Korzystny dla powoda fina\u0142 w s\u0105dzie mia\u0142a sprawa o czyn nieuczciwej konkurencji w postaci utrudniania innym przedsi\u0119biorcom dost\u0119pu do rynku poprzez pobieranie innych ni\u017c mar\u017ca handlowa op\u0142at za przyj\u0119cie towaru do sprzeda\u017cy. Dotyczy\u0142o to katalogu praktyk, kt\u00f3rych najbardziej spopularyzowanym i medialnie nag\u0142o\u015bnionym przejawem by\u0142y op\u0142aty p\u00f3\u0142kowe. Przy czym normatywny zakaz okre\u015blonego zachowania to tylko teoretyczna podstawa ka\u017cdego sporu \u2013 dopiero konkretne okoliczno\u015bci faktyczne przemawiaj\u0105 za uwzgl\u0119dnieniem lub oddaleniem pow\u00f3dztwa, a kluczow\u0105 rol\u0119 w tej uk\u0142adance odgrywa post\u0119powanie dowodowe.<\/p>\n
Jurydyczn\u0105 ocen\u0119 wskazanego przypadku prezentuje uzasadnienie wyroku S\u0105du Apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku z dnia 1 lipca 2015 r. I ACa 180\/15. W pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy przedstawi\u0107 kr\u00f3tki zarys stanu faktycznego :<\/p>\n
Z poczynionych przez S\u0105d Okr\u0119gowy ustale\u0144 wynika\u0142o, \u017ce w dniu 2 listopada 2011 roku strony zawar\u0142y umow\u0119 o wsp\u00f3\u0142pracy handlowej na okres od 2 listopada 2011 roku do 30 pa\u017adziernika 2012 roku. Jej przedmiotem by\u0142a wsp\u00f3\u0142praca handlowa w zakresie sprzeda\u017cy konsumentom produkt\u00f3w \u201eproducenta\u201d \u2013 powod\u00f3w w sieci sklep\u00f3w (...)- pozwanego (\u00a7 1 ust. 1 umowy). Pozwany zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do sprzeda\u017cy w swoich sklepach ca\u0142ego asortymentu powod\u00f3w, zgodnie z ustalon\u0105 list\u0105 asortymentow\u0105 (..) (\u00a7 2 ust. 1 umowy), a powodowie zobowi\u0105zali si\u0119 do uzgodnienia z pozwanym wprowadzania nowych produkt\u00f3w do listy asortymentowej oraz do wymiany produkt\u00f3w z listy asortymentowej na inne (\u00a7 2 ust. 2 umowy). S\u0105d I instancji wskaza\u0142, \u017ce w \u00a7 7 ust. 1 umowy przyj\u0119to, i\u017c producent zobowi\u0105zuje si\u0119 do reklamowania swoich produkt\u00f3w w trakcie trwania umowy w sze\u015bciu wydaniach gazetki promocyjnej wydawanej przez odbiorc\u0119. W ust. 2 strony postanowi\u0142y, \u017ce op\u0142ata za jeden modu\u0142 cenowy umieszczony w gazetce promocyjnej wynosi\u0107 b\u0119dzie 1 000 z\u0142 netto (plus 23% VAT), natomiast op\u0142ata za jeden modu\u0142 cenowy umieszczony w gazetce promocyjnej \u015bwi\u0105tecznej 2 000 z\u0142 netto (plus 23% VAT). Ponadto, \u00a7 7 ust. 3 wskazywa\u0142, \u017ce producent zobowi\u0105zuje si\u0119 wykupi\u0107 w jednym wydaniu gazetki promocyjnej min. 1 modu\u0142 cenowy, w kt\u00f3rym umie\u015bci produkty z ustalonej umow\u0105 listy asortymentowej. S\u0105d Okr\u0119gowy zauwa\u017cy\u0142 dalej, \u017ce w \u00a7 8 ust. 1 producent zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do wniesienia jednorazowej op\u0142aty za promowanie swoich produkt\u00f3w w sklepach odbiorcy w wysoko\u015bci 40.000 z\u0142 netto (plus 23% VAT), przy czym op\u0142ata mia\u0142a zosta\u0107 rozliczona w miesi\u0105cu listopadzie 2011 roku, na podstawie faktury VAT wystawionej przez odbiorc\u0119 z 14 dniowym terminem p\u0142atno\u015bci, na skutek kompensaty wzajemnie przys\u0142uguj\u0105cych stronom nale\u017cno\u015bci. W kolejnym ust\u0119pie znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zapis o tym, \u017ce producent zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do przeznaczenia na dzia\u0142ania promocyjno - marketingowe sta\u0142ego bud\u017cetu w wysoko\u015bci 7% naliczonego netto od obrotu w kwartale.<\/em><\/p>\n
(\u2026) powodowie dochodzili zap\u0142aty nale\u017cno\u015bci wynikaj\u0105cych z wystawionych przez nich faktur za sprzeda\u017c produkt\u00f3w, kt\u00f3rych byli producentami, a potr\u0105conych przez pozwanego tytu\u0142em jednorazowej op\u0142aty za promowanie ich produkt\u00f3w w sklepach (\u00a7 8 ust. 1 umowy). W istocie, \u017c\u0105danie pozwu stanowi\u0142o wi\u0119c roszczenie o zwrot \u015bwiadczenia nienale\u017cnego uiszczonego przez stron\u0119 powodow\u0105 na skutek dokonanej kompensaty wzajemnych nale\u017cno\u015bci. (\u2026) Skuteczno\u015b\u0107 dokonanego potr\u0105cenia zale\u017ca\u0142a za\u015b od oceny S\u0105d I instancji w przedmiocie zasadno\u015bci przedstawionego przez powod\u00f3w zarzutu niewa\u017cno\u015bci postanowienia umownego \u00a7 8 ust. 1, jako niezgodnego z art. 15 ust. 4 w zw. z art. 3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a tym samym istnienia b\u0105d\u017a nieistnienia po stronie pozwanego wierzytelno\u015bci z tego tytu\u0142u.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
S\u0105d II instancji, zgadzaj\u0105c si\u0119 co do zasady z s\u0105dem I instancji, poczyni\u0142 nast\u0119puj\u0105ce za\u0142o\u017cenia:<\/p>\n
Nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zgodne z zasad\u0105 swobody um\u00f3w, o kt\u00f3rej mowa w art. 353 1 k.c., jest zawieranie przez strony umowy kszta\u0142tuj\u0105cej stosunki mi\u0119dzy nimi w ten spos\u00f3b, \u017ce poza \u015bwiadczeniami typowymi dla umowy sprzeda\u017cy strony zastrzegaj\u0105 spe\u0142nienie \u015bwiadcze\u0144 dodatkowych, nie obj\u0119tych typow\u0105 umow\u0105 sprzeda\u017cy w postaci, na przyk\u0142ad odp\u0142atnego \u015bwiadczenia okre\u015blonych us\u0142ug. S\u0105d Apelacyjny zwraca jednak uwag\u0119 skar\u017c\u0105cego, \u017ce niekwestionowana aprobata dla korzystania przez strony w obrocie prawnym z instytucji swobody kontraktowania, kt\u00f3rej granice wyznacza przepis art. 353 1 k.c. upatruj\u0105c ich mi\u0119dzy innymi w zgodno\u015bci tre\u015bci lub celu stosunku prawnego z ustaw\u0105, nie stoi w sprzeczno\u015bci z konieczno\u015bci\u0105 dokonywania oceny nie tylko formalnej niezgodno\u015bci postanowie\u0144 umowy na przyk\u0142ad z art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k., ale przede wszystkim weryfikowania, czy okre\u015blone postanowienia umowy nie prowadz\u0105 w rzeczywisto\u015bci do osi\u0105gni\u0119cia przez jedn\u0105 ze stron skutku wprost zakazanego tym przepisem. S\u0105d I instancji podda\u0142 takiej w\u0142a\u015bnie ocenie zapis \u00a7 8 ust. 1 \u0142\u0105cz\u0105cej strony umowy z dnia 2 listopada 2011 roku, zgodnie z kt\u00f3rym (...) zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do wniesienia jednorazowej op\u0142aty za promowanie swoich produkt\u00f3w w sklepach (...) w wysoko\u015bci 40 000 z\u0142 netto (plus 23% VAT) wywodz\u0105c s\u0142uszny wniosek, \u017ce takie postanowienie jest \u201era\u017c\u0105co niezgodnym z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego (art. 353 1 k.c.), kt\u00f3re nierozerwalnie koresponduje z postulatem dobrych obyczaj\u00f3w w obrocie gospodarczym pomi\u0119dzy przedsi\u0119biorcami, przewidzianych przepisami z u.z.n.k., a w szczeg\u00f3lno\u015bci art. 3 ust. 1 u.z.n.k. wyznaczaj\u0105cym klauzul\u0119 czynu nieuczciwej konkurencji\u201d.<\/em><\/p>\n
W niewadliwie ustalonym przez S\u0105d Okr\u0119gowy stanie faktycznym sprawy istniej\u0105 bowiem podstawy do uznania, \u017ce pozwany dopu\u015bci\u0142 si\u0119 czynu nieuczciwej konkurencji. S\u0105d Apelacyjny aprobuje wniosek, \u017ce potr\u0105cone przez niego \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cne, kt\u00f3rych zwrotu domagaj\u0105 si\u0119 powodowie w tym post\u0119powaniu, maj\u0105 charakter op\u0142aty za przyj\u0119cie towaru do sprzeda\u017cy, a nie wynagrodzenia za um\u00f3wione i wykonane na ich rzecz us\u0142ugi.<\/em><\/p>\n
Przepis art. 3 ust. 1 u.z.n.k. przewiduje, \u017ce czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia\u0142anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je\u017celi zagra\u017ca lub narusza interes innego przedsi\u0119biorcy lub klienta. Przyk\u0142adowe formy czyn\u00f3w nieuczciwej konkurencji okre\u015bla rozdzia\u0142 drugi ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie przedsi\u0119biorcom dost\u0119pu do rynku, w szczeg\u00f3lno\u015bci przez pobieranie innych ni\u017c mar\u017ca handlowa, op\u0142at za przyj\u0119cie towaru do sprzeda\u017cy. S\u0105d Apelacyjny zauwa\u017ca, \u017ce w zamierzeniu ustawodawcy przepis ten ma na celu przeciwdzia\u0142anie praktykom sieci handlowych polegaj\u0105cym na uzale\u017cnianiu przyj\u0119cia do sklepu towaru danego dostawcy od wniesienia przez niego \u201eop\u0142at za przyj\u0119cie towar\u00f3w do sklepu\u201d, kt\u00f3re nie maj\u0105 charakteru mar\u017cy handlowej. Skutkiem takich op\u0142at jest bowiem utrudnienie dost\u0119pu do rynku i zak\u0142\u00f3canie uczciwej konkurencji mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi producentami towar\u00f3w dostarczanych do tych sieci. S\u0105d Apelacyjny wyja\u015bnia, \u017ce dla zakwalifikowania danego zachowania jako czynu nieuczciwej konkurencji na gruncie tego przepisu konieczne jest wyst\u0105pienie dw\u00f3ch przes\u0142anek. Po pierwsze, musi doj\u015b\u0107 do pobrania innych ni\u017c mar\u017ca handlowa op\u0142at, a op\u0142aty te musz\u0105 odnosi\u0107 si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 pozornych lub te\u017c nie mie\u0107 charakteru w pe\u0142ni ekwiwalentnego. Po drugie za\u015b, pobranie op\u0142at za przyj\u0119cie towaru do sprzeda\u017cy musi skutkowa\u0107 utrudnieniem dost\u0119pu do rynku przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3ry tak\u0105 op\u0142at\u0119 wnosi. Przyst\u0119puj\u0105c do pog\u0142\u0119bionej analizy tych za\u0142o\u017ce\u0144 nale\u017cy mie\u0107 przede wszystkim na uwadze, \u017ce ustawodawca nie zdefiniowa\u0142 kluczowego tu terminu \u201eutrudnianie\u201d. Trzeba jednak stanowczo podkre\u015bli\u0107, \u017ce sprzeczne z istot\u0105 i celem konkurencji jest dopiero takie \u201eutrudnianie\u201d, kt\u00f3re polega na podejmowaniu dzia\u0142a\u0144 uniemo\u017cliwiaj\u0105cych innemu przedsi\u0119biorcy rynkow\u0105 konfrontacj\u0119 oferowanych przez niego towar\u00f3w lub \u015bwiadczonych us\u0142ug, a to w zakresie najistotniejszych parametr\u00f3w konkurencji, a wi\u0119c ceny, czy jako\u015bci towar\u00f3w lub us\u0142ug, skutkiem czego swoboda podejmowania i prowadzenia przez przedsi\u0119biorc\u0119 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej ulega ograniczeniu. Jak wyja\u015bni\u0142 w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2014 roku, sygn. akt I ACa 951\/14 S\u0105d Apelacyjny w Warszawie, kt\u00f3rego pogl\u0105d S\u0105d Apelacyjny rozpoznaj\u0105cy przedmiotow\u0105 spraw\u0119 aprobuje, \u201eutrudnienie dost\u0119pu do rynku widzie\u0107 nale\u017cy w kontek\u015bcie ekwiwalentno\u015bci \u015bwiadczenia, kt\u00f3re otrzymuje dostawca w zamian za wniesion\u0105 dodatkow\u0105 w stosunku do mar\u017cy handlowej op\u0142at\u0119 \/\u2026\/. \u015awiadczeniom tego rodzaju nie towarzyszy bowiem \u017cadne \u015bwiadczenie wzajemne przedsi\u0119biorcy o silniejszej pozycji rynkowej. Sama zdolno\u015b\u0107 lub gotowo\u015b\u0107 kontraktowania takiego przedsi\u0119biorcy nie mo\u017ce by\u0107 postrzegana jako \u015bwiadczenie wzajemne w systemie prawnym opartym na r\u00f3wno\u015bci kontraktuj\u0105cych podmiot\u00f3w oraz realizuj\u0105cym wymogi spo\u0142ecznej gospodarki rynkowej\u201d (vide: Lex 1659154). Nie mo\u017ce dalej uj\u015b\u0107 uwadze stanowisko S\u0105du Najwy\u017cszego wyra\u017cone w wyroku z dnia 25 pa\u017adziernika 2012 roku, sygn. akt I CSK 147\/12, \u017ce \u201ekonstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 1-5 u.z.n.k. dowodzi egzemplifikacji \u201eutrudniania dost\u0119pu do rynku\u201d, a wi\u0119c ka\u017cde z zachowa\u0144 spo\u015br\u00f3d opisanych w punktach 1-5 art. 15 ust. 1 u.z.n.k. zawsze utrudnia dost\u0119p innym przedsi\u0119biorcom do rynku. Nie wymaga zatem dowodzenia, \u017ce w wyniku wyst\u0105pienia kt\u00f3regokolwiek z opisanych we wskazanych punktach zachowania nast\u0105pi\u0142o utrudnienie przedsi\u0119biorcy dost\u0119pu do rynku. Stany faktyczne obj\u0119te hipotez\u0105 norm zawartych w pi\u0119ciu punktach ust. 1 art. 15 u.z.n.k. zawsze wi\u0119c przes\u0105dzaj\u0105 o wyst\u0105pieniu opisanej w tym przepisie postaci czynu nieuczciwej konkurencji, co zwalnia ju\u017c z obowi\u0105zku dowodzenia, \u017ce konkretne zachowanie skutkowa\u0142o utrudnieniem konkretnemu przedsi\u0119biorcy dost\u0119pu do rynku\u201d (vide: Lex 1231301). Wobec powy\u017cszego, za zb\u0119dne S\u0105d Apelacyjny uznaje analizowanie, czy przedmiotowe ci\u0119\u017cary finansowe w rzeczywisto\u015bci utrudni\u0142y powodom dost\u0119p do rynku. Jednocze\u015bnie, S\u0105d zauwa\u017ca, \u017ce w sprawie powodowie korzystaj\u0105 z domniemania wskazanego w art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k., i\u017c ka\u017cda wp\u0142ata ponad mar\u017c\u0119 handlow\u0105 stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Obalenie tego domniemania spoczywa natomiast na pozwanym, kt\u00f3ry chc\u0105c uwolni\u0107 si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci powinien udowodni\u0107, \u017ce pobrane op\u0142aty by\u0142y nale\u017cne i stanowi\u0142y ekwiwalent rzeczywi\u015bcie wykonanego na rzecz powod\u00f3w \u015bwiadczenia, niezwi\u0105zanego jedynie z realizacj\u0105 w\u0142asnego interesu polegaj\u0105cego na korzystnym zbyciu zakupionych u kontrahenta towar\u00f3w. Inaczej rzecz ujmuj\u0105c, je\u017celi na sprzedawc\u0119 zostaj\u0105 na\u0142o\u017cone obowi\u0105zki dodatkowych \u015bwiadcze\u0144 pieni\u0119\u017cnych nale\u017cy domniemywa\u0107, \u017ce w ten spos\u00f3b uiszczana jest w rzeczywisto\u015bci zabroniona op\u0142ata za przyj\u0119cie towaru do sprzeda\u017cy. W takim wypadku, sprzedawca korzysta z u\u0142atwienia dowodowego w wykazaniu pope\u0142nienia przez kupuj\u0105cego czynu niedozwolonej konkurencji, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. Wystarczaj\u0105ce b\u0119dzie tu wykazanie przez niego, \u017ce poza obowi\u0105zkami wynikaj\u0105cymi z typowej umowy sprzeda\u017cy, na rzecz kupuj\u0105cego uiszcza\u0142 dodatkowe nale\u017cno\u015bci w pieni\u0105dzu. Do obowi\u0105zk\u00f3w kupuj\u0105cego (odbiorcy) nale\u017cy natomiast wykazanie, \u017ce uiszczanie tego rodzaju \u015bwiadcze\u0144 znajduje dostatecznie uzasadnione oparcie we wzajemnych, ekwiwalentnych \u015bwiadczeniach niepieni\u0119\u017cnych \u015bwiadczonych przez niego na rzecz i wy\u0142\u0105cznie w interesie sprzedawcy (vide: C. B., M. B. \u201eUtrudnianie dost\u0119pu do rynku poprzez pobieranie innych ni\u017c mar\u017ca handlowa op\u0142at za przyj\u0119cie towar\u00f3w do sprzeda\u017cy\u201d, Przegl\u0105d Prawa Handlowego, nr 4 z 2008 roku, s. 15-16; wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 pa\u017adziernika 2010 roku, I ACa 707\/10, Lex 756710).<\/em><\/p>\n
Powracaj\u0105c zatem na grunt rozpoznawanej sprawy S\u0105d Apelacyjny stwierdza, \u017ce pozwany tak\u0105 pr\u00f3b\u0119 obrony podj\u0105\u0142, co wi\u0119cej kontynuuje j\u0105 na etapie post\u0119powania odwo\u0142awczego, tyle \u017ce nie uda\u0142o mu si\u0119 wykaza\u0107, aby potr\u0105cone przez niego op\u0142aty faktycznie mia\u0142y uzasadnienie w wykonanej na rzecz powod\u00f3w us\u0142udze i aby wykonanie tej us\u0142ugi wynika\u0142o z umowy ukszta\u0142towanej w warunkach swobody kontraktowej.<\/em><\/p>\n
W przekonaniu S\u0105du Apelacyjnego, nie ma dalej podstaw, aby podzieli\u0107 pogl\u0105d skar\u017c\u0105cego, \u017ce pozwany podejmowa\u0142 dzia\u0142ania promocyjne na rzecz produkt\u00f3w powod\u00f3w, ponosz\u0105c koszty zwi\u0105zane z us\u0142ugami promocyjno \u2013 marketingowymi, kt\u00f3re by\u0142y \u015bwiadczeniem o r\u00f3wnorz\u0119dnej do op\u0142aty warto\u015bci, co wi\u0119cej koszty ich samodzielnego wykonania przez powod\u00f3w znacz\u0105co przekroczy\u0142yby kwot\u0119 40.000 z\u0142. Oceny tej nie zmieniaj\u0105 zeznania B. W., na kt\u00f3re w apelacji powo\u0142uje si\u0119 skar\u017c\u0105cy, kt\u00f3ry niezasadnie zarzuca przy tym S\u0105dowi I instancji ich pomini\u0119cie przy czynieniu w sprawie ustale\u0144 faktycznych. Wbrew sugestiom skar\u017c\u0105cego, za takowe dzia\u0142ania nie mog\u0105 by\u0107 uznane ani zorganizowana degustacja herbaty, ani obni\u017canie cen produkt\u00f3w powod\u00f3w, ani te\u017c wydawanie przez pozwanego gazetek promocyjnych. Po pierwsze, cho\u0107 jak s\u0142usznie zauwa\u017ca skar\u017c\u0105cy, \u015bwiadek R. M. (1) potwierdzi\u0142, \u017ce takie degustacje herbaty by\u0142y prowadzone, to wbrew jego przekonaniu, powy\u017csze nie implikuje racji pozwanego w tym sporze. Uchodzi bowiem uwadze skar\u017c\u0105cego, \u017ce dla oddalenia pow\u00f3dztwa konieczne by\u0142o nie tylko wykazanie podejmowania przez pozwanego dzia\u0142a\u0144 promocyjnych na rzecz powod\u00f3w, ale przede wszystkim tego, i\u017c dzia\u0142ania te mia\u0142y ekwiwalentny charakter wobec potr\u0105conej nale\u017cno\u015bci. To w\u0142a\u015bnie w tym kontek\u015bcie S\u0105d I instancji wytkn\u0105\u0142 pozwanemu brak stosownej inicjatywy dowodowej, zarzucaj\u0105c mu brak podania konkretnych danych dotycz\u0105cych przeprowadzenia tej akcji promocyjnej, dat, zdj\u0119\u0107, czy przede wszystkim zezna\u0144 os\u00f3b zatrudnionych przy obs\u0142udze takiego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Znamienne, \u017ce tak\u017ce we wniesionej apelacji pr\u00f3\u017cno poszukiwa\u0107 skonkretyzowania tych okoliczno\u015bci, a jej autor ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do nieuzasadnionego deprecjonowania ich znaczenia poprzez wskazywanie na ich drugorz\u0119dny charakter. Chybione jest tak\u017ce negowanie ustale\u0144 S\u0105du Okr\u0119gowego odno\u015bnie wykluczenia zakwalifikowania obni\u017cania cen produkt\u00f3w powod\u00f3w jako dzia\u0142a\u0144 marketingowych podejmowanych na ich rzecz przez pozwanego. S\u0105d Apelacyjny nie pomniejsza oczywi\u015bcie promocyjnego charakteru tego rodzaju zabieg\u00f3w, ale w stanie faktycznym sprawy dostrzega i to, \u017ce taka promocja s\u0142u\u017cy nie tylko powodom, ale te\u017c i pozwanemu, w interesie kt\u00f3rego le\u017cy przecie\u017c jak najszybsze zbycie oferowanych przez niego do sprzeda\u017cy towar\u00f3w. Twierdzenia apelacji, jakoby tego rodzaju czynno\u015bci nie zwi\u0119ksza\u0142y obrot\u00f3w pozwanego, wr\u0119cz przeciwnie, powodowa\u0142y po jego stronie straty nie zas\u0142uguj\u0105 na uwzgl\u0119dnienie, bo z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w s\u0105 chybione jako niezgodne ju\u017c tylko z do\u015bwiadczeniem \u017cyciowym. W okoliczno\u015bciach sprawy nie mo\u017cna wi\u0119c m\u00f3wi\u0107 wy\u0142\u0105cznie o promowaniu towar\u00f3w dostawcy, skoro pozwany naby\u0142 przecie\u017c konkretne produkty na w\u0142asno\u015b\u0107 i wbrew temu, co obecnie twierdzi skar\u017c\u0105cy, podejmowane przez niego dzia\u0142ania skupia\u0142y si\u0119 na zwi\u0119kszeniu ich sprzeda\u017cy, a nie jedynie wypromowaniu og\u00f3lnej marki powod\u00f3w. W podobny spos\u00f3b oceni\u0107 trzeba powo\u0142ywanie si\u0119 przez skar\u017c\u0105cego na zamieszczanie w gazetkach promocyjnych pozwanego zdj\u0119\u0107 produkt\u00f3w powod\u00f3w. Po pierwsze, ta czynno\u015b\u0107 polegaj\u0105ca przecie\u017c na eksponowaniu okre\u015blonych towar\u00f3w tak\u017ce wp\u0142ywa na osi\u0105ganie przez pozwanego zysk\u00f3w z tytu\u0142u ich zbycia, co wyklucza przyj\u0119cie, \u017ce i te dzia\u0142ania mia\u0142y na celu wy\u0142\u0105cznie promocj\u0119 firmy i dzia\u0142alno\u015bci powod\u00f3w. Po drugie za\u015b, co s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 S\u0105d I instancji, \u0142\u0105cz\u0105ca strony umowa w \u00a7 7 ust. 2 wyra\u017anie przewiduje przecie\u017c konieczno\u015b\u0107 uiszczenia przez powod\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od charakteru gazetki promocyjnej: \u015bwi\u0105teczna lub nie, dodatkowej op\u0142aty w kwocie 1.000 z\u0142 lub 2.000 z\u0142. Tym samym, nie ma mowy o tym, aby zakresem kwoty 40.000 z\u0142 netto obj\u0119ta by\u0142a promocja produktu powod\u00f3w na \u0142amach wydawanej przez pozwanego gazetki handlowej, jak niezasadnie przekonuje skar\u017c\u0105cy.<\/em><\/p>\n
W tych okoliczno\u015bciach stwierdzi\u0107 pozostaje, \u017ce skar\u017c\u0105cy nie wykaza\u0142, aby potr\u0105cona op\u0142ata wynika\u0142a z \u0142\u0105cz\u0105cej strony umowy. S\u0105d Apelacyjny potwierdza zatem, \u017ce mamy tu do czynienia z pobraniem op\u0142aty innej ni\u017c mar\u017ca handlowa. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce jak wynika z zezna\u0144 R. M. (1), nawi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142pracy z pozwanym nie by\u0142o mo\u017cliwe bez uregulowania tej dodatkowej op\u0142aty, a to nieuchronnie potwierdza wniosek S\u0105du Okr\u0119gowego o tym, i\u017c zachodzi tu przypadek narzucenia op\u0142at przes\u0105dzaj\u0105cy o utrudnianiu dost\u0119pu do rynku. Wbrew zarzutom apelacji, przypisanie pozwanemu czynu nieuczciwej konkurencji nie wymaga przy tym wykazania, \u017ce posiada on dominuj\u0105c\u0105 na rynku pozycj\u0119. Wystarczaj\u0105ce jest tu wykazanie, \u017ce na tym rynku ma on znacz\u0105c\u0105 pozycj\u0119, a to wobec dysponowania przez pozwanego sieci\u0105 sklep\u00f3w niew\u0105tpliwie zaktualizowa\u0142o si\u0119 w okoliczno\u015bciach sprawy. Wobec powy\u017cszego, niezasadny jest zarzut pomini\u0119cia przez S\u0105d I instancji wyroku S\u0105du Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2012 roku, sygn. akt I ACa 447\/12, z kt\u00f3rym pozwany wi\u0105\u017ce konieczn\u0105 w jego ocenie przes\u0142ank\u0119 dominuj\u0105cej pozycji na rynku.<\/em><\/p>\n
W przedstawionych okoliczno\u015bciach, nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce niezasadne pobieranie (potr\u0105canie) przez pozwanego nienale\u017cnych op\u0142at za us\u0142ugi, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci nie zosta\u0142y wykonane, w oczywisty spos\u00f3b narusza interes powod\u00f3w, uszczuplaj\u0105c ich maj\u0105tek. S\u0105d Apelacyjny wyja\u015bnia, \u017ce na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. strona mo\u017ce, niezale\u017cnie od innych roszcze\u0144 wynikaj\u0105cych z umowy, dochodzi\u0107 zwrotu bezpodstawnie uzyskanych korzy\u015bci z tytu\u0142u pobrania innych ni\u017c mar\u017ca handlowa op\u0142at za przyj\u0119cie towaru do sprzeda\u017cy (vide: uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 19 sierpnia 2009 roku, III CZP 58\/09, OSNC 2010, Nr 3, poz. 37). Podstaw\u0105 zas\u0105dzenia w takim wypadku jest wi\u0119c art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. Zastrzec jednak nale\u017cy, \u017ce zawarte w art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. odwo\u0142anie dotyczy \u201ezasad og\u00f3lnych\u201d dochodzenia wydania bezpodstawnie uzyskanych korzy\u015bci, co nie oznacza stosowania wprost przepisu art. 409 k.c. i nast\u0119pnych jako podstawy roszcze\u0144 dla czyn\u00f3w nieuczciwej konkurencji. Nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce ustawa o zwalczaniu czyn\u00f3w nieuczciwej konkurencji zawiera przecie\u017c w\u0142asny katalog roszcze\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 charakter samoistny. Powy\u017csze, nie usz\u0142o uwadze S\u0105du Okr\u0119gowego, kt\u00f3ry orzekaj\u0105c o \u017c\u0105daniu pozwu zastosowa\u0142 w\u0142a\u015bciwe przepisy.<\/em><\/p>\n
(\u2026) Nie mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c przynie\u015b\u0107 oczekiwanego przez skar\u017c\u0105cego rezultatu twierdzenia, \u017ce przed\u0142o\u017cone w toku post\u0119powania dokumenty ksi\u0119gowe dowodz\u0105 tego, i\u017c powodowie uznali \u015bwiadczenie z tytu\u0142u przeprowadzenia dzia\u0142a\u0144 promocyjno \u2013 marketingowych, jako wydatek zwi\u0105zany z prowadzon\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105. W ocenie S\u0105du Apelacyjnego, w takich okoliczno\u015bciach mo\u017cna zastanawia\u0107 si\u0119 nad przyj\u0119ciem tu uznania niew\u0142a\u015bciwego. Jak wyja\u015bni\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 7 grudnia 1957 roku (vide: OSPiKA 1958, poz. 194) \u201euznanie niew\u0142a\u015bciwe nie jest czynno\u015bci\u0105 prawn\u0105, a jedynie przyznaniem obowi\u0105zku \u015bwiadczenia wynikaj\u0105cego z innego \u017ar\u00f3d\u0142a, a wi\u0119c deklaratywnym stwierdzeniem, \u017ce taki obowi\u0105zek istnieje i \u017ce d\u0142u\u017cnik nie zamierza si\u0119 uchyli\u0107 od jego wyp\u0142acenia\u201d. Niemniej jednak, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na tego rodzaju argumentacj\u0119 skar\u017c\u0105cy zapomina o ugruntowanym w orzecznictwie stanowisku, \u017ce osoba uznaj\u0105ca roszczenie, nie traci mo\u017cliwo\u015bci wykazywania, \u017ce roszczenie to w rzeczywisto\u015bci nie istnieje (vide: wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 4 lutego 2005 roku, I CK 580\/04, Lex 301787). Powodowie tymczasem, jak wskazuj\u0105 wy\u017cej poczynione rozwa\u017cania, udowodnili pope\u0142nienie przez pozwanego czynu nieuczciwej konkurencji, co zgodnie z art. 58 \u00a7 1 i 3 k.c. skutkuje jednocze\u015bnie niewa\u017cno\u015bci\u0105 postanowienia \u00a7 8 ust. 1 umowy b\u0119d\u0105cego przecie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em spornej nale\u017cno\u015bci.<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Korzystny dla powoda fina\u0142 w s\u0105dzie mia\u0142a sprawa o czyn nieuczciwej konkurencji w postaci utrudniania innym przedsi\u0119biorcom dost\u0119pu do rynku poprzez pobieranie innych ni\u017c mar\u017ca handlowa op\u0142at za przyj\u0119cie towaru do sprzeda\u017cy. Dotyczy\u0142o to katalogu praktyk, kt\u00f3rych najbardziej spopularyzowanym i medialnie nag\u0142o\u015bnionym przejawem by\u0142y op\u0142aty p\u00f3\u0142kowe. Przy czym normatywny zakaz okre\u015blonego zachowania to tylko teoretyczna Czytaj dalej... \"Niedozwolona op\u0142ata za promowanie produkt\u00f3w\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[13,22,33,34,37,41],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=503"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":504,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/503\/revisions\/504"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}