u017cnik osobisty wyzby\u0142 si\u0119 nieruchomo\u015bci na rzecz innej osoby. Ostatecznie pow\u00f3d ten proces wygra\u0142. I tutaj zaczyna si\u0119 pierwszy problem. Co dalej z hipotek\u0105 ?<\/p>\n

Zabezpieczenie ma oczywi\u015bcie charakter tymczasowy. Pow\u00f3d musia\u0142 dopilnowa\u0107, \u017ceby nie wymkn\u0119\u0142o mu si\u0119 z r\u0105k. Wygra\u0142 spraw\u0119, ale nieruchomo\u015b\u0107 \"wysz\u0142a\" ju\u017c z maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika. Kto\u015b powie - skarga paulia\u0144ska ? Mo\u017cna, ale to przecie\u017c dodatkowy proces, koszty, czas. Trzeba by\u0142o wi\u0119c to dobrze rozegra\u0107 kartami, kt\u00f3re ju\u017c znalaz\u0142y si\u0119 na stole. <\/p>\n

Jakie by\u0142o zagro\u017cenie ? Upadek zabezpieczenia. <\/p>\n

<\/p>\n

Je\u017celi przepis szczeg\u00f3lny nie stanowi inaczej albo je\u017celi s\u0105d inaczej nie postanowi, zabezpieczenie udzielone wed\u0142ug przepis\u00f3w niniejszego tytu\u0142u upada po up\u0142ywie dw\u00f3ch miesi\u0119cy od uprawomocnienia si\u0119 orzeczenia uwzgl\u0119dniaj\u0105cego roszczenie, kt\u00f3re podlega\u0142o zabezpieczeniu, albo od uprawomocnienia si\u0119 postanowienia o odrzuceniu apelacji lub innego \u015brodka zaskar\u017cenia wniesionego przez obowi\u0105zanego od orzeczenia uwzgl\u0119dniaj\u0105cego roszczenie, kt\u00f3re podlega\u0142o zabezpieczeniu, chyba \u017ce uprawniony wni\u00f3s\u0142 o dokonanie czynno\u015bci egzekucyjnych.<\/p><\/blockquote>\n

<\/em><\/p>\n

Co nale\u017cy robi\u0107 w takim wypadku? Mo\u017cna skorzysta\u0107 (z ca\u0142kiem \u015bwie\u017cej) regulacji szczeg\u00f3lnej.<\/p>\n

<\/p>\n

Wierzyciel, kt\u00f3ry uzyska\u0142 hipotek\u0119 przymusow\u0105 [...], mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, w terminie 2 miesi\u0119cy od uprawomocnienia si\u0119 orzeczenia uwzgl\u0119dniaj\u0105cego roszczenie, kt\u00f3re podlega\u0142o zabezpieczeniu, albo od uprawomocnienia si\u0119 postanowienia o odrzuceniu apelacji lub innego \u015brodka zaskar\u017cenia wniesionego przez d\u0142u\u017cnika od orzeczenia uwzgl\u0119dniaj\u0105cego roszczenie, kt\u00f3re podlega\u0142o zabezpieczeniu, zmiany tre\u015bci hipoteki lub podstawy wpisu na podstawie tytu\u0142u wykonawczego okre\u015blonego w przepisach o post\u0119powaniu egzekucyjnym, stwierdzaj\u0105cego zabezpieczon\u0105 wierzytelno\u015b\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

<\/em><\/p>\n

Nic nam po wyrokach, je\u015bli komornik nie zechce ich przyj\u0105\u0107. A nie zechce bez klauzuli wykonalno\u015bci. A wiemy ju\u017c, \u017ce pozew przeciwko jednej osobie mo\u017cna niekiedy zamieni\u0107 w tytu\u0142 wykonawczy przeciwko innej. <\/p>\n

<\/p>\n

Je\u017celi uprawnienie lub obowi\u0105zek po powstaniu tytu\u0142u egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytu\u0142u przesz\u0142y na inn\u0105 osob\u0119, s\u0105d nada klauzul\u0119 wykonalno\u015bci na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przej\u015bcie to b\u0119dzie wykazane dokumentem urz\u0119dowym lub prywatnym z podpisem urz\u0119dowo po\u015bwiadczonym.<\/p><\/blockquote>\n

<\/em><\/p>\n

I zataczaj\u0105c spory \u0142uk - trafiamy do punktu wyj\u015bcia. Czy nasza sytuacja kwalifikuje si\u0119 pod t\u0119 regulacj\u0119 ? S\u0105d Okr\u0119gowy w Krakowie uzna\u0142, \u017ce nie. Dopiero II instancja przyzna\u0142a racj\u0119 powodowi. <\/p>\n

<\/p>\n

Odnotowa\u0107 nale\u017cy, \u017ce w orzecznictwie sporne by\u0142y warunki, w jakich dopuszczalne jest skorzystanie z art. 788 \u00a7 1 k.p.c. dla uzyskania tytu\u0142u wykonawczego przeciwko aktualnemu w\u0142a\u015bcicielowi nieruchomo\u015bci, jako d\u0142u\u017cnikowi rzeczowemu. O ile nie budzi zastrze\u017ce\u0144 skorzystanie z tej instytucji w przepadku uzyskania uprzednio tytu\u0142u egzekucyjnego (prawomocnego orzeczenia s\u0105du) przes\u0105dzaj\u0105cego o odpowiedzialno\u015bci rzeczowej poprzedniego w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci, to rozbie\u017cno\u015b\u0107 dotyczy\u0142a sytuacji, gdy do zas\u0105dzenia \u015bwiadczenia dochodzi\u0142o w ramach odpowiedzialno\u015bci osobistej w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej hipotek\u0105, a nast\u0119pnie dochodzi\u0142o do przej\u015bcia w\u0142asno\u015bci tej nieruchomo\u015bci na nast\u0119pc\u0119. Trafnie powo\u0142a\u0142 S\u0105d Okr\u0119gowy orzeczenie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 8 grudnia 2016 r. (III CZP 81\/16, OSNC z 2017 r., z.9, poz.96) jako zawieraj\u0105ce dominuj\u0105cy pogl\u0105d w tym zakresie. W orzeczeniu tym S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142, \u017ce \u201eTytu\u0142owi egzekucyjnemu zas\u0105dzaj\u0105cemu nale\u017cno\u015b\u0107 od d\u0142u\u017cnika osobistego mo\u017cna nada\u0107 klauzul\u0119 wykonalno\u015bci przeciwko nabywcy nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej hipotek\u0105 zabezpieczaj\u0105c\u0105 zas\u0105dzon\u0105 wierzytelno\u015b\u0107 (art. 788 \u00a7 1 k.p.c.), je\u017celi tytu\u0142 egzekucyjny obejmuje obowi\u0105zek zbywcy wynikaj\u0105cy ze stosunku prawnego hipoteki\u201d. W jego uzasadnieniu S\u0105d wyja\u015bni\u0142, i\u017c art. 788 \u00a7 1 k.p.c. mo\u017ce znale\u017a\u0107 zastosowanie wy\u0142\u0105cznie w\u00f3wczas, gdy chodzi o obowi\u0105zek stwierdzony w tytule egzekucyjnym. St\u0105d wynika konkluzja o mo\u017cliwo\u015bci nadania klauzuli wykonalno\u015bci orzeczeniu zas\u0105dzaj\u0105cemu \u015bwiadczenie d\u0142u\u017cnika osobistego zabezpieczone hipotek\u0105 tylko wtedy, gdy jednocze\u015bnie istniej\u0105 przes\u0142anki do stwierdzenia, \u017ce podstaw\u0105 orzeczenia by\u0142a tak\u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 rzeczowa, a wi\u0119c w tytule stwierdzono tak\u017ce obowi\u0105zek zap\u0142aty wynikaj\u0105cy ze stosunku hipoteki. Taki stan rzeczy wyst\u0119puje np. w\u00f3wczas, gdy wierzyciel, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na odpowiedzialno\u015b\u0107 osobist\u0105 d\u0142u\u017cnika, powo\u0142uje si\u0119 w podstawie faktycznej tak\u017ce na zabezpieczenie hipoteczne.<\/p>\n

To\u017csamy pogl\u0105d wyrazi\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w postanowieniu z dnia 10 lipca 2015 r. (IV CZ 53\/15, leX nr 1800064), podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce przy dochodzeniu przez wierzyciela od d\u0142u\u017cnika osobistego wierzytelno\u015bci zabezpieczonej hipotek\u0105 na nieruchomo\u015bci stanowi\u0105cej jego w\u0142asno\u015b\u0107 mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zbiegu odpowiedzialno\u015bci d\u0142u\u017cnika odpowiadaj\u0105cego osobi\u015bcie i rzeczowo. Mo\u017ce to wynika\u0107 wprost z pozwu, na skutek oparcia podstawy faktycznej na obu odpowiedzialno\u015bciach pozwanego. Mo\u017ce jednak wynika\u0107 tak\u017ce \u2013 po\u015brednio \u2013 z oceny okoliczno\u015bci powo\u0142anych przez powoda, wskazuj\u0105cych, \u017ce pow\u00f3dztwo o zap\u0142at\u0119 zosta\u0142o oparte tak\u017ce o podstaw\u0119 odpowiedzialno\u015bci rzeczowej. W zwi\u0105zku z tym S\u0105d wskaza\u0142, i\u017c \u201eNie mo\u017cna w tym kontek\u015bcie pomija\u0107 wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia
\nprzez ustanowienie hipoteki, uwzgl\u0119dnionego w toku post\u0119powania. Nie powinno budzi\u0107 w\u00f3wczas w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce pow\u00f3d swoim \u017c\u0105daniem obejmuje r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 rzeczow\u0105 d\u0142u\u017cnika. Takie stanowisko procesowe powoda nie przek\u0142ada si\u0119 natomiast na spos\u00f3b orzekania przez s\u0105d w przypadku uwzgl\u0119dnienia pow\u00f3dztwa. W wyroku s\u0105d zas\u0105dza w\u00f3wczas jedynie okre\u015blone \u015bwiadczenie pieni\u0119\u017cne. Nie sprzeciwia si\u0119 to jednak mo\u017cliwo\u015bci uznania, \u017ce tytu\u0142 egzekucyjny zosta\u0142 wydany jednocze\u015bnie zar\u00f3wno przeciwko d\u0142u\u017cnikowi osobistemu, jak i d\u0142u\u017cnikowi rzeczowemu.\u201d.<\/p><\/blockquote>\n

<\/em><\/p>\n

Co w tym wypadku by\u0142o bardzo pomocne ? Zabezpieczenie poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej. Trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 z s\u0105dem, \u017ce bezpo\u015brednio nawi\u0105zuje to do odpowiedzialno\u015bci rzeczowej d\u0142u\u017cnika. <\/p>\n

<\/p>\n

Pogl\u0105d ten S\u0105d Apelacyjny podziela. Odpowiada bowiem specyfice zwi\u0105zanej z ustanowieniem hipoteki tytu\u0142em zabezpieczenia. Hipoteka taka ma charakter akcesoryjny wzgl\u0119dem post\u0119powania s\u0105dowego co do istotny, a jednocze\u015bnie ma zapewni\u0107 osi\u0105gni\u0119cie wykonalno\u015bci zapad\u0142ego w sprawie wyroku. W tym znaczeniu pow\u00f3d, dochodz\u0105c \u015bwiadczenia od d\u0142u\u017cnika osobistego, doprowadzaj\u0105c do uzyskania zabezpieczenia roszczenia poprzez ustanowienie hipoteki, odwo\u0142uje si\u0119 tak\u017ce do jego odpowiedzialno\u015bci rzeczowej. Nie bez znaczenia jest tak\u017ce okoliczno\u015b\u0107, \u017ce odmienny pogl\u0105d m\u00f3g\u0142by prowadzi\u0107 do iluzoryczno\u015bci ochrony wynikaj\u0105cej z tej postaci zabezpieczenia, a przynajmniej do znacznego utrudnienia skorzystania z ustanowionego zabezpieczenia, pomimo prawid\u0142owego dzia\u0142ania wierzyciela. Prowadzi\u0142by bowiem, w przypadku przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, na kt\u00f3rej \u2013 tytu\u0142em zabezpieczenia \u2013 ustanowiono hipotek\u0119, po udzieleniu zabezpieczenia, do konieczno\u015bci prowadzenia przez wierzyciela kolejnego procesu \u2013 tym razem przeciwko nabywcy nieruchomo\u015bci, jako d\u0142u\u017cnikowi rzeczowemu.
\nTo wszystko w sytuacji, w kt\u00f3rej oczywistym pozostaje, \u017ce \u2013 jak tego wymaga art. 1112 u.k.w.h. \u2013 tytu\u0142 egzekucyjny stwierdza zabezpieczon\u0105 hipotek\u0105 wierzytelno\u015b\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

<\/em><\/p>\n

Dla praktyk\u00f3w interesuj\u0105cy mo\u017ce by\u0107 spos\u00f3b sformu\u0142owania rozstrzygni\u0119cia (w kontek\u015bcie ujmowania podobnych wniosk\u00f3w). <\/p>\n

nada\u0107 klauzul\u0119 wykonalno\u015bci tytu\u0142owi egzekucyjnemu - wyrokowi S\u0105du Okr\u0119gowego w K. z dnia 12 pa\u017adziernika 2016 r., sygn. akt (...), w zakresie jego punkt\u00f3w I i IV, z uwzgl\u0119dnieniem zmiany wynikaj\u0105cej z pkt 1 wyroku S\u0105du Apelacyjnego w K.z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt (...)- przeciwko P. K., z zastrze\u017ceniem na jej rzecz prawa powo\u0142ywania si\u0119 na ograniczenie zakresu jej odpowiedzialno\u015bci do sk\u0142adnika maj\u0105tkowego w postaci nieruchomo\u015bci, dla kt\u00f3rej S\u0105d Rejonowy dla K. w K. prowadzi ksi\u0119g\u0119 wieczyst\u0105 nr KW (...) oraz do kwoty 1.443.617,94 z\u0142 (jeden milion czterysta czterdzie\u015bci trzy tysi\u0105ce sze\u015b\u0107set siedemna\u015bcie z\u0142otych 84\/100);<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Wyra\u017cone powy\u017cej ograniczenie przedmiotowe dotyczy w spos\u00f3b naturalny odpowiedzialno\u015bci rzeczowej. Ograniczenie kwotowe dotyczy natomiast warto\u015bci, na jak\u0105 ustanowiona zosta\u0142a hipoteka. Zaznaczenia wymaga tak\u017ce na koniec fakt, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 nowego w\u0142a\u015bciciela obj\u0119\u0142a tutaj tak\u017ce koszty procesu w pierwszej sprawie. Zabezpieczenie hipoteczne dotyczy bowiem tak\u017ce odsetek i koszt\u00f3w procesu. Trudno o lepszy instrument przy windykacji. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przesz\u0142o rok temu na blogu opisany zosta\u0142 w\u0105tek dotycz\u0105cy prowadzenia windykacji wobec d\u0142u\u017cnika rzeczowego w przypadku, gdy nieruchomo\u015b\u0107 obci\u0105\u017cona hipotek\u0105 sta\u0142a si\u0119 przedmiotem obrotu. Obecnie natrafi\u0142em na wyrok, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c dotyczy tego zagadnienia. Przypomnijmy - problem dotyczy podej\u015bcia do oceny, czy pozew przeciwko d\u0142u\u017cnikowi obejmuje jego odpowiedzialno\u015b\u0107 rzeczow\u0105, czy osobist\u0105. To mo\u017ce mie\u0107 bowiem znaczenie Czytaj dalej... \"Uzyskanie klauzuli przeciwko d\u0142u\u017cnikowi rzeczowemu\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5],"tags":[15,54,144,37,41,145,67],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2121"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2121"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2134,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2121\/revisions\/2134"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}