{"id":361,"date":"2015-01-10T22:53:47","date_gmt":"2015-01-10T20:53:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/?p=361"},"modified":"2015-01-21T19:28:33","modified_gmt":"2015-01-21T17:28:33","slug":"odpowiedzialnosc-dziennikarza-za-material-prasowy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/odpowiedzialnosc-dziennikarza-za-material-prasowy\/","title":{"rendered":"Odpowiedzialno\u015b\u0107 dziennikarza za materia\u0142 prasowy"},"content":{"rendered":"<p>Negatywne w swoim wyd\u017awi\u0119ku publikacje prasowe mog\u0105 w prosty spos\u00f3b nadszarpn\u0105\u0107 dobre imi\u0119 lub reputacj\u0119 bohatera danego materia\u0142u. Ewentualne podstawy odpowiedzialno\u015bci redakcji i dziennikarza za formu\u0142owane tezy nie s\u0105 oparte o prost\u0105 weryfikacj\u0119 prawdziwo\u015bci lub nieprawdziwo\u015bci konkretnych informacji. G\u0142\u00f3wny akcent po\u0142o\u017cony jest bowiem na aspekt staranno\u015bci w przygotowywaniu takiego materia\u0142u. Bogate orzecznictwo w tym zakresie pozwala lepiej pozna\u0107 zasady postrzegania tej staranno\u015bci w kontek\u015bcie odpowiedzialno\u015bci opartej o naruszenie art. 10 \u2013 12 prawa prasowego: <!--more Czytaj wi\u0119cej--><\/p>\n<ul>\n<li>Zachowanie dziennikarzy nale\u017cy ocenia\u0107 przez pryzmat \u201estaranno\u015bci szczeg\u00f3lnej\u201d, a zatem wyj\u0105tkowej, specjalnej, nieprzeci\u0119tnej, a wi\u0119c wi\u0119kszej od tej, kt\u00f3ra jest normalnie oczekiwana w obrocie cywilnoprawnym. Wym\u00f3g szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci to nakaz zachowania szczeg\u00f3lnej, wyj\u0105tkowej ostro\u017cno\u015bci przy zbieraniu i wykorzystywaniu materia\u0142\u00f3w prasowych (wyrok S\u0105du Apelacyjnego w \u0141odzi);<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Ani dzia\u0142anie w imi\u0119 uzasadnionego interesu spo\u0142ecznego, ani d\u0105\u017cenie do sensacyjno\u015bci tytu\u0142\u00f3w prasowych nie mo\u017ce si\u0119 odbywa\u0107 kosztem rozpowszechniania jako prawdziwych fakt\u00f3w, kt\u00f3re obiektywnie powinny budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci. (wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Katowicach)<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Interwencyjny charakter artyku\u0142u, kt\u00f3rego celem by\u0142o napi\u0119tnowanie negatywnych zjawisk spo\u0142ecznych i kt\u00f3ry realizuje sw\u00f3j cel tak\u017ce przez szybko\u015b\u0107 reakcji dziennikarskiej, nie zwalnia dziennikarzy od obowi\u0105zku zachowania szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci i rzetelno\u015bci, kt\u00f3ra mi\u0119dzy innymi przejawia si\u0119 w prawid\u0142owej weryfikacji materia\u0142u, kt\u00f3ry nast\u0119pnie jest publikowany. (wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie)<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Bezprawno\u015bci nie wy\u0142\u0105cza sam fakt powo\u0142ywania w danym materiale prasowym cudzych wypowiedzi, nawet ze wskazaniem ich \u017ar\u00f3d\u0142a. Taka konstrukcja publikacji nie zwalnia dziennikarza z do\u0142o\u017cenia szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci i rzetelno\u015bci przy zbieraniu i wykorzystywaniu materia\u0142u prasowego przy zbieraniu i wykorzystywaniu materia\u0142u prasowego; obowi\u0105zek wynikaj\u0105cy z art. 12 ust. 1 ustawy z 1984 r. - Prawo prasowe nie zostaje wy\u0142\u0105czony. (Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie).<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Przy zbieraniu materia\u0142\u00f3w najistotniejsze znaczenie ma rodzaj i rzetelno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a informacji (dziennikarz nie powinien opiera\u0107 si\u0119 na \u017ar\u00f3dle, kt\u00f3rego obiektywizm lub wiarygodno\u015b\u0107 budzi w\u0105tpliwo\u015bci), sprawdzenie zgodno\u015bci z prawd\u0105 uzyskanych informacji przez si\u0119gni\u0119cie do wszystkich innych dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142 i upewnienie si\u0119 co do zgodno\u015bci informacji z innymi znanymi faktami, a tak\u017ce umo\u017cliwienie osobie zainteresowanej ustosunkowania si\u0119 do uzyskanych informacji. Na etapie wykorzystania materia\u0142\u00f3w prasowych istotne jest przede wszystkim wszechstronne, a nie selektywne przekazanie informacji, przedstawienie wszystkich okoliczno\u015bci i niedzia\u0142anie \"pod z g\u00f3ry za\u0142o\u017con\u0105 tez\u0119\", a tak\u017ce rozwa\u017cenie powagi zarzutu, znaczenia informacji z punktu widzenia usprawiedliwionego zainteresowania spo\u0142ecze\u0144stwa oraz potrzeby (pilno\u015bci) publikacji. Oddzielnym zagadnieniem jest forma publikacji, kt\u00f3ra mo\u017ce mie\u0107 znaczenie przy ocenie rzetelno\u015bci wykorzystania informacji. (Uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego 7 s\u0119dzi\u00f3w z dnia 18 lutego 2005\u00a0r. III CZP 53\/04, Wyrok S\u0105du Apelacyjnego we Wroc\u0142awiu, Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie)<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Sformu\u0142owany w art. 12 ust. 1 pkt 1 Prawa prasowego wym\u00f3g szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci nale\u017cy rozumie\u0107 jako zalecenie kierunkowe, wskazuj\u0105ce na zasady oceniania zachowania dziennikarza m.in. przez s\u0105dy. Wym\u00f3g ten zak\u0142ada ka\u017cdorazow\u0105 potrzeb\u0119 konstruowania modelu dzia\u0142ania o szczeg\u00f3lnie surowych, wymagaj\u0105cych kryteriach, stanowi\u0105cych wzorzec, z kt\u00f3rym por\u00f3wnywa\u0107 nale\u017cy kwestionowane zachowanie dziennikarza podczas wykorzystywania zebranych informacji. Wym\u00f3g szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci to nakaz zachowania szczeg\u00f3lnej, wyj\u0105tkowej ostro\u017cno\u015bci przy zbieraniu i wykorzystywaniu materia\u0142\u00f3w prasowych. (por. Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 4 wrze\u015bnia 2003 r. IV KKN 466\/00 i z dnia 13 pa\u017adziernika 2005 r. II KK 75\/05).<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Brak dochowania wymogu szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci i rzetelno\u015bci dziennikarskiej, o kt\u00f3rych mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1984 r. - Prawo prasowe, powoduje niemo\u017cno\u015b\u0107 skutecznego powo\u0142ywania si\u0119 przez osob\u0119 naruszaj\u0105c\u0105 czyje\u015b dobra osobiste na kontratyp w postaci dzia\u0142ania w obronie uzasadnionego interesu spo\u0142ecznego. (wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie)<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Skutkiem niezachowania przez dziennikarza okre\u015blonych w art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 Prawa prasowego standard\u00f3w, przede wszystkim za\u015b szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci i rzetelno\u015bci przy gromadzeniu materia\u0142\u00f3w prasowych i postawienie nieprawdziwych zarzut\u00f3w, jest naruszenie d\u00f3br osobistych podmiot\u00f3w, kt\u00f3rych dotycz\u0105 te zarzuty. Szczeg\u00f3lnie dotkliwe jest postawienie komu\u015b nieprawdziwych zarzut\u00f3w, przez kt\u00f3re naruszone zostaj\u0105 takie dobra osobiste, jak cze\u015b\u0107 i dobre imi\u0119. (\u2026)<br \/>\n\u017b\u0105dana przez art.12 ust.1 Prawa prasowego szczeg\u00f3lna staranno\u015b\u0107 i rzetelno\u015b\u0107 przy zbieraniu i wykorzystywaniu materia\u0142\u00f3w prasowych, wymaga, wi\u0119c wiernego przedstawienia informacji, kt\u00f3re dziennikarz uzyska\u0142. Nieprecyzyjno\u015b\u0107 danych winna sk\u0142ania\u0107 dziennikarza do szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci przy formu\u0142owaniu informacji przekazywanych do publikacji (J. Sie\u0144czy\u0142o-Chlabicz, M. Nowikowska, Obowi\u0105zek szczeg\u00f3lnej staranno\u015bci w \u015bwietle ustawy Prawo prasowe, \u201ePrzegl\u0105d Ustawodawstwa Gospodarczego\u201d 2009, nr 3, s.29). (\u2026)<br \/>\nW wyroku z 4 maja 2003 r. (I CKN 463\/01) S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142, jakie elementy nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 w ocenie dochowania przez dziennikarzy obowi\u0105zku staranno\u015bci i rzetelno\u015bci przy zbieraniu materia\u0142u prasowego i jego wykorzystaniu. Niewystarczaj\u0105ca jest ocena poszczeg\u00f3lnych czynno\u015bci podj\u0119tych przez dziennikarza w oderwaniu od innych jego czynno\u015bci, czy te\u017c dokonanie takiej oceny zaw\u0119\u017conej do poszczeg\u00f3lnych, bez uwzgl\u0119dnienia innych, etap\u00f3w pracy dziennikarza. Ocena taka wymaga wzi\u0119cia pod uwag\u0119 rezultat\u00f3w czynno\u015bci podj\u0119tych ju\u017c przez dziennikarza i w ich \u015bwietle (z uwzgl\u0119dnieniem charakteru \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, jego wiarygodno\u015bci itd.) rozwa\u017cenia, czy dokonanie innych czynno\u015bci by\u0142o potrzebne, czy te\u017c zaniechanie ich podj\u0119cia by\u0142o usprawiedliwione, a je\u017celi czynno\u015bci te zosta\u0142y dokonane, to czy by\u0142o to dzia\u0142anie wystarczaj\u0105co staranne i rzetelne. (Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie)<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Przez staranno\u015b\u0107 w rozumieniu przepisu art. 12 pr. prasowego nale\u017cy rozumie\u0107 dok\u0142adno\u015b\u0107, pilno\u015b\u0107, sumienno\u015b\u0107, troskliwo\u015b\u0107, gorliwo\u015b\u0107 a nadto dba\u0142o\u015b\u0107 o szczeg\u00f3\u0142y. Poj\u0119cie rzetelno\u015bci zawiera obowi\u0105zek uczciwo\u015bci, solidno\u015bci, obowi\u0105zkowo\u015bci, konkretno\u015bci, odpowiedzialno\u015bci za s\u0142owo. Stopie\u0144 staranno\u015bci dziennikarza r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mo\u017ce w zale\u017cno\u015bci od wiarygodno\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142a informacji. (Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Katowicach).<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Negatywne w swoim wyd\u017awi\u0119ku publikacje prasowe mog\u0105 w prosty spos\u00f3b nadszarpn\u0105\u0107 dobre imi\u0119 lub reputacj\u0119 bohatera danego materia\u0142u. Ewentualne podstawy odpowiedzialno\u015bci redakcji i dziennikarza za formu\u0142owane tezy nie s\u0105 oparte o prost\u0105 weryfikacj\u0119 prawdziwo\u015bci lub nieprawdziwo\u015bci konkretnych informacji. G\u0142\u00f3wny akcent po\u0142o\u017cony jest bowiem na aspekt staranno\u015bci w przygotowywaniu takiego materia\u0142u. Bogate orzecznictwo w tym zakresie <a href=\"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/odpowiedzialnosc-dziennikarza-za-material-prasowy\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej...<span class=\"screen-reader-text\"> \"Odpowiedzialno\u015b\u0107 dziennikarza za materia\u0142 prasowy\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5,7],"tags":[32,36,37,41],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=361"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":365,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/361\/revisions\/365"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}