Gdy pow\u00f3d dochodzi ustalenia istnienia stosunku pracy, z regu\u0142y \u0142\u0105czy z tym pow\u00f3dztwem r\u00f3\u017cne inne roszczenia pieni\u0119\u017cne. Je\u015bli takie po\u0142\u0105czenie jest dopuszczalne, to ten zbi\u00f3r \u017c\u0105da\u0144 mo\u017ce by\u0107 rozpoznawany w jednej sprawie. Ale czasem pojawia si\u0119 przeszkoda - w postaci w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0105du. Co bowiem w przypadku, gdy roszczenie o ustalenie nie znajdzie aprobaty s\u0105du II instancji ? Czyli - s\u0105d nie potwierdza, \u017ce tutaj zaistnia\u0142 stosunek pracy. Czy s\u0105d pracy mo\u017ce rozpozna\u0107 w takim przypadku roszczenia pieni\u0119\u017cne (konsekwentnie uznane teraz za \"niepracownicze\"), kt\u00f3re by\u0142y z tym pierwszym roszczeniem powi\u0105zane ?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Taki w\u0142a\u015bnie przypadek trafi\u0142 do s\u0105du Okr\u0119gowego w Warszawie. Sprowadzaj\u0105c rozwa\u017cania s\u0105du do samego meritum:<\/p>\n\n\n\n
(...) Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce zawarta przez strony umowa nie by\u0142a umow\u0105 o prac\u0119, nie oznacza bezzasadno\u015bci \u017c\u0105dania \u015bwiadcze\u0144 okre\u015blonych w tej umowie, o kt\u00f3rych s\u0105d powinien orzec z wy\u0142\u0105czeniem stosowania przepis\u00f3w o post\u0119powaniu odr\u0119bnym w sprawach z zakresu prawa pracy. Niezale\u017cnie od tego, czy roszczenia cywilnoprawne podlegaj\u0105, czy nie podlegaj\u0105 rozpoznaniu przez s\u0105d pracy, oddalenie roszcze\u0144 z tej tylko przyczyny, \u017ce zosta\u0142y b\u0142\u0119dnie skierowane na drog\u0119 post\u0119powania przed s\u0105dem pracy zamiast na drog\u0119 post\u0119powania przed \u201ezwyk\u0142ym\u201d s\u0105dem cywilnym, jest nieprawid\u0142owe ( wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego
z dnia 9 wrze\u015bnia 2004 r., I PK 659\/03).<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\nS\u0105d Okr\u0119gowy oddalaj\u0105c pow\u00f3dztwo o wynagrodzenie naruszy\u0142by tym samym art. 366 k.p.c. w zwi\u0105zku z art. 199 \u00a7 1 pkt 2 k.p.c. z uwagi na powag\u0119 rzeczy os\u0105dzonej zamykaj\u0105c powodowi drog\u0119 do dochodzenia w osobnym procesie roszcze\u0144 cywilnoprawnych o wynagrodzenie. Z wa\u017cnej umowy cywilnoprawnej mog\u0105 bowiem powsta\u0107 skuteczne w stosunku do strony przeciwnej roszczenia, tak\u017ce roszczenie o wynagrodzenie za wykonan\u0105 na podstawie tej umowy prac\u0119. Umowa o dzie\u0142o, umowa zlecenia, umowa o \u015bwiadczenie us\u0142ug albo inna umowa nazwana lub nienazwana prawa cywilnego, na podstawie kt\u00f3rej jest \u015bwiadczona praca na rzecz kontrahenta, mog\u0105 by\u0107 umowami odp\u0142atnymi. Zg\u0142oszenie roszcze\u0144 o wynagrodzenie, wynikaj\u0105cych z umowy prawa cywilnego, na drodze post\u0119powania odr\u0119bnego w sprawach z zakresu prawa pracy, zamiast na drodze \u201ezwyk\u0142ego\u201d procesu cywilnego, nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do oddalenia pow\u00f3dztwa przez s\u0105d pracy. Ocena materialnoprawna zdarze\u0144 (fakt\u00f3w) przedstawionych przez powoda w ramach podstawy faktycznej \u017c\u0105dania nale\u017cy do s\u0105du. Wyst\u0105pienie z okre\u015blonym \u017c\u0105daniem opartym na okre\u015blonej podstawie faktycznej na drog\u0119 niew\u0142a\u015bciwego post\u0119powania nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do oddalenia pow\u00f3dztwa tylko z tej przyczyny, \u017ce s\u0105d rozpoznaj\u0105cy sprawy w post\u0119powaniu odr\u0119bnym nie jest \u201ew\u0142a\u015bciwy\u201d do rozpoznania sprawy wed\u0142ug przepis\u00f3w prawa materialnego odpowiednich dla spraw rozpoznawanych w post\u0119powaniu \u201ezwyk\u0142ym\u201d. Istotne znaczenie ma podstawa faktyczna roszczenia. Je\u017celi pow\u00f3d twierdzi, \u017ce wi\u0105za\u0142a go ze stron\u0105 pozwan\u0105 umowa oraz, \u017ce na jej podstawie powinien by\u0142 otrzyma\u0107 od pozwanego wynagrodzenie za \u015bwiadczon\u0105 na prac\u0119, przyj\u0119cie przez s\u0105d pracy, \u017ce umowa ta nie by\u0142a umow\u0105 o prac\u0119, nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do oddalenia pow\u00f3dztwa, bo taki wyrok zamyka powodowi drog\u0119 dochodzenia wynagrodzenia wynikaj\u0105cego z tej umowy przed s\u0105dem cywilnym.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
I ca\u0142a tajemnica rozwik\u0142ana. To, \u017ce nie mamy tutaj stosunku pracy, nie oznacza \u017ce powodowi nie nale\u017c\u0105 si\u0119 jakie\u015b pieni\u0105dze (np. w oparciu o umow\u0119 zlecenia czy umow\u0119 o dzie\u0142o). Je\u015bli s\u0105d pracy oddali\u0142by takie roszczenia - niejako w pakiecie z roszczeniem o ustalenie istnienia stosunku pracy, to powsta\u0142oby ryzyko uniemo\u017cliwienia powodowi dochodzenia tych roszcze\u0144 w przysz\u0142o\u015bci w zwyk\u0142ym trybie cywilnym. Poza warstw\u0105 merytoryczn\u0105 dochodzi tutaj tak\u017ce aspekt procesowy - sk\u0142ad s\u0105du. <\/p>\n\n\n\n
S\u0105d Rejonowy orzek\u0142 w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego jako przewodnicz\u0105cego oraz dw\u00f3ch \u0142awnik\u00f3w. S\u0105d pracy rozstrzygn\u0105\u0142 zatem merytorycznie o roszczeniu wynikaj\u0105cym ze stosunk\u00f3w cywilnoprawnych. Tymczasem, rozpoznanie sprawy przez s\u0105d pierwszej instancji w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego i dw\u00f3ch \u0142awnik\u00f3w, je\u017celi przes\u0142ank\u0119 rozstrzygni\u0119cia stanowi stwierdzenie, \u017ce strony \u0142\u0105czy\u0142a umowa cywilnoprawna, prowadzi do niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. w zwi\u0105zku z art. 47 \u00a7 1 k.p.c., kt\u00f3re stanowi\u0105, \u017ce niewa\u017cno\u015b\u0107 post\u0119powania zachodzi, je\u017celi sk\u0142ad s\u0105du orzekaj\u0105cego by\u0142 sprzeczny
z przepisami prawa albo je\u017celi w rozpoznaniu sprawy bra\u0142 udzia\u0142 s\u0119dzia wy\u0142\u0105czony z mocy ustawy. W pierwszej instancji za\u015b s\u0105d rozpoznaje sprawy w sk\u0142adzie jednego s\u0119dziego, chyba \u017ce przepis szczeg\u00f3lny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 187 \u00a7 1 pkt 1 i 2 k.p.c. pozew powinien zawiera\u0107 dok\u0142adnie okre\u015blone \u017c\u0105danie oraz przytoczenie okoliczno\u015bci faktycznych uzasadniaj\u0105cych \u017c\u0105danie. Pow\u00f3d nie musi wi\u0119c w og\u00f3le podawa\u0107 podstawy prawnej pow\u00f3dztwa. Je\u017celi jednak kwalifikuje swoje roszczenie jako wynikaj\u0105ce ze stosunku pracy, to mamy do czynienia ze spraw\u0105 z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 \u00a7 1 k.p.c. Post\u0119powanie toczy si\u0119 wi\u0119c wed\u0142ug przepis\u00f3w o post\u0119powaniu odr\u0119bnym w sprawach z zakresu prawa pracy. (...)<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\nS\u0105d przywo\u0142a\u0142 utrwalon\u0105 lini\u0119 orzecznicz\u0105 w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n
W orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego zosta\u0142o rozstrzygni\u0119te i szczeg\u00f3\u0142owo opisane, jak ma post\u0105pi\u0107 s\u0105d pracy, je\u017celi dojdzie do przekonania, \u017ce \u017c\u0105danie w istocie nie jest wywiedzione ze stosunku pracy, lecz ze stosunku cywilnoprawnego ( uchwa\u0142a siedmiu s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 14 marca 1989 r., III PZP 45\/88 oraz wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 25 listopada 2004 r., I PK 42\/04). Zakwalifikowanie sprawy jako niespe\u0142niaj\u0105cej warunk\u00f3w z art. 476 k.p.c., przy uznaniu cywilnoprawnego charakteru roszczenia, uzasadnia przekazanie sprawy z wydzia\u0142u pracy do wydzia\u0142u cywilnego albo przekazanie sprawy do innego s\u0105du, ewentualnie rozpoznanie sprawy w dalszym ci\u0105gu przez wydzia\u0142 pracy z wy\u0142\u0105czeniem jednak przepis\u00f3w o post\u0119powaniu odr\u0119bnym w sprawach z zakresu prawa pracy, czyli wed\u0142ug regu\u0142 \u201ezwyk\u0142ego\u201d post\u0119powania cywilnego.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Stwierdzenie, \u017ce stosunek prawny, z kt\u00f3rego zostaje wywiedzione roszczenie, nie jest stosunkiem pracy, samo w sobie nie oznacza te\u017c bezzasadno\u015bci pow\u00f3dztwa o wynagrodzenie, a wi\u0119c tylko na tej podstawie nie mo\u017ce by\u0107 ono oddalone. Je\u017celi w rzeczywisto\u015bci strony \u0142\u0105czy\u0142 stosunek cywilnoprawny, to \u017c\u0105danie pozwu - np. o wynagrodzenie za prac\u0119 \u015bwiadczon\u0105 w oparciu o zawart\u0105 umow\u0119 - mo\u017ce by\u0107 nadal uzasadnione w zale\u017cno\u015bci od rodzaju tego \u017c\u0105dania, jego podstaw faktycznych i prawnych. Je\u017celi podstaw\u0105 roszczenia jest wy\u0142\u0105cznie umowa, to zasadno\u015b\u0107 pow\u00f3dztwa z regu\u0142y nie zale\u017cy od rodzaju tej umowy. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, to samo roszczenie - np. o wynagrodzenie - mo\u017ce by\u0107 uzasadnione zar\u00f3wno jako wywodzone z umowy o prac\u0119 oceniane wed\u0142ug przepis\u00f3w prawa pracy, jak i z umowy cywilnoprawnej oceniane wed\u0142ug przepis\u00f3w Kodeksu cywilnego oraz postanowie\u0144 umowy. Ze wzgl\u0119du na przepisy o sk\u0142adzie s\u0105du obowi\u0105zuj\u0105ce w czasie rozpoznawania niniejszej sprawy przez S\u0105d Rejonowy, S\u0105d ten jako s\u0105d pracy nie m\u00f3g\u0142 w pierwszej instancji rozpozna\u0107 sprawy o wynagrodzenie za prac\u0119 przy przyj\u0119ciu przez S\u0105d II instancji, \u017ce strony nie \u0142\u0105czy\u0142a umowa o prac\u0119. W zwi\u0105zku z tym nale\u017ca\u0142o przyj\u0105\u0107, \u017ce S\u0105d I instancji orzeka\u0142 w sk\u0142adzie sprzecznym z przepisami prawa, co jest przes\u0142ank\u0105 niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. ( uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 18 grudnia 1968 r., III CZP 119\/68).<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Ostatecznie zatem roszczenia cywilne powoda zosta\u0142y skierowane do wydzia\u0142u cywilnego. <\/p>\n\n\n\n
Oddalenie pow\u00f3dztwa o wynagrodzenie tylko z tej przyczyny, \u017ce sprawa nie jest spraw\u0105 z zakresu prawa pracy, generowa\u0142oby powa\u017cne konsekwencje dla powoda, poniewa\u017c prawomocne oddalenie pow\u00f3dztwa przez s\u0105d pracy rodzi powag\u0119 rzeczy os\u0105dzonej dla sprawy, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142by ewentualnie w przysz\u0142o\u015bci rozpozna\u0107 s\u0105d cywilny, a zatem stanowi powa\u017cn\u0105 przeszkod\u0119 dla dochodzenia tych samych roszcze\u0144 wyprowadzanych z tego samego stanu faktycznego. Zatem S\u0105d II instancji uchyli\u0142 zaskar\u017cony wyrok i przekaza\u0142 spraw\u0119 w opisywanym zakresie Wydzia\u0142owi Cywilnemu S\u0105du Rejonowego.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Taka praktyka s\u0105dowa jest zatem korzystna dla powod\u00f3w. Niedosz\u0142y pracownik sk\u0142ada bowiem jeden pozew, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 najpierw oceniony przez s\u0105d pracy w kontek\u015bcie stosunku pracowniczego, aby - po negatywnej weryfikacji - trafi\u0107 do rozpatrywania jako bardziej typowa sprawa cywilna. W zasadzie s\u0105d pracy m\u00f3g\u0142by takie roszczenia cywilne te\u017c rozpatrzy\u0107. Sam bowiem fakt rozpoznania w pierwszej instancji sprawy z zakresu prawa cywilnego przez s\u0105d pracy w post\u0119powaniu odr\u0119bnym przewidzianym dla spraw z zakresu prawa pracy nie powodowa\u0142by co do zasady niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania. Skutek taki jednak powoduje rozpoznanie sprawy cywilnej (niepracowniczej) w sk\u0142adzie \u0142awniczym. Kto\u015b pami\u0119ta jeszcze z praktyki, \u017ce kiedy\u015b \u0142awnicy byli tak\u017ce w innych sprawach, ni\u017c wybrane sprawy rodzinne i z zakresu prawa pracy ? Ja, si\u0142\u0105 rzeczy, nie pami\u0119tam. Podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 czytelnik\u00f3w bloga - wszak ju\u017c jakie\u015b 25 lat min\u0119\u0142o od zmian w procedurze w tym obszarze. <\/p>\n\n\n\n
VII Pa 57\/21 - S\u0105d Okr\u0119gowy Warszawa-Praga<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gdy pow\u00f3d dochodzi ustalenia istnienia stosunku pracy, z regu\u0142y \u0142\u0105czy z tym pow\u00f3dztwem r\u00f3\u017cne inne roszczenia pieni\u0119\u017cne. Je\u015bli takie po\u0142\u0105czenie jest dopuszczalne, to ten zbi\u00f3r \u017c\u0105da\u0144 mo\u017ce by\u0107 rozpoznawany w jednej sprawie. Ale czasem pojawia si\u0119 przeszkoda - w postaci w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0105du. Co bowiem w przypadku, gdy roszczenie o ustalenie nie znajdzie aprobaty s\u0105du II Czytaj dalej... \"Roszczenie cywilne w s\u0105dzie pracy\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[290,34,232,291,35,79,289,288],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2616"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2616"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2762,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2616\/revisions\/2762"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}