{"id":2702,"date":"2022-10-18T19:40:00","date_gmt":"2022-10-18T17:40:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/?p=2702"},"modified":"2022-10-18T20:04:36","modified_gmt":"2022-10-18T18:04:36","slug":"skarga-paulianska-wobec-wtornego-nabywcy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/skarga-paulianska-wobec-wtornego-nabywcy\/","title":{"rendered":"Skarga paulia\u0144ska wobec wt\u00f3rnego nabywcy"},"content":{"rendered":"\n<p>Kontynuuj\u0105c w\u0105tek tytu\u0142owej skargi - instytucji prawnej elastycznej, a przy tym bardzo wymagaj\u0105cej - tym razem prze\u015bledzimy w\u0105tek czynno\u015bci prawnej, kt\u00f3ra nie spodoba\u0142a si\u0119 pewnemu syndykowi. A w zasadzie dw\u00f3ch czynno\u015bci - najpierw bowiem nieruchomo\u015b\u0107 przesz\u0142a w drodze darowizny na jedn\u0105 osob\u0119, a nast\u0119pnie zosta\u0142a zbyta w drodze sprzeda\u017cy kolejnemu nabywcy. Jak proceduralnie wygl\u0105da formu\u0142owanie takiego roszczenia i jakie aspekty staj\u0105 si\u0119 tutaj istotne - mo\u017cna przeczyta\u0107 w poni\u017cszym wpisie. Dodatkowo wchodzi tutaj aspekt - nie wyra\u017cony wprost w regulacji instytucji skargi paulia\u0144skiej - zastosowania art. 405. k.c., jako dodatkowego narz\u0119dzia, tworz\u0105cego komplementarny zestaw przeznaczony dla ochrony wierzyciela. <\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Z uwagi na zad\u0142u\u017cenie w SKOK d\u0142u\u017cnicy stali si\u0119 zobowi\u0105zani do zap\u0142aty okre\u015blonej kwoty. Egzekucja nie by\u0142a w pe\u0142ni skuteczna. Okaza\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce posiadane wcze\u015bniej mieszkanie darowali swojej c\u00f3rce. Zostali za to prawomocnie skazani (za pope\u0142nienie wyst\u0119pku z&nbsp;art. 300 \u00a7 2 k.k.)<em>,<\/em> gdy\u017c darowizna zosta\u0142a uznana za dokonan\u0105 w celu udaremnienia wykonania wcze\u015bniejszego orzeczenia s\u0105du. Nast\u0119pnie za\u015b ta c\u00f3rka sprzeda\u0142a mieszkanie innej osobie za cen\u0119 100.000 z\u0142. Sprzedaj\u0105ca pozosta\u0142a jednak w tym mieszkaniu w oparciu o zawart\u0105 z nowym w\u0142a\u015bcicielem umow\u0119 najmu. <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Pow\u00f3d syndyk masy upad\u0142o\u015bci Sp\u00f3\u0142dzielczej Kasy Oszcz\u0119dno\u015bciowo \u2013 Kredytowej&nbsp;(...)&nbsp;we&nbsp;W.&nbsp;(okre\u015blanej dalej jako&nbsp;(...)&nbsp;lub \u201eupad\u0142a\u201d) wni\u00f3s\u0142 o uznanie za bezskuteczn\u0105 w stosunku do niej umowy darowizny z dnia 2 czerwca 2015 r., zawartej mi\u0119dzy pozwan\u0105&nbsp;J. D. (1)&nbsp;a&nbsp;P. W. (1)&nbsp;i&nbsp;E. D., kt\u00f3rej przedmiotem by\u0142 udzia\u0142 ka\u017cdego z darczy\u0144c\u00f3w do \u00bd cz\u0119\u015bci we w\u0142asno\u015bciowym sp\u00f3\u0142dzielczym prawie do bli\u017cej wskazanego lokalu mieszkalnego. Pow\u00f3d twierdzi\u0142, \u017ce umowa ta zosta\u0142a zdzia\u0142ana z pokrzywdzeniem upad\u0142ej, kt\u00f3rej przys\u0142uguje wierzytelno\u015b\u0107 wobec darczy\u0144c\u00f3w, stwierdzona nakazem zap\u0142aty S\u0105du Okr\u0119gowego w Toruniu z dnia 8 wrze\u015bnia 2010 r. sygn. akt I Nc 104\/10. Ponadto wni\u00f3s\u0142 o zas\u0105dzenie od pozwanej na rzecz masy upad\u0142o\u015bci kwoty 235.000 z\u0142 z odsetkami ustawowymi od dnia 3 czerwca 2015 r. z uwagi na to, \u017ce pozwana w dniu 27 czerwca 2017 r. wyzby\u0142a si\u0119 uzyskanej korzy\u015bci.<\/em> (...)<\/p><p><em>W pi\u015bmie z dnia 22 sierpnia 2018 r. pow\u00f3d rozszerzy\u0142 pow\u00f3dztwo, domagaj\u0105c si\u0119 dodatkowo uznania za bezskuteczn\u0105 w stosunku do masy upad\u0142o\u015bci umowy sprzeda\u017cy przedmiotowego prawa do lokalu sp\u00f3\u0142dzielczego, zawartej w dniu 27 czerwca 2017 r. mi\u0119dzy pozwan\u0105&nbsp;J. D. (1)&nbsp;a pozwan\u0105&nbsp;W. W. (1), twierdz\u0105c, \u017ce tak\u017ce ta umowa zosta\u0142a zdzia\u0142ana z pokrzywdzeniem upad\u0142ej.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Potwierdzenie przes\u0142anek roszczenia dla pierwszego \u017c\u0105dania nie by\u0142o jeszcze takie trudne, je\u015bli zwa\u017cy\u0107, \u017ce czynno\u015b\u0107 by\u0142a nieodp\u0142atna, dotyczy\u0142a c\u00f3rki d\u0142u\u017cnik\u00f3w i w dodatku pow\u00f3d dysponowa\u0142 wyrokiem karnym dotycz\u0105cym tej w\u0142a\u015bnie czynno\u015bci. Wyzbycie si\u0119 lokalu nie by\u0142o dla s\u0105du przeszkod\u0105 w uwzgl\u0119dnieniu roszczenia. Dodatkowej analizy wymaga\u0142o jednak drugie roszczenie, kt\u00f3re - mimo transakcji sprzeda\u017cy - s\u0105d uzna\u0142 za \u015bwiadczenie nieodp\u0142atne.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Dla skuteczno\u015bci pow\u00f3dztwa przeciwko pozwanej&nbsp;J. D.&nbsp;nie mia\u0142 znaczenia fakt wyzbycia si\u0119 przez ni\u0105 na rzecz kolejnej osoby sk\u0142adnika maj\u0105tkowego, b\u0119d\u0105cego przedmiotem transakcji z d\u0142u\u017cnikami dzia\u0142aj\u0105cymi w celu pokrzywdzenia wierzyciela. Pow\u00f3d mia\u0142 zatem prawo wyst\u0105pi\u0107 z pow\u00f3dztwem zar\u00f3wno przeciwko pozwanej&nbsp;J. D.&nbsp;(osobie trzeciej w rozumieniu&nbsp;art. 527 \u00a7 1 k.c.), jak i przeciwko pozwanej&nbsp;W. W.&nbsp;na podstawie&nbsp;art. 531 \u00a7 2 k.c., wobec kt\u00f3rej zosta\u0142y spe\u0142nione przes\u0142anki okre\u015blone w tym przepisie. Jeszcze przed wniesieniem pozwu zawar\u0142a ona z pozwan\u0105&nbsp;J. D.&nbsp;w dniu 27 czerwca 2017 r. umow\u0119 sprzeda\u017cy w\u0142asno\u015bciowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego za kwot\u0119 poni\u017cej realnej warto\u015bci tego prawa. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie pogl\u0105dem pozwala to uzna\u0107, \u017ce umowa ta by\u0142a nieodp\u0142atna w rozumieniu&nbsp;art. 531 \u00a7 2 k.c., poniewa\u017c z opinii bieg\u0142ego wynika, \u017ce warto\u015b\u0107 prawa do tego lokalu wynosi\u0142a po zaokr\u0105gleniu 207.100 z\u0142, a cena zosta\u0142a ustalona jedynie na kwot\u0119 100.000 z\u0142. S\u0105d Okr\u0119gowy aprobowa\u0142 stanowisko bieg\u0142ego, \u017ce na warto\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142dzielczego w\u0142asno\u015bciowego prawa do lokalu nie mog\u0142o mie\u0107 wp\u0142ywu ustanowienie w umowie darowizny z dnia 2 czerwca 2015 r. prawa do\u017cywotniego zamieszkiwania w nim przez&nbsp;E. W., poniewa\u017c zgodnie z&nbsp;art. 908 k.c.&nbsp;do\u017cywocie mo\u017ce by\u0107 zastrze\u017cone wy\u0142\u0105cznie przez w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci, a sp\u00f3\u0142dzielcze w\u0142asno\u015bciowe prawo do lokalu nie jest to\u017csame z prawem w\u0142asno\u015bci, lecz jest to jedynie ograniczone&nbsp;prawo rzeczowe&nbsp;(art. 244 \u00a7 1 k.c.). W konsekwencji, mimo \u017ce pozwana&nbsp;W. W.&nbsp;zap\u0142aci\u0142a pozwanej&nbsp;J. D.&nbsp;cen\u0119 w kwocie 100.000 z\u0142, to umowa sprzeda\u017cy z dnia 27 czerwca 2017 r. by\u0142a rozporz\u0105dzeniem nieodp\u0142atnym w rozumieniu&nbsp;art. 531 \u00a7 2 k.c., wobec czego nie ma ju\u017c obowi\u0105zku badania, czy osoba, na rzecz kt\u00f3rej rozporz\u0105dzenie nast\u0105pi\u0142o (czyli tzw. \u201eosoba czwarta\u201d), wiedzia\u0142a o okoliczno\u015bciach uzasadniaj\u0105cych uznanie czynno\u015bci d\u0142u\u017cnika za bezskuteczn\u0105. W zwi\u0105zku z tym spe\u0142nione zosta\u0142y przes\u0142anki skargi paulia\u0144skiej wzgl\u0119dem pozwanej&nbsp;W. W..<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Dodatkowo s\u0105d I instancji pozytywnie podszed\u0142 do roszczenia o zap\u0142at\u0119. <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Ponadto S\u0105d Okr\u0119gowy uzna\u0142 za uzasadnione na podstawie&nbsp;<\/em>art. 405 k.c.<em>&nbsp;roszczenie powoda wobec pozwanej&nbsp;J. D.&nbsp;o zap\u0142at\u0119, ale jedynie cz\u0119\u015bciowo, tj. do kwoty 100.000 z\u0142. Pow\u00f3d, jako wierzyciel, mo\u017ce bowiem domaga\u0107 si\u0119 od osoby trzeciej, kt\u00f3ra rozporz\u0105dzi\u0142a uzyskan\u0105 korzy\u015bci\u0105 na rzecz kolejnej (czwartej) osoby, \u0142\u0105cznie (w jednym post\u0119powaniu) roszczenia z tytu\u0142u skargi paulia\u0144skiej i \u015bwiadczenia z tytu\u0142u bezpodstawnego wzbogacenia. Wobec stwierdzenia bezskuteczno\u015bci umowy darowizny z dnia 2 czerwca 2015 r., nale\u017ca\u0142o wi\u0119c uzna\u0107, \u017ce pozwana&nbsp;J. D.&nbsp;kosztem powoda uzyska\u0142a bez podstawy prawnej korzy\u015b\u0107 w postaci w\u0142asno\u015bciowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a po jego zbyciu na rzecz pozwanej&nbsp;W. W.&nbsp;za kwot\u0119 100.000 z\u0142 finalnie pozwana&nbsp;J. D.&nbsp;uzyska\u0142a korzy\u015b\u0107 pieni\u0119\u017cn\u0105 w kwocie 100.000 z\u0142, kt\u00f3r\u0105 powinna wyda\u0107 wierzycielowi paulia\u0144skiemu z odsetkami ustawowymi od dnia 27 czerwca 2017 r., czyli od dnia zawarcia ubezskutecznionej umowy sprzeda\u017cy. <\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Pozwana W.W. by\u0142a w procesie ca\u0142kowicie bierna, natomiast c\u00f3rka d\u0142u\u017cnik\u00f3w zaskar\u017cy\u0142a wszystko, co si\u0119 da\u0142o. Analizuj\u0105c aspekty sprawy s\u0105d musia\u0142 odnie\u015b\u0107 si\u0119 do twierdze\u0144, \u017ce zaistnia\u0142y w obrocie prawnym inne wyroki, gdzie wobec tych samych d\u0142u\u017cnik\u00f3w tak\u017ce uwzgl\u0119dniono skarg\u0119 paulia\u0144sk\u0105. <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Wbrew apeluj\u0105cej, przeprowadzenie dowodu z tych dokument\u00f3w nie mia\u0142o jednak istotnego wp\u0142ywu na tre\u015b\u0107 dokonanych w niniejszej sprawie ustale\u0144 faktycznych. W szczeg\u00f3lno\u015bci z faktu uwzgl\u0119dnienia pow\u00f3dztwa ze skargi paulia\u0144skiej przeciwko innej osobie odno\u015bnie do innych sk\u0142adnik\u00f3w maj\u0105tkowych d\u0142u\u017cnika&nbsp;P. W.&nbsp;nie mo\u017cna wyprowadzi\u0107 wniosku, \u017ce w rezultacie nie jest spe\u0142niona przes\u0142anka pokrzywdzenia powoda jako wierzyciela. Wzi\u0105\u0107 bowiem trzeba pod uwag\u0119, \u017ce z samego wygrania innego procesu ze skargi paulia\u0144skiej, dotycz\u0105cego tego samego d\u0142u\u017cnika, nie wynika ani to, \u017ce pow\u00f3d ma ju\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaspokojenia swoich roszcze\u0144, kt\u00f3rych ochrony domaga si\u0119 w pozwie wniesionym przeciwko pozwanej&nbsp;J. D., ani to, \u017ce d\u0142u\u017cnik&nbsp;P. W.&nbsp;jest wyp\u0142acalny, co mia\u0142oby uzasadnia\u0107 oddalenie pow\u00f3dztwa z&nbsp;art. 527 k.c.&nbsp;przeciwko w\/w pozwanej. Podkre\u015bli\u0107 trzeba, \u017ce uwzgl\u0119dnienie pow\u00f3dztwa ze skargi paulia\u0144skiej nie powoduje niewa\u017cno\u015bci obj\u0119tej ni\u0105 czynno\u015bci prawnej, lecz jedynie jej bezskuteczno\u015b\u0107 wobec powoda. Oznacza to, \u017ce przedmiot takiej czynno\u015bci nie powraca do maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika, lecz nadal wchodzi w sk\u0142ad maj\u0105tku osoby trzeciej, kt\u00f3ra musi jednak znosi\u0107 (\u0142ac.&nbsp;pati) prowadzenie egzekucji z tego przedmiotu w celu zaspokojenia cudzego d\u0142ugu. W konsekwencji dop\u00f3ki na podstawie wyroku wydanego ze skargi paulia\u0144skiej przeciwko innej osobie nie nast\u0105pi rzeczywiste zaspokojenie powoda, dop\u00f3ty nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o odpadni\u0119ciu przes\u0142anek do uwzgl\u0119dnienia analogicznego pow\u00f3dztwa w stosunku do pozwanej&nbsp;J. D.. Jednocze\u015bnie oczywiste jest, \u017ce w granicach ewentualnego zaspokojenia wierzyciela z innych sk\u0142adnik\u00f3w maj\u0105tkowych wyga\u015bnie tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego zaspokojenia ze sk\u0142adnika maj\u0105tkowego, o jaki chodzi w niniejszej sprawie, poniewa\u017c nie mo\u017ce on zosta\u0107 podw\u00f3jnie (wielokrotnie) zaspokojony.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Dodatkowo pojawi\u0142 si\u0119 zarzut wskazuj\u0105cy, \u017ce tocz\u0105 si\u0119 post\u0119powania karne dotycz\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci pope\u0142nienia przez SKOK przest\u0119pstwa przy udzielaniu po\u017cyczki, kt\u00f3rej niesp\u0142acenie by\u0142o zarzewiem wszystkich kolejnych spraw s\u0105dowych.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>W \u015blad za tym chybiony by\u0142 zarzut naruszenia&nbsp;art. 177 \u00a7 1 pkt 4 k.p.c., poniewa\u017c niezasadne by\u0142o domaganie si\u0119 zawieszenia post\u0119powania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zako\u0144czenia si\u0119 post\u0119powa\u0144 karnych w sprawach RP IV Ko 775.2019 Tr Prokuratury&nbsp;(...)&nbsp;w&nbsp;G.&nbsp;i Prokuratury Okr\u0119gowej we W\u0142oc\u0142awku oraz II K 3\/19 S\u0105du Okr\u0119gowego w Toruniu, poniewa\u017c ewentualne ustalenie odpowiedzialno\u015bci karnej d\u0142u\u017cnik\u00f3w lub innych os\u00f3b w zwi\u0105zku z dokonywaniem czynno\u015bci prawnych, z kt\u00f3rych wynika wierzytelno\u015b\u0107 przys\u0142uguj\u0105ca powodowi, o jak\u0105 chodzi w tej sprawie, nie mo\u017ce skutkowa\u0107 ustaleniem, \u017ce w konsekwencji powodowi nie przys\u0142uguje ta wierzytelno\u015b\u0107, mimo \u017ce zosta\u0142a potwierdzona prawomocnym nakazem zap\u0142aty. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, sam fakt mo\u017cliwo\u015bci pope\u0142nienia przest\u0119pstwa przy udzielaniu przez upad\u0142\u0105 po\u017cyczki numer&nbsp;(...)&nbsp;nie stanowi podstawy do zawieszenia post\u0119powania w niniejszej sprawie, poniewa\u017c nie by\u0142oby to r\u00f3wnoznaczne z zakwestionowaniem zasadno\u015bci przys\u0142uguj\u0105cego jej roszczenia o zwrot tej po\u017cyczki. Wydany w sprawie karnej wyrok nie mia\u0142by wi\u0119c prejudycjalnego znaczenia dla rozstrzyganej obecnie sprawy.<\/em> (...)<\/p><p><em>Jak ju\u017c wy\u017cej wskazano, w niniejszej sprawie nie maj\u0105 istotnego znaczenia okoliczno\u015bci dotycz\u0105ce samego udzielenia po\u017cyczki, jak i ustanowionych zabezpiecze\u0144. Jak zreszt\u0105 sama skar\u017c\u0105ca podaje, prowadzone post\u0119powanie karne toczy si\u0119 w celu wyja\u015bnienia, czy dosz\u0142o do dzia\u0142a\u0144 nosz\u0105cych znamiona przest\u0119pstw na szkod\u0119&nbsp;(...). Pozwana nie wskazuje za\u015b, jaki zwi\u0105zek i wp\u0142yw na wydanie zaskar\u017conego obecnie rozstrzygni\u0119cia maj\u0105 wskazane przez ni\u0105 okoliczno\u015bci. Co wi\u0119cej, nawet ewentualnie uznanie umowy po\u017cyczki za niewa\u017cn\u0105, nie oznacza\u0142oby, \u017ce wierzycielowi nie przys\u0142uguje wzgl\u0119dem d\u0142u\u017cnik\u00f3w roszczenie o zwrot \u015bwiadczenia spe\u0142nionego na podstawie takiej umowy. Doda\u0107 mo\u017cna, \u017ce pow\u00f3d dostatecznie wykaza\u0142, \u017ce posiadane zabezpieczenie po\u017cyczki zosta\u0142o zrealizowane, natomiast sam fakt zmiany przedmiotu zabezpieczenia nie ma \u017cadnego wp\u0142ywu na ocen\u0119 wa\u017cno\u015bci zawartej umowy po\u017cyczki i prawomocno\u015bci wydanego nakazu zap\u0142aty.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Zarzuty apelacji dotyczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c warto\u015bci przedmiotowego prawa do lokalu.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Je\u015bli za\u015b chodzi o ostatni\u0105 ze wskazanych przez pozwan\u0105 okoliczno\u015b\u0107, tj. warto\u015b\u0107 w\u0142asno\u015bciowego prawa do przedmiotowego lokalu, to decyduj\u0105ce znaczenie ma to, \u017ce wbrew jej stanowisku zawarte w umowie darowizny z dnia 2 czerwca 2015 r. postanowienia, dotycz\u0105ce ustanowienia na rzecz&nbsp;E. W.&nbsp;prawa do do\u017cywotniego zamieszkiwania w darowanym lokalu, nie mog\u0105 zosta\u0107 uznane za obci\u0105\u017cenie tego lokalu s\u0142u\u017cebno\u015bci\u0105 osobist\u0105 mieszkania, kt\u00f3ra mia\u0142aby wp\u0142yw na warto\u015b\u0107 tego lokalu, a \u015bci\u015blej \u2013 powodowa\u0142aby obni\u017cenie tej warto\u015bci. Wzi\u0105\u0107 trzeba pod uwag\u0119, \u017ce z&nbsp;<\/em>art. 285 \u00a7 1 k.c.<em>&nbsp;i&nbsp;<\/em>art. 296 k.c.<em>&nbsp;wynika, \u017ce s\u0142u\u017cebno\u015bci\u0105 osobist\u0105 mo\u017ce zosta\u0107 obci\u0105\u017cone jedynie prawo w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci. Nie jest zatem mo\u017cliwe ustanowienie s\u0142u\u017cebno\u015bci osobistej na ograniczonym&nbsp;<\/em>prawie rzeczowym<em>, w szczeg\u00f3lno\u015bci nie mo\u017cna ni\u0105 obci\u0105\u017cy\u0107 w\u0142asno\u015bciowego prawa do lokalu sp\u00f3\u0142dzielczego. W konsekwencji bezprzedmiotowe by\u0142o domaganie si\u0119 przez pozwan\u0105, aby bieg\u0142y ustali\u0142 warto\u015b\u0107 tego prawa z uwzgl\u0119dnieniem s\u0142u\u017cebno\u015bci osobistej mieszkania ustanowionej na rzecz&nbsp;E. W., poniewa\u017c w rzeczywisto\u015bci takie prawo nie zosta\u0142o ustanowione, lecz mo\u017cna uzna\u0107 co najwy\u017cej, \u017ce pozwana, jako obdarowana, w spos\u00f3b obligacyjny zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do umo\u017cliwienia&nbsp;E. W.&nbsp;do\u017cywotniego zamieszkiwania w darowanym lokalu. Obowi\u0105zek ten m\u00f3g\u0142 wi\u0119c obci\u0105\u017ca\u0107 jedynie pozwan\u0105, poniewa\u017c takie zobowi\u0105zanie co do zasady wywo\u0142ywa\u0142o skutek tylko mi\u0119dzy ni\u0105 a&nbsp;E. W.&nbsp;(&nbsp;inter partes).&nbsp;Nota bene, istniej\u0105 podstawy do uznania, \u017ce pozwana zdawa\u0142a sobie spraw\u0119 z ograniczonej (wzgl\u0119dnej) skuteczno\u015bci powy\u017cszego postanowienia umownego, poniewa\u017c po przeniesieniu w\u0142asno\u015bciowego prawa do spornego lokalu na rzecz pozwanej&nbsp;W. W.&nbsp;dalsze korzystanie przez&nbsp;E. W.&nbsp;z tego lokalu odbywa\u0107 si\u0119 mia\u0142o na podstawie umowy najmu zawartej przez ni\u0105 z nabywc\u0105 tego prawa, a nie na podstawie zobowi\u0105zania przyj\u0119tego na siebie przez pozwan\u0105&nbsp;J. D.&nbsp;w umowie darowizny.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Nie uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce pozwanej podwa\u017cy\u0107 za\u0142o\u017cenia o jej wiedzy o k\u0142opotach finansowych rodzic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>W zwi\u0105zku z tym S\u0105d pierwszej instancji trafnie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce w tej sytuacji nie mia\u0142o ju\u017c \u017cadnego znaczenia, czy w stosunku do pozwanej mog\u0142oby mie\u0107 na podstawie&nbsp;art. 527 \u00a7 3 k.c.&nbsp;zastosowanie domniemanie posiadania przez ni\u0105 powy\u017cszej wiedzy. Niemniej wskaza\u0107 mo\u017cna, \u017ce pozwana nie podwa\u017cy\u0142a skutecznie tego domniemania, tj. nie wykaza\u0142a, \u017ce mimo, i\u017c niew\u0105tpliwie jest osob\u0105 blisk\u0105 d\u0142u\u017cnik\u00f3w (ich c\u00f3rk\u0105), to nie wiedzia\u0142a i mimo zachowania nale\u017cytej staranno\u015bci nawet nie mog\u0142a wiedzie\u0107 o dzia\u0142aniu przez d\u0142u\u017cnik\u00f3w ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 pokrzywdzenia wierzycieli. Chybione jest wi\u0119c powo\u0142ywanie si\u0119 przez skar\u017c\u0105c\u0105 na rzekome zaniechanie przez S\u0105d pierwszej instancji dokonania ustale\u0144 odno\u015bnie do stanu jej wiedzy w czasie dokonywania na jej rzecz darowizny w dniu 2 czerwca 2015 r. na temat sytuacji finansowej i materialnej rodzic\u00f3w oraz mo\u017cliwo\u015bci sp\u0142aty przez nich istniej\u0105cego zad\u0142u\u017cenia na rzecz wierzyciela&nbsp;(...).<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Za niewystarczaj\u0105ce uzna\u0107 nale\u017ca\u0142o twierdzenia pozwanej, \u017ce nie mia\u0142a ona wiedzy o sytuacji materialnej rodzic\u00f3w, poniewa\u017c jej miejsce zamieszkania by\u0142o wtedy poza granicami Polski, a rodzice nie informowali jej o swojej sytuacji materialnej i o konieczno\u015bci sp\u0142aty kwoty uzyskanej tytu\u0142em po\u017cyczki. Z zebranego materia\u0142u dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, \u017ce pozwana&nbsp;J. D.&nbsp;uczestniczy\u0142a jako \u015bwiadek w zaj\u0119ciu ruchomo\u015bci&nbsp;E. W., dokonywanych przez Komornika S\u0105dowego przy S\u0105dzie Rejonowym w Toruniu w dniu 20 maja 2015 r., a wi\u0119c jeszcze przed dokonaniem przez rodzic\u00f3w darowizny na jej rzecz (zob. protok\u00f3\u0142 z zaj\u0119cia ruchomo\u015bci sporz\u0105dzony w dniu 20 maja 2015 r. sygn. Km 163\/15). Pozwana mia\u0142a zatem bezpo\u015bredni\u0105 i osobist\u0105 wiedz\u0119 o tocz\u0105cym si\u0119 post\u0119powaniu egzekucyjnym przeciwko rodzicom oraz o wierzytelno\u015bci przys\u0142uguj\u0105cej&nbsp;(...).<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>S\u0105d rozwa\u017cy\u0142 te\u017c aspekt zas\u0105dzonej kwoty pieni\u0119\u017cnej.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>Nietrafny by\u0142 te\u017c zarzut naruszenia&nbsp;art. 405 k.c.&nbsp;w zw. z&nbsp;art. 531 \u2013 532 k.c.&nbsp;Pozwana b\u0142\u0119dnie uwa\u017ca bowiem, \u017ce wskutek uwzgl\u0119dnienia skargi paulia\u0144skiej w zakresie dotycz\u0105cym czynno\u015bci dokonanej przez ni\u0105 z pozwan\u0105&nbsp;W. W., tj. umowy sprzeda\u017cy w\u0142asno\u015bciowego prawa do przedmiotowego lokalu, zawartej w dniu 27 czerwca 2017 r., nast\u0105pi\u0142o uniewa\u017cnienie tej umowy powoduj\u0105ce konieczno\u015b\u0107 zwrotu przez ni\u0105 otrzymanej ceny w kwocie 100.000 z\u0142, a tym samym, \u017ce brak jest bezpodstawnego wzbogacenia po jej stronie. W rzeczywisto\u015bci wyrok uwzgl\u0119dniaj\u0105cy skarg\u0119 paulia\u0144sk\u0105 powoduje jedynie bezskuteczno\u015b\u0107 obj\u0119tej ni\u0105 czynno\u015bci prawnej w stosunku do wierzyciela, b\u0119d\u0105cego powodem, ale mi\u0119dzy stronami tej umowy zachowuje ona pe\u0142n\u0105 wa\u017cno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107, wobec czego nie mo\u017ce by\u0107 mowy o jakimkolwiek zwracaniu mi\u0119dzy nimi otrzymanych \u015bwiadcze\u0144. Czym innym jest natomiast istnienie obowi\u0105zku zwr\u00f3cenia wierzycielowi na podstawie&nbsp;art. 405 k.c.&nbsp;\u015bwiadczenia otrzymanego przez pozwan\u0105&nbsp;J. D.&nbsp;od pozwanej&nbsp;W. W.&nbsp;na podstawie umowy sprzeda\u017cy z dnia 27 czerwca 2017 r., kt\u00f3ra wskutek pow\u00f3dztwa przeciwko tej drugiej pozwanej zosta\u0142a uznana za bezskuteczn\u0105 wobec powoda, poniewa\u017c zap\u0142ata przez pozwan\u0105&nbsp;J. D.&nbsp;kwoty 100.000 z\u0142 na rzecz powoda jest konsekwencj\u0105 otrzymania przez ni\u0105 ceny za prawo, kt\u00f3re powinno \u2013 w zwi\u0105zku z uznaniem za bezskuteczn\u0105 wobec powoda tak\u017ce dokonanej na rzecz tej pozwanej umowy darowizny \u2013 s\u0142u\u017cy\u0107 do zaspokojenia jego wierzytelno\u015bci, a tym samym uzyskana przez pozwan\u0105 cena powinna efektywnie przypa\u015b\u0107 powodowi, skoro zdo\u0142a\u0142 on podwa\u017cy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 umowy darowizny wobec niego.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Na koniec dnia mamy tutaj zatem niez\u0142y miszmasz. Kupuj\u0105ca staje si\u0119 zobowi\u0105zana do znoszenia egzekucji z tej nieruchomo\u015bci. Sprzedaj\u0105ca z tytu\u0142u bezpodstawnego wzbogacenia musi zwr\u00f3ci\u0107 100.000 z\u0142. Mamy tutaj jeden pierwotny d\u0142ug, ale na skutek pow\u00f3dztwa znacz\u0105co rozszerza si\u0119 zakres potencjalnych d\u0142u\u017cnik\u00f3w i podstawa ich odpowiedzialno\u015bci. Tyle wysi\u0142ku w\u0142o\u017cyli d\u0142u\u017cnicy w unikni\u0119cie egzekucji, a efekt tego wszystkiego okaza\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 op\u0142akany - w\u0142\u0105czyli do niej po\u015brednio c\u00f3rk\u0119, jak i jeszcze jedn\u0105 osob\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p>Konstrukcja skargi paulia\u0144skiej jest do\u015b\u0107 skomplikowana, a je\u015bli dorzuci\u0107 tutaj jeszcze art. 405 k.c., to mamy zaiste kumulacj\u0119 temat\u00f3w. Doda\u0107 trzeba przy tym dla porz\u0105dku, \u017ce takie miksowanie tych instytucji bywa krytykowane w doktrynie. Ale w orzecznictwie mo\u017cna znale\u017a\u0107 wyroki akceptuj\u0105ce takie podej\u015bcie, jak r\u00f3wnie\u017c dopuszczaj\u0105ce budowanie w takich wypadkach roszcze\u0144 na bazie art. 415 k.c. Warto te\u017c nadmieni\u0107, \u017ce teoretycznie mo\u017cliwe jest wyst\u0119powanie z roszczeniem z tytu\u0142u bezpodstawnego wzbogacenia wzgl\u0119dem takiego wt\u00f3rnego nabywcy, kt\u00f3ry nast\u0119pnie rozporz\u0105dzi\u0142 przedmiotem transferu maj\u0105tkowego. A je\u015bli osoba trzecia (nabywca) musia\u0142a znosi\u0107 egzekucj\u0119 wierzycieli zbywcy, to zaspokajaj\u0105c jego d\u0142ugi sama mo\u017ce potem pozwa\u0107 zbywc\u0119 w oparciu o art. 405 k.c. Procesy si\u0119 w\u00f3wczas multiplikuj\u0105 w zawrotnym tempie, ale zachodzi mi\u0119dzy nimi \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek. Przyk\u0142adowo - wyst\u0105pienie od razu do osoby trzeciej (czwartej) z roszczeniem opartym o art. 405 k.c., bez uzyskania ochrony roszczenia ze skargi paulia\u0144skiej (albo jednoczesnego wytoczenia takiego pow\u00f3dztwa), grozi oddaleniem pow\u00f3dztwa o zap\u0142at\u0119. Pewnie ma\u0142o kt\u00f3ry d\u0142u\u017cnik ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 tych wszystkich zale\u017cno\u015bci, ale wierzyciele - a zw\u0142aszcza syndycy - tak\u0105 wiedz\u0105 dysponuj\u0105 du\u017co cz\u0119\u015bciej i przez to ch\u0119tniej testuj\u0105 te rozwi\u0105zania w praktyce. <\/p>\n\n\n\n<p><em>I Aca 272\/20 - S\u0105d Apelacyjny w Gda\u0144sku<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kontynuuj\u0105c w\u0105tek tytu\u0142owej skargi - instytucji prawnej elastycznej, a przy tym bardzo wymagaj\u0105cej - tym razem prze\u015bledzimy w\u0105tek czynno\u015bci prawnej, kt\u00f3ra nie spodoba\u0142a si\u0119 pewnemu syndykowi. A w zasadzie dw\u00f3ch czynno\u015bci - najpierw bowiem nieruchomo\u015b\u0107 przesz\u0142a w drodze darowizny na jedn\u0105 osob\u0119, a nast\u0119pnie zosta\u0142a zbyta w drodze sprzeda\u017cy kolejnemu nabywcy. Jak proceduralnie wygl\u0105da formu\u0142owanie <a href=\"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/skarga-paulianska-wobec-wtornego-nabywcy\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej...<span class=\"screen-reader-text\"> \"Skarga paulia\u0144ska wobec wt\u00f3rnego nabywcy\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[96,17,165,34,37,79,159,47,97],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2702"}],"version-history":[{"count":14,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2752,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702\/revisions\/2752"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}