Przepisy ustawy Prawo zam\u00f3wie\u0144 publicznych przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnego ubiegania si\u0119 przez wykonawc\u00f3w o oznaczone zam\u00f3wienie. Status konsorcjum ma prze\u0142o\u017cenie na wszystkie aspekty zwi\u0105zane z post\u0119powaniem o udzielenie zam\u00f3wienia, w tym tak\u017ce na \u015brodki ochrony prawnej. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci p\u0142aszczyzny cywilnoprawnej oraz procesowej. Ta ostatnia kwestia odnosi si\u0119 za\u015b do zagadnienia legitymacji procesowej, o czym traktuje tak\u017ce niedawny wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Krakowie - I Wydzia\u0142 Cywilny z dnia 17 grudnia 2014 r. I ACa 1308\/14. Jest to zagadnienie o tyle istotne, \u017ce w samym uzasadnieniu wskazano na pewne rozbie\u017cno\u015bci orzecznicze w tym przedmiocie.<\/p>\n
Strona powodowa Sp\u00f3\u0142ka Akcyjna w B. domaga\u0142a si\u0119 zas\u0105dzenia od strony pozwanej Gminy A. kwoty 451.312,40 z\u0142 z ustawowymi odsetkami od 8 wrze\u015bnia 2012 r. i kosztami procesu, tytu\u0142em pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci wynagrodzenia za roboty budowlane, obj\u0119tej o\u015bwiadczeniem pozwanej o potr\u0105ceniu wierzytelno\u015bci z tytu\u0142u kary umownej za op\u00f3\u017anienie, kt\u00f3ra to kara pozwanej Gminie nie przys\u0142ugiwa\u0142a wobec realizacji przedmiotu umowy w terminie.<\/em><\/p>\n Odnosz\u0105c si\u0119 do zarzutu braku legitymacji czynnej po stronie powoda jako jednego tylko cz\u0142onka konsorcjum, S\u0105d Okr\u0119gowy wskaza\u0142, \u017ce umowa konsorcjum jest umow\u0105 nienazwan\u0105. Dlatego wszelkie wypowiedzi dotycz\u0105ce charakteru umowy konsorcjum, a w szczeg\u00f3lno\u015bci to\u017csamo\u015bci tej umowy z umow\u0105 sp\u00f3\u0142ki cywilnej, zale\u017c\u0105 od za\u0142o\u017ce\u0144 przyj\u0119tych przez autora oraz stanu faktycznego, w kt\u00f3rym zapada orzeczenie. S\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce pogl\u0105dy wyra\u017cane w orzecznictwie s\u0105 sprzeczne. S\u0105d Najwy\u017cszy w swoich orzeczeniach (wyroki z 13 pa\u017adziernika 2011 r., V CSK 475\/10 i z 11 maja 2012 r., II CSK 491\/11) nie wykluczy\u0142, \u017ce umowa konsorcjum jest umow\u0105 sp\u00f3\u0142ki cywilnej, uznaj\u0105c wsp\u00f3\u0142uczestnictwo konieczne konsorcjant\u00f3w w sprawie o zwrot wadium. Pogl\u0105d wyra\u017cony przez S\u0105d Najwy\u017cszy zosta\u0142 odrzucony przez S\u0105d Apelacyjny w Katowicach (wyroki z 1 lutego 2013 r., V ACA 664\/12 i z 26 pa\u017adziernika 2012 r., V ACA 188\/12), kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142, \u017ce nie ma wsp\u00f3\u0142uczestnictwa koniecznego pomi\u0119dzy konsorcjantami w sprawie o zwrot wadium, i zaakceptowany przez S\u0105d Apelacyjny w Warszawie (wyroki z 29 kwietnia 2013 r., VI ACA 1183\/12 i z 18 pa\u017adziernika 2013 r., VI ACA 236\/13), kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 \u017ce w sprawie o zap\u0142at\u0119 wynagrodzenia nale\u017cnego konsorcjantom od inwestora po stronie powodowej zachodzi wsp\u00f3\u0142uczestnictwo konieczne wszystkich konsorcjant\u00f3w. W innych orzeczeniach s\u0105dy nie wyklucza\u0142y, \u017ce konsorcjum w pewnych przypadkach mo\u017ce by\u0107 sp\u00f3\u0142k\u0105 cywiln\u0105 (wyrok S\u0105du apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku z 17 pa\u017adziernika 2012 r., I ACA 460\/12 i wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Szczecinie z 18 grudnia 2013 r., I ACA 598\/13). Przeciwnicy pogl\u0105du, \u017ce umowa konsorcjum jest umow\u0105 sp\u00f3\u0142ki cywilnej, podnosz\u0105 przede wszystkim, \u017ce od umowy sp\u00f3\u0142ki cywilnej konsorcjum r\u00f3\u017cni si\u0119 tym, \u017ce konsorcjum nie ma swojego maj\u0105tku (to jest maj\u0105tku wsp\u00f3lnego konsorcjant\u00f3w). S\u0105d pierwszej instancji nie podzieli\u0142 tego argumentu. Zgodnie z art. 860 \u00a7 1 KC przez umow\u0119 sp\u00f3\u0142ki wsp\u00f3lnicy zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 d\u0105\u017cy\u0107 do osi\u0105gni\u0119cia wsp\u00f3lnego celu gospodarczego przez dzia\u0142anie w spos\u00f3b oznaczony, w szczeg\u00f3lno\u015bci przez wniesienie wk\u0142ad\u00f3w. Wniesienie wk\u0142ad\u00f3w nie jest ani jedynym, ani koniecznym rodzajem dzia\u0142ania podj\u0119tego przez wsp\u00f3lnik\u00f3w w celu osi\u0105gni\u0119cia wsp\u00f3lnego celu gospodarczego. Mo\u017cliwa zatem jest sp\u00f3\u0142ka cywilna, kt\u00f3ra nie ma maj\u0105tku (to jest maj\u0105tku wsp\u00f3lnego wsp\u00f3lnik\u00f3w). Nadto w przypadku konsorcjum zawartego w celu zawarcia i wykonania umowy o roboty budowlane w sk\u0142ad maj\u0105tku konsorcjum wchodzi wierzytelno\u015b\u0107 o zap\u0142at\u0119 wynagrodzenia za wykonane roboty. Tak wi\u0119c konsorcjum ma maj\u0105tek.<\/em><\/p>\n S\u0105d pierwszej instancji uzna\u0142 zawart\u0105 przez powodow\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 ze sp\u00f3\u0142k\u0105 (...) umow\u0119 za sp\u00f3\u0142k\u0119 cywiln\u0105. Konsorcjanci zobowi\u0105zali si\u0119 d\u0105\u017cy\u0107 do zawarcia ze stron\u0105 pozwan\u0105 umowy o roboty budowlane a po zawarciu tej umowy do jej wykonania w spos\u00f3b okre\u015blony w umowie konsorcjum. Cel umowy jest celem wsp\u00f3lnym i gospodarczym. Dzia\u0142ania stron s\u0105 za\u015b oznaczone.<\/em><\/p>\n Umowa konsorcjum zosta\u0142a zawarta na czas oznaczony, przy czym termin, na jaki umow\u0119 zawarto, nie jest oznaczony dat\u0105, lecz zdarzeniem przysz\u0142ym, kt\u00f3re strony uzna\u0142y za pewne. Zdarzeniem tym jest wyga\u015bniecie r\u0119kojmi i gwarancji udzielonej inwestorowi na wykonane roboty budowlane. S\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce termin ten do czasu rozpoznania sprawy nie up\u0142yn\u0105\u0142. Dlatego przyjmuj\u0105c argumentacj\u0119 S\u0105du Najwy\u017cszego wyra\u017con\u0105 w uchwale z 9 lutego 2011 r., III CZP 130\/10, S\u0105d pierwszej instancji uzna\u0142, \u017ce pomi\u0119dzy powodow\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 a sp\u00f3\u0142k\u0105 (...) zachodzi wsp\u00f3\u0142uczestnictwo konieczne a powodowa sp\u00f3\u0142ka nie mog\u0142a domaga\u0107 si\u0119 zap\u0142aty wynagrodzenia wy\u0142\u0105cznie na swoj\u0105 rzecz. S\u0105d Okr\u0119gowy wskaza\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wobec wydania w sprawie nakazu zap\u0142aty w post\u0119powaniu nakazowym, zgodnie z \u017c\u0105daniem strony powodowej, nie stosuje si\u0119 art. 195 KPC (art. 495 \u00a7 4 KPC), nie by\u0142o zatem mo\u017cliwe zawiadomienie sp\u00f3\u0142ki (...) o tocz\u0105cym si\u0119 procesie. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na to, \u017ce strona powodowa w pozwie nie poda\u0142a, jak\u0105 tre\u015b\u0107 ma umowa zawarta przez ni\u0105 ze sp\u00f3\u0142k\u0105 (...) a sama umowa konsorcjum zosta\u0142a do\u0142\u0105czona dopiero do zarzut\u00f3w od nakazu zap\u0142aty przez stron\u0119 pozwan\u0105. W chwili wydawania nakazu zap\u0142aty nie by\u0142o zatem podstaw by kwestionowa\u0107 legitymacj\u0119 powoda. Dlatego w sprawie wydano nakaz zap\u0142aty na podstawie art. 485 \u00a7 2a KPC. Po przeprowadzeniu rozprawy s\u0105d uchyli\u0142 nakaz zap\u0142aty na podstawie art. 496 KPC i oddali\u0142 pow\u00f3dztwo z tego wzgl\u0119du, \u017ce powodowa sp\u00f3\u0142ka nie mog\u0142a dochodzi\u0107 wynagrodzenia nale\u017cnego konsorcjantom wy\u0142\u0105cznie na swoj\u0105 rzecz.<\/em><\/p>\n S\u0105d Apelacyjny przyj\u0105\u0142 podobne za\u0142o\u017cenia i uzna\u0142, \u017ce apelacja strony powodowej nie zas\u0142uguje na uwzgl\u0119dnienie.<\/p>\n S\u0105d Okr\u0119gowy w uzasadnieniu zaskar\u017conego orzeczenia wskaza\u0142, \u017ce stronie powodowej nie przys\u0142uguje w sprawie niniejszej legitymacja czynna do wyst\u0105pienia o zap\u0142at\u0119 wynagrodzenia w zwi\u0105zku z wykonaniem umowy, jak\u0105 ze stron\u0105 pozwan\u0105 zawar\u0142a obok strony powodowej tak\u017ce Sp\u00f3\u0142ka (...) Sp\u00f3\u0142ka z o.o. Sp\u00f3\u0142ka Komandytowa, w ramach umowy konsorcyjnej. W kwestii tej co prawda wyst\u0119puj\u0105 w orzecznictwie rozbie\u017cno\u015bci, na kt\u00f3re zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 S\u0105d pierwszej instancji, jednak\u017ce przewa\u017caj\u0105 pogl\u0105dy ostatecznie przyj\u0119te przez S\u0105d Okr\u0119gowy. S\u0105d Apelacyjny stanowisko tego S\u0105du co do braku legitymacji czynnej po stronie powodowej Sp\u00f3\u0142ki akceptuje uznaj\u0105c za prawid\u0142owe. Przepis art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zam\u00f3wie\u0144 publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 907) przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnego ubiegania si\u0119 przez wykonawc\u00f3w o udzielenie zam\u00f3wienia, kt\u00f3rzy w takim wypadku powinni ustanowi\u0107 pe\u0142nomocnika do reprezentowania ich w post\u0119powaniu, tj. w szczeg\u00f3lno\u015bci do sk\u0142adania wniosku o dopuszczenie do udzia\u0142u w post\u0119powaniu, oferty, o\u015bwiadcze\u0144 i zawiadomie\u0144 albo reprezentowania ich w post\u0119powaniu i zawarcia umowy w sprawie zam\u00f3wienia publicznego. Pe\u0142nomocnik taki uprawniony jest tak\u017ce do reprezentacji biernej - przyj\u0119cie przez niego o\u015bwiadczenia lub zawiadomienia rodzi skutki dla wszystkich konsorcjant\u00f3w. (art. 23 ust. 2 ZamPublU). Wed\u0142ug art. 23 ust. 3 ZamPublU przepisy dotycz\u0105ce wykonawcy stosuje si\u0119 odpowiednio do wykonawc\u00f3w wsp\u00f3lnie ubiegaj\u0105cych si\u0119 o udzielenie zam\u00f3wienia publicznego. Zgodnie z art. 2 pkt 11 ZamPublU wykonawc\u0105 jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadaj\u0105ca osobowo\u015bci prawnej, kt\u00f3ra ubiega si\u0119 o udzielenie zam\u00f3wienia publicznego, z\u0142o\u017cy\u0142a ofert\u0119 lub zawar\u0142a umow\u0119 w sprawie zam\u00f3wienia publicznego. Zatem uczestnikiem post\u0119powania o udzielenie zam\u00f3wienia publicznego lub stron\u0105 w post\u0119powaniu s\u0105dowym zwi\u0105zanym z zagro\u017ceniem interesu prawnego wykonawcy nie jest Konsorcjum ani lider Konsorcjum, lecz podmioty tworz\u0105ce konsorcjum (m.in. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 27 maja 2010 r., III CZP 25\/10 - postanowienie Krajowej Izby Odwo\u0142awczej Urz\u0119du Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych z dnia 7 maja 2008 r. KIO\/UZP 380\/08, wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 11 maja 2012 r., II CSK 491\/11).<\/em><\/p>\n W wyroku z dnia 13 pa\u017adziernika 2011 r. w sprawie V CSK 475\/10 S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142, \u017ce \u201eart. 23 ZamPublU statuuje \u0142\u0105czny udzia\u0142 wykonawc\u00f3w w post\u0119powaniu o udzielenie zam\u00f3wienia publicznego, w tym w korzystaniu ze \u015brodk\u00f3w ochrony prawnej, a tak\u017ce w s\u0105dowym post\u0119powaniu o zwrot wadium. Wykonawcy wsp\u00f3lnie ubiegaj\u0105cy si\u0119 o udzielenie zam\u00f3wienia publicznego s\u0105 \u0142\u0105cznie legitymowani w post\u0119powaniu s\u0105dowym o zwrot wadium. Nie ma natomiast takiego uprawnienia jedynie jeden z wykonawc\u00f3w, w tym lider konsorcjum.\u201d Wynika to przede wszystkim z istoty regulacji ust. 1 i 2 art. 23 ZamPublU, o kt\u00f3rej wy\u017cej by\u0142a mowa, bowiem to nie konsorcjant, lecz wszyscy wykonawcy tworz\u0105cy konsorcjum, stanowi\u0105 w\u0142a\u015bciwy podmiot praw i obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z udzia\u0142u w post\u0119powaniu o udzielnie zam\u00f3wienia publicznego. Brzmienie przepisu art. 23 ust. 3 ustawy Prawo zam\u00f3wie\u0144 publicznych przes\u0105dza jednoznacznie, i\u017c konsorcjum na gruncie tej ustawy nie posiada podmiotowo\u015bci prawnej, co oznacza, \u017ce nie jest odr\u0119bnym podmiotem (wykonawc\u0105), ale raczej \u201esum\u0105 pojedynczych wykonawc\u00f3w\u201d. (E.Grabowska-Szweicer \u201eKonsorcjum, czyli jak wsp\u00f3lnie zdoby\u0107 zam\u00f3wienie publiczne\u201d Zam.Pub.Dor. 2009\/11\/4-17).<\/em><\/p>\n Nale\u017cy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce art. 141 ustawy Prawo zam\u00f3wie\u0144 publicznych przes\u0105dza wy\u0142\u0105cznie o solidarno\u015bci biernej wykonawc\u00f3w wsp\u00f3lnie ubiegaj\u0105cych si\u0119 o udzielenie zam\u00f3wienia, nie rodzi jednak skutku w postaci solidarno\u015bci czynnej po ich stronie, czyli mo\u017cliwo\u015bci solidarnego domagania si\u0119 zap\u0142aty wynagrodzenia od zamawiaj\u0105cego. Do powstania tego typu solidarno\u015bci potrzebny by\u0142by wyra\u017any zapis ustawy, a art. 141 odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do solidarnej odpowiedzialno\u015bci za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia. Z tego punktu widzenia tre\u015b\u0107 umowy zawartej przez wykonawc\u00f3w ubiegaj\u0105cych si\u0119 o udzielenie zam\u00f3wienia nie ma istotnego znaczenia. Istota takiej umowy (konsorcjum) wyra\u017ca si\u0119 w zobowi\u0105zaniu uczestnik\u00f3w do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania dla osi\u0105gni\u0119cia wsp\u00f3lnego celu gospodarczego poprzez podejmowanie oznaczonych w umowie dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu wsp\u00f3lne ubieganie si\u0119 o udzielenie zam\u00f3wienia. Dlatego z jurydycznego punktu widzenia umowa konsorcjum jest bliska umowie sp\u00f3\u0142ki uregulowanej przepisami kodeksu cywilnego. Jakkolwiek osi\u0105gni\u0119cie wsp\u00f3lnego celu gospodarczego przez konsorcjant\u00f3w z zasady nie przybiera formy wniesienia wk\u0142ad\u00f3w, co z kolei stanowi regu\u0142\u0119 w przypadku sp\u00f3\u0142ek cywilnych, to jednak trafnie S\u0105d Okr\u0119gowy podni\u00f3s\u0142, \u017ce wniesienie wk\u0142ad\u00f3w nie jest koniecznym elementem sp\u00f3\u0142ki cywilnej. W konsorcjum osi\u0105gni\u0119cie wsp\u00f3lnego celu gospodarczego przez jego cz\u0142onk\u00f3w nie oznacza konieczno\u015bci wniesienia wk\u0142ad\u00f3w oraz nie powoduje powstania wsp\u00f3lnego maj\u0105tku konsorcjant\u00f3w. (por. E. Nowicki \u201eWsp\u00f3lne ubieganie si\u0119 o udzielenie zam\u00f3wienia\u201d Zam. Pub.Dor. 2007\/10\/33-39).<\/em><\/p>\n Nawet je\u015bli w sk\u0142ad maj\u0105tku konsorcjum wchodzi wierzytelno\u015b\u0107 o zap\u0142at\u0119 wynagrodzenia za wykonane roboty, jak to przyjmuje S\u0105d Okr\u0119gowy, wbrew zarzutom apeluj\u0105cego spos\u00f3b podzia\u0142u tego wynagrodzenia pomi\u0119dzy konsorcjant\u00f3w nie ma tu znaczenia. Dla oceny legitymacji czynnej nie ma te\u017c znaczenia, czy umowa konsorcjum spe\u0142nia \u015bci\u015ble przes\u0142anki umowy sp\u00f3\u0142ki cywilnej czy te\u017c jest do niej jedynie zbli\u017cona, poza sporem pozostaje bowiem odpowiednie stosowanie do niej przepis\u00f3w o sp\u00f3\u0142ce cywilnej (art. 860 i nast. KC). Wykonawcy stanowi\u0105cy konsorcjum (konsorcjanci) sk\u0142adaj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 ofert\u0119, a strony umowy s\u0105 adresatem norm prawnych i podmiotem wszelkich praw i obowi\u0105zk\u00f3w. Skoro w niniejszej sprawie strona powodowa nie wyst\u0105pi\u0142a tak\u017ce w imieniu drugiego konsorcjanta, jako jego pe\u0142nomocnik (chocia\u017c nie by\u0142o ku temu przeszk\u00f3d), lecz w imieniu w\u0142asnym, nie by\u0142a ona podmiotem legitymowanym do dochodzenia pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci wynagrodzenia.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przepisy ustawy Prawo zam\u00f3wie\u0144 publicznych przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnego ubiegania si\u0119 przez wykonawc\u00f3w o oznaczone zam\u00f3wienie. Status konsorcjum ma prze\u0142o\u017cenie na wszystkie aspekty zwi\u0105zane z post\u0119powaniem o udzielenie zam\u00f3wienia, w tym tak\u017ce na \u015brodki ochrony prawnej. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci p\u0142aszczyzny cywilnoprawnej oraz procesowej. Ta ostatnia kwestia odnosi si\u0119 za\u015b do zagadnienia legitymacji procesowej, o czym Czytaj dalej... \"Konsorcjum jako pow\u00f3d w procesie\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[34,37,41,51],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t