Pow\u00f3dztwo o zachowek niesie ze sob\u0105 z regu\u0142y trudno\u015bci zwi\u0105zane z okre\u015bleniem oraz wycen\u0105 sk\u0142adnik\u00f3w maj\u0105tku i dokonanych przez spadkodawc\u0119 rozporz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 uwzgl\u0119dnione na potrzeby substratu zachowku. Osoba uprawniona zazwyczaj nie posiada szczeg\u00f3\u0142owych informacji w tym przedmiocie - z tych samych powod\u00f3w faktycznych, dla kt\u00f3rych zostaje pomini\u0119ta od spadku. Przek\u0142ada si\u0119 to na problem natury prawnej, jako \u017ce roszczenie obj\u0119te pozwem musi by\u0107 skonkretyzowane. Je\u015bli dopiero w trakcie procesu uprawniony pozyskiwa\u0142 informacje o dodatkowych okoliczno\u015bciach, kt\u00f3re mia\u0142y wp\u0142yw na potencjalne zwi\u0119kszenie przys\u0142uguj\u0105cego mu zachowku, rozszerzenie w tym zakresie pow\u00f3dztwa z powo\u0142aniem nowych twierdze\u0144 mog\u0142oby by\u0107 teoretycznie obj\u0119te zarzutem przedawnienia.<\/p>\n
Kwestia ta stanowi\u0142a podstaw\u0119 rozwa\u017ca\u0144 Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 17 kwietnia 2009 r. III CSK 298\/08. W przedmiotowym orzeczeniu rozstrzygni\u0119to to zagadnienie jednoznacznie na korzy\u015b\u0107 uprawnionego do zachowku.<\/p>\n
Zdaniem S\u0105du Apelacyjnego trafnie S\u0105d Okr\u0119gowy wskaza\u0142, \u017ce wniesienie pozwu spowodowa\u0142o przerwanie biegu terminu przedawnienia roszcze\u0144 z tytu\u0142u zachowku w jakiejkolwiek wysoko\u015bci, a nie tylko w stosunku do warto\u015bci roszczenia zg\u0142oszonego w pozwie. W stanie faktycznym sprawy nie zaistnia\u0142o \u015bwiadome ograniczenie \u017c\u0105dania przez powoda. W dniu wniesienia pozwu pow\u00f3d nie mia\u0142 wiedzy na temat pe\u0142nej wysoko\u015bci \u017c\u0105dania, gdy\u017c ustalenie warto\u015bci udzia\u0142u w spadku, b\u0119d\u0105cego podstaw\u0105 obliczenia zachowku stanowi\u0142o przedmiot post\u0119powania dowodowego S\u0105du pierwszej instancji i nast\u0105pi\u0142o ostatecznie w oparciu o opini\u0119 bieg\u0142ego.<\/em><\/p>\n
Pozwana wnios\u0142a skarg\u0119 kasacyjn\u0105 od wyroku S\u0105du Apelacyjnego w cz\u0119\u015bci, w kt\u00f3rej S\u0105d ten oddali\u0142 apelacj\u0119 ponad kwot\u0119 53.250 z\u0142 W skardze kasacyjnej podnios\u0142a zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 123 \u00a7 1 pkt 1 k.c. poprzez jego b\u0142\u0119dn\u0105 wyk\u0142adni\u0119 podlegaj\u0105c\u0105 na przyj\u0119ciu, \u017ce wniesienie przez powoda w dniu 22 lipca 2004 r. pozwu spowodowa\u0142o przerwanie biegu przedawnienia roszczenia o zap\u0142at\u0119 zachowku tak\u017ce co do kwoty roszczenia powoda obj\u0119tego rozszerzonym \u017c\u0105daniem pozwu dokonanym w toku procesu ju\u017c po up\u0142ywie trzech lat od dnia otwarcia spadku, a nie tylko w stosunku do warto\u015bci roszczenia zg\u0142oszonego w pozwie przed up\u0142ywem trzech lat od dnia otwarcia spadku czyli przed up\u0142ywem terminu przedawnienia, co w konsekwencji doprowadzi\u0142o do niew\u0142a\u015bciwego zastosowania przez S\u0105d drugiej instancji tego przepisu.<\/em><\/p>\n
S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142, \u017ce przerwanie biegu przedawnienia na podstawie art. 123 \u00a7 1 pkt 1 k.p.c. przez wniesienie pozwu nast\u0119puje na og\u00f3\u0142 w granicach \u017c\u0105dania pozwu. Je\u017celi wi\u0119c pow\u00f3d dochodzi pozwem cz\u0119\u015bci roszczenia, to wniesienie pozwu nie przerywa biegu przedawnienia co do tej cz\u0119\u015bci roszczenia, kt\u00f3ra nie jest obj\u0119ta pozwem. Przerwanie przedawnienia rozszerzonego roszczenia nast\u0119puje z chwil\u0105 rozszerzenia pow\u00f3dztwa w spos\u00f3b prawem przewidziany. Jednak\u017ce, je\u017celi chodzi o przedawnienie roszczenia o zachowek nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 specyfik\u0119 tej instytucji. Zachowek stanowi odpowiedni u\u0142amek udzia\u0142u spadkowego. Dla ustalenia warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego konieczne jest ustalenie warto\u015bci spadku.<\/em><\/p>\n
Oczywistym jest, \u017ce w czasie wnoszenia pozwu pow\u00f3d nie mo\u017ce przewidzie\u0107 cen, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w chwili orzekania. Z tego wzgl\u0119du podanie w pozwie kwoty, kt\u00f3ra ostatecznie oka\u017ce si\u0119 ni\u017csza od warto\u015bci w chwili orzekania przys\u0142uguj\u0105cego mu zachowku nie mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cane za dochodzenie cz\u0119\u015bci roszczenia. W sytuacji, w kt\u00f3rej jak w niniejszej sprawie pow\u00f3d dochodzi\u0142 ca\u0142o\u015bci zachowku zmiany w zakresie \u017c\u0105danej kwoty w istocie nie by\u0142y zmianami co do roszczenia o zachowek. Wbrew stanowisku skar\u017c\u0105cej uzna\u0107 nale\u017cy za trafny pogl\u0105d S\u0105du Apelacyjnego \u017ce wniesienie pozwu z \u017c\u0105daniem zap\u0142aty zachowku przerywa bieg przedawnienia roszczenia o zachowek nawet je\u017celi ostatecznie \u017c\u0105dana kwota zachowku oka\u017ce si\u0119 wy\u017csza od sformu\u0142owanej w pozwie.<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pow\u00f3dztwo o zachowek niesie ze sob\u0105 z regu\u0142y trudno\u015bci zwi\u0105zane z okre\u015bleniem oraz wycen\u0105 sk\u0142adnik\u00f3w maj\u0105tku i dokonanych przez spadkodawc\u0119 rozporz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 uwzgl\u0119dnione na potrzeby substratu zachowku. Osoba uprawniona zazwyczaj nie posiada szczeg\u00f3\u0142owych informacji w tym przedmiocie - z tych samych powod\u00f3w faktycznych, dla kt\u00f3rych zostaje pomini\u0119ta od spadku. Przek\u0142ada si\u0119 to na Czytaj dalej... \"Przedawnienie „cz\u0119\u015bci” roszczenia o zachowek\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5,6],"tags":[12,14,34,37,38,41,43,44,125],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t