Ciekawe rozwa\u017cania w przedmiocie interesu prawnego - kluczowego aspektu pow\u00f3dztwa opartego o art. 189 k.p.c. - poprowadzi\u0142 S\u0105d Apelacyjny w Lublinie w ramach uzasadnienia wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r. Pow\u00f3d wni\u00f3s\u0142 o ustalenie niewa\u017cno\u015bci uchwa\u0142y sp\u00f3\u0142ki jawnej w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej pokrycia aportu w innej sp\u00f3\u0142ce przeniesieniem prawa u\u017cytkowania wieczystego gruntu. W pierwszej instancji s\u0105d oddali\u0142 pow\u00f3dztwo uznaj\u0105c, \u017ce likwidator dzia\u0142aj\u0105cy w imieniu powodowej sp\u00f3\u0142ki, nie posiada\u0142 interesu prawnego w wytoczeniu przedmiotowego pow\u00f3dztwa, w rozumieniu art. 189 kpc, z tego wzgl\u0119du, \u017ce ochron\u0119 swojego interesu m\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 wyst\u0119puj\u0105c z innym roszczeniem, np. o wydanie nieruchomo\u015bci. <\/p>\n
Interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc jest przes\u0142ank\u0105 materialnoprawn\u0105, merytoryczn\u0105 pow\u00f3dztwa wytoczonego na podstawie art. 189 kpc o ustalenie istnienia b\u0105d\u017a nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Istnienie interesu prawnego decyduje o dopuszczalno\u015bci badania prawdziwo\u015bci twierdze\u0144 powoda, \u017ce wymieniony w pow\u00f3dztwie stosunek prawny lub prawo istnieje, b\u0105d\u017a nie istnieje. Dopiero dowiedzenie przez powoda interesu prawnego otwiera s\u0105dowi drog\u0119 do badania prawdziwo\u015bci twierdze\u0144 powoda o tym, \u017ce dany stosunek prawny lub prawo rzeczywi\u015bcie istnieje b\u0105d\u017a nie istnieje.<\/p>\n
Nie istnieje legalna definicja poj\u0119cia interesu prawnego. Jego funkcja wynika z przepis\u00f3w, za\u015b tre\u015b\u0107 znaczeniow\u0105 kszta\u0142tuje praktyka.<\/p>\n
W orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego wielokrotnie wskazywano, \u017ce o prawnym charakterze interesu, czyli o potrzebie wszcz\u0119cia oznaczonego post\u0119powania i uzyskania oznaczonej tre\u015bci orzeczenia decyduje, istniej\u0105ca obiektywnie, potrzeba ochrony sfery prawnej powoda. Tak pojmowany interes prawny mo\u017ce wynika\u0107 zar\u00f3wno z bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia prawa powoda, jak te\u017c mo\u017ce zmierza\u0107 do zapobie\u017cenia temu zagro\u017ceniu. Interes prawny wyst\u0119puje tak\u017ce wtedy, gdy istnieje niepewno\u015b\u0107 stanu prawnego lub prawa, gdy okre\u015blona sytuacja zagra\u017ca naruszeniem uprawnie\u0144 przys\u0142uguj\u0105cych powodowi b\u0105d\u017a te\u017c stwarza w\u0105tpliwo\u015b\u0107 co do ich istnienia czy realnej mo\u017cliwo\u015bci realizacji. Poj\u0119cie interesu prawnego powinno by\u0107 zatem interpretowane z uwzgl\u0119dnieniem oceny, czy wynik post\u0119powania doprowadzi do usuni\u0119cia niejasno\u015bci i w\u0105tpliwo\u015bci w tym zakresie i zapewni powodowi ochron\u0119 jego prawnie chronionych interes\u00f3w, a wi\u0119c czy definitywnie zako\u0144czy istniej\u0105cy sp\u00f3r ewentualnie, czy zapobiegnie takiemu sporowi w przysz\u0142o\u015bci (por. wyroki: z dnia 2 lutego 2006 r. II CK 395\/05 niepubl., z dnia 15 pa\u017adziernika 2002 r. II CKN 833\/00 niepubl., z dnia 30 listopada 2005 r. III CK 277\/05 niepubl., z dnia 2 sierpnia 2007 r. V CSK 163\/07 niepubl., z dnia 19 lutego 2002 r. IV CKN 769\/00, OSNC 2003, Nr 1, poz. 13). Na tym te\u017c polega cel procesu z pow\u00f3dztwa z art. 189 k.p.c.<\/p>\n
Oczekiwane przez stron\u0119 powodow\u0105 w sprawie o ustalenie rozstrzygni\u0119cie winno wywo\u0142a\u0107 takie skutki mi\u0119dzy stronami, w nast\u0119pstwie kt\u00f3rych sytuacja prawna stron, a w szczeg\u00f3lno\u015bci powoda zostanie okre\u015blona jednoznacznie i pozwoli na usuni\u0119cie przeszk\u00f3d wynikaj\u0105cych z nieoczywistej sytuacji prawnej powoda [ wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 14 marca 2012 r.II CSK 252\/11].<\/p>\n
Interes prawny powinien by\u0107 pojmowany szeroko, jako potrzeba wprowadzenia pewno\u015bci co do istnienia okre\u015blonego stosunku prawnego lub prawa, w celu zapewnienia powodowi pe\u0142nej ochrony prawnej w zakresie wszystkich mo\u017cliwych skutk\u00f3w prawnych, jakie wyst\u0119puj\u0105 obecnie oraz jakie obiektywnie rzecz bior\u0105c mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w przysz\u0142o\u015bci, jako nast\u0119pstwa spornego stosunku prawnego lub prawa. Ocena istnienia interesu prawnego wymaga zindywidualizowanych, elastycznych kryteri\u00f3w, uwzgl\u0119dniaj\u0105cych celowo\u015bciowe podstawy pow\u00f3dztwa wytoczonego w oparciu o art. 189 k.p.c., a jednym z tych kryteri\u00f3w jest znaczenie, jakie wyrok ustalaj\u0105cy wywar\u0142by na sytuacj\u0119 prawn\u0105 powoda obecnie i w przysz\u0142o\u015bci. O wyst\u0119powaniu interesu prawnego \u015bwiadczy mo\u017cliwo\u015b\u0107 stanowczego zako\u0144czenia tym wyrokiem sporu obecnie wyst\u0119puj\u0105cego, jak i spor\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 z kwestionowanego stosunku prawnego wyst\u0105pi\u0107 w przysz\u0142o\u015bci, za\u015b przeciwko istnieniu interesu prawnego przemawia mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania pe\u0142niejszej ochrony praw powoda w drodze innego pow\u00f3dztwa ( tak S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z dnia 2 lipca 2015 r. V CSK 640\/14 i tam przywo\u0142anych wyrokach z 19 lutego 2002 r., IV CKN 769\/00, OSNC 2003\/1\/13, z 30 listopada 2005 r. III CK 277\/05, z 29 marca 2012 r. I CSK 325\/11 i z 15 maja 2013 r. III CSK 254\/12, niepubl.).<\/p>\n
Ze wzgl\u0119du na subsydiarno\u015b\u0107 pow\u00f3dztwa z art. 189 kpc przyjmuje si\u0119 co do zasady, \u017ce interes prawny w rozumieniu tego przepisu nie wyst\u0119puje, je\u017celi zainteresowany mo\u017ce uzyska\u0107 ochron\u0119 prawn\u0105 w drodze pow\u00f3dztwa o \u015bwiadczenie (zob. uchwa\u0142a sk\u0142adu siedmiu s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 30 grudnia 1968 r., III CZP 103\/68, OSNCP 1969, nr 5, poz. 85, uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 27 lipca 1990 r., III CZP 38\/90, OSNCP 1991, nr 2-3, poz. 25, wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 201\/97, \"Biuletyn SN\" 1997, nr 11, s. 11, z dnia 3 grudnia 1997 r., I CKN 365\/97, niepubl., z dnia 21 stycznia 1998 r., II CKN 572\/97, niepubl., z dnia 22 listopada 2002 r., IV CKN 1519\/00, niepubl., z dnia 27 stycznia 2004 r., II CK 387\/02, niepubl., z dnia 13 wrze\u015bnia 2007 r., III CSK 123\/07, niepubl. i z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 33\/09, OSNC-ZD 2010, nr B, poz. 47). (...)Niemniej jednak nie jest to regu\u0142a bezwzgl\u0119dna.<\/p>\n
Pow\u00f3d zachowuje tak\u017ce interes prawny do wytoczenia pow\u00f3dztwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, mimo przys\u0142uguj\u0105cego mu pow\u00f3dztwa o \u015bwiadczenie lub mimo wytoczenia przeciwko niemu takiego pow\u00f3dztwa przez stron\u0119 przeciwn\u0105 na podstawie spornego stosunku prawnego, je\u017celi z tego stosunku wynikaj\u0105 jeszcze inne, lub dalej id\u0105ce skutki, kt\u00f3rych dochodzenie w drodze pow\u00f3dztwa o \u015bwiadczenie nie jest mo\u017cliwe lub nie jest jeszcze aktualne. W takim wypadku tylko pow\u00f3dztwo o ustalenie nieistnienia tego stosunku prawnego mo\u017ce w spos\u00f3b definitywny rozstrzygn\u0105\u0107 niepewn\u0105 sytuacj\u0119 prawn\u0105 powoda i zapobiec tak\u017ce na przysz\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cliwym sporom, a tym samym w spos\u00f3b pe\u0142ny zaspokoi\u0107 jego interes prawny (op.cit, por\u00f3wnaj mi\u0119dzy innymi wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 30 pa\u017adziernika 1990 r. I CR 649\/90 i wskazany wy\u017cej wyrok z 27 stycznia 2004 r. II CK 387\/02, oraz postanowienie tego S\u0105du z 18 listopada 1992 r. III CZP 131\/92, niepubl.).<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Odnosz\u0105c powy\u017csze do reali\u00f3w tej konkretnej sprawy S\u0105d wskaza\u0142 :<\/p>\n
Ze wzgl\u0119du na zakres obowi\u0105zk\u00f3w przewidzianych w art. 77, 82 i n. ksh przes\u0105dzenie wa\u017cno\u015bci uchwa\u0142y ma istotne znaczenie dla powoda, poniewa\u017c przes\u0105dza o zasadno\u015bci podejmowanych przez likwidatora czynno\u015bci w procesie likwidacji.<\/p>\n
Nieracjonalnym by\u0142oby wymaganie od likwidatora wszczynania wielu post\u0119powa\u0144, w kt\u00f3rych mia\u0142by obowi\u0105zek wykazywa\u0107 zasadno\u015b\u0107 swego stanowiska, podwa\u017caj\u0105c przedmiotow\u0105 uchwa\u0142\u0119, co stanowi\u0142oby przes\u0142ank\u0119 zasadno\u015bci jego roszczenia, w sytuacji gdy wydanie wyroku w sprawie o ustalenie niewa\u017cno\u015bci przedmiotowej uchwa\u0142y, definitywnie rozstrzyga kwestie wa\u017cno\u015bci uchwa\u0142y i racjonalizuje podejmowanie przez niego czynno\u015bci w procesie likwidacji, przes\u0105dzaj\u0105c o ich kierunku. Przyznanie likwidatorowi legitymacji czynnej w niniejszym procesie, ze wzgl\u0119du na istnienie po jego stronie interesu prawnego zapewnia tak\u017ce jednolito\u015b\u0107 orzecznictwa s\u0105dowego w zakresie zgodno\u015bci z prawem zaskar\u017conej uchwa\u0142y, ze wzgl\u0119du na art. 365 \u00a7 1 kpc, co w przypadku wielo\u015bci r\u00f3\u017cnych post\u0119powa\u0144 nie by\u0142oby oczywiste.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Na marginesie mo\u017cna tylko rozwa\u017cy\u0107, z czego tak naprawd\u0119 mia\u0142a wynika\u0107 rzeczona niewa\u017cno\u015b\u0107 uchwa\u0142y. Ot\u00f3\u017c, inny s\u0105d zawiesi\u0142 onegdaj jednemu z dw\u00f3ch wsp\u00f3lnik\u00f3w prawo do reprezentacji i do prowadzenia spraw sp\u00f3\u0142ki. Drugi wsp\u00f3lnik podj\u0105\u0142 w tym okresie zaskar\u017con\u0105 uchwa\u0142\u0119 samodzielnie - uznaj\u0105c, \u017ce wskutek wy\u0142\u0105czenia drugiego wsp\u00f3lnika od prowadzenia spraw sp\u00f3\u0142ki, ma ku temu samodzielnie wystarczaj\u0105c\u0105 legitymacj\u0119. S\u0105d Apelacyjny wskaza\u0142 na art. 43 k.s.h., zgodnie z kt\u00f3rym w sprawach przekraczaj\u0105cych zakres zwyk\u0142ych czynno\u015bci sp\u00f3\u0142ki wymagana jest zgoda wszystkich wsp\u00f3lnik\u00f3w, w tym tak\u017ce wsp\u00f3lnik\u00f3w wy\u0142\u0105czonych od prowadzenia spraw sp\u00f3\u0142ki. S\u0105d Apelacyjny stwierdzi\u0142, \u017ce skutkiem naruszenia tej normy jest niewa\u017cno\u015b\u0107 uchwa\u0142y. Jest to wi\u0119c tak\u017ce interesuj\u0105cy temat na odr\u0119bny wpis, jako \u017ce mo\u017cna znale\u017a\u0107 orzeczenia, kt\u00f3re wprost przyjmuj\u0105 pogl\u0105d odmienny (np. IV CSK 137\/12 - Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ciekawe rozwa\u017cania w przedmiocie interesu prawnego - kluczowego aspektu pow\u00f3dztwa opartego o art. 189 k.p.c. - poprowadzi\u0142 S\u0105d Apelacyjny w Lublinie w ramach uzasadnienia wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r. Pow\u00f3d wni\u00f3s\u0142 o ustalenie niewa\u017cno\u015bci uchwa\u0142y sp\u00f3\u0142ki jawnej w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej pokrycia aportu w innej sp\u00f3\u0142ce przeniesieniem prawa u\u017cytkowania wieczystego gruntu. W pierwszej instancji Czytaj dalej... \"Ustalenie niewa\u017cno\u015bci uchwa\u0142y w trybie art. 189 k.p.c.\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5],"tags":[34,37,40],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=539"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1177,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions\/1177"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}