{"id":654,"date":"2017-03-01T20:56:46","date_gmt":"2017-03-01T18:56:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/?p=654"},"modified":"2017-03-01T20:56:46","modified_gmt":"2017-03-01T18:56:46","slug":"poddluznik-trzeciodluznik-i-sad-najwyzszy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/prawnik-lublin\/poddluznik-trzeciodluznik-i-sad-najwyzszy\/","title":{"rendered":"Podd\u0142u\u017cnik, trzeciod\u0142u\u017cnik i S\u0105d Najwy\u017cszy"},"content":{"rendered":"

Skuteczna windykacja wierzytelno\u015bci wymaga niekiedy od wierzyciela, aby jeszcze mocniej wzi\u0105\u0142 sprawy (w\u0142asne i d\u0142u\u017cnika) w swoje r\u0119ce i dochodzi\u0142 za d\u0142u\u017cnika<\/span> roszcze\u0144 od os\u00f3b, wzgl\u0119dem kt\u00f3rych ten d\u0142u\u017cnik ma wierzytelno\u015bci. \u015arodki otrzymane z tego tytu\u0142u trafi\u0105 bowiem ostatecznie do pr\u0119\u017cnego wierzyciela. Mechanizmy te s\u0105 mo\u017cliwe w oparciu o art. 887 k.p.c. i wynikaj\u0105 ze skutk\u00f3w zaj\u0119cia przez komornika okre\u015blonej wierzytelno\u015bci. Ich realizacja nie jest jednak prosta, cho\u0107by z uwagi na trudno\u015bci dowodowe i brak pe\u0142nej wiedzy o stanie faktycznym takich spraw, a w dodatku \u2013 jak pokazuje orzecznictwo \u2013 istotne w\u0105tpliwo\u015bci wierzycieli budzi\u0107 mo\u017ce ju\u017c samo okre\u015blenia \u017c\u0105dania pozwu w takim procesie. <\/p>\n

Patrz\u0105c teoretycznie, mamy tu do czynienia z przypadkiem, gdy wierzyciel (egzekwuj\u0105cy = prowadz\u0105cy egzekucj\u0119) zajmuje wierzytelno\u015b\u0107 swojego d\u0142u\u017cnika (egzekwowanego). \u201e\u0179r\u00f3d\u0142em potencjalnego finansowania\u201d jest zatem, zobowi\u0105zany z tej zaj\u0119tej wierzytelno\u015bci, kontrahent d\u0142u\u017cnika egzekwowanego \u2013 podmiot trzeci, zwany podd\u0142u\u017cnikiem lub trzeciod\u0142u\u017cnikiem. Istotne jest, \u017ce art. 887 k.p.c. nie stanowi podstawy do przelewu wierzytelno\u015bci, a jedynie daje formaln\u0105 legitymacj\u0119 wierzycielowi egzekwuj\u0105cemu do dzia\u0142ania za d\u0142u\u017cnika egzekwowanego w relacjach z trzeciod\u0142uznikiem. W konsekwencji wszelkie \u015bwiadczenia pozyskane od trzeciod\u0142u\u017cnika nie przys\u0142uguj\u0105 bezpo\u015brednio wierzycielowi egzekwuj\u0105cemu \u2013 mo\u017ce on je uzyska\u0107 dopiero na mocy zaj\u0119cia i w ramach egzekucji. Tym samym tak\u017ce roszczenia z pow\u00f3dztwa przeciwko trzeciod\u0142u\u017cnikowi powinny by\u0107 dochodzone i zas\u0105dzane na rzecz d\u0142u\u017cnika egzekwowanego, a nie na rzecz wierzyciela egzekwuj\u0105cego.<\/p>\n

B\u0142\u0105d w tym zakresie pope\u0142ni\u0142 pow\u00f3d w poni\u017cej prezentowanej sprawie s\u0105dowej. Przegra\u0142 w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, mimo bardzo przychylnego stanowiska s\u0105d\u00f3w obu instancji, kt\u00f3re adekwatnie i samodzielnie zmodyfikowa\u0142y pow\u00f3dztwo wzgl\u0119dem jego pierwotnego (i b\u0142\u0119dnego) brzmienia. Zagadnienie to dotyka bowiem tak\u017ce aspektu proceduralnego \u2013 problematyki orzekania ponad \u017c\u0105danie pozwu.<\/p>\n

\nPowodowa Sp\u00f3\u0142ka w pozwie skierowanym przeciwko Z.A. wnios\u0142a o zas\u0105dzenie od pozwanego na swoj\u0105 rzecz kwoty 645.326,85 z\u0142 wraz z ustawowymi odsetkami. Jako podstaw\u0119 pow\u00f3dztwa wskaza\u0142a art. 887 \u00a7 1 k.p.c. w zw. z art. 902 k.p.c., powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na wyrok zaoczny z dnia 21 maja 2010 r. zas\u0105dzaj\u0105cy na rzecz pow\u00f3dki od Sp\u00f3\u0142ki z o.o. D. kwot\u0119 305.000 z\u0142, opatrzony klauzul\u0105 wykonalno\u015bci z dnia 14 listopada 2013 r. do prowadzenia egzekucji z wierzytelno\u015bci przys\u0142uguj\u0105cej d\u0142u\u017cnikowi (tj. Sp\u00f3\u0142ce D.) od pozwanego w niniejszym procesie Z. A. Ponadto pow\u00f3dka - Sp\u00f3\u0142ka z o.o. E. wskaza\u0142a na dokonane w dniu 27 listopada 2013 r. przez organ egzekucyjny zaj\u0119cie wierzytelno\u015bci jej d\u0142u\u017cnika, a nale\u017cnych Sp\u00f3\u0142ce D. od pozwanego w niniejszym procesie Z. A. <\/em><\/p>\n

S\u0105d I instancji wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. zas\u0105dzi\u0142 dochodzon\u0105 kwot\u0119 od pozwanego Z. A., ale na rzecz \u201eD.\u201d - Sp. z o.o. Stwierdzi\u0142, \u017ce pow\u00f3d (wierzyciel egzekucyjny) nie mo\u017ce w takim procesie domaga\u0107 si\u0119 zas\u0105dzenia roszczenia na swoj\u0105 rzecz, lecz jedynie na rzecz d\u0142u\u017cnika egzekwowanego tj. \u201eSp\u00f3\u0142ki D.\u201d. To spowodowa\u0142o modyfikacj\u0119 komparycji i sentencji wyroku przez zas\u0105dzenie, dochodzonej przez powoda od pozwanego Z.A., kwoty na rzecz Sp. z o.o. \u201eD.\u201d. Modyfikacj\u0119 t\u0119 S\u0105d Okr\u0119gowy oceni\u0142 jako niestanowi\u0105c\u0105 nieuprawnionego wyj\u015bcia poza podmiotowe granice pow\u00f3dztwa.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Sprawa trafi\u0142a ostatecznie do S\u0105du Najwy\u017cszego (Sygn. akt IV CSK 232\/16), kt\u00f3ry do\u015b\u0107 stanowczo odrzuci\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 takiej elastycznej \u201epodmiany\u201d\u00a0 strony powodowej<\/p>\n

Przepis art. 887 k.p.c. reguluje pow\u00f3dztwo wierzyciela egzekwuj\u0105cego przeciwko d\u0142u\u017cnikowi zaj\u0119tej wierzytelno\u015bci, zwanemu w pi\u015bmiennictwie tak\u017ce podd\u0142u\u017cnikiem lub trzeciod\u0142u\u017cnikiem. Swoisto\u015b\u0107 tego pow\u00f3dztwa polega na tym, \u017ce na skutek zaj\u0119cia dochodzi do podstawienia wierzyciela egzekwuj\u0105cego we wszystkie prawa i roszczenia jego d\u0142u\u017cnika. Z istoty tej substytucji wynika, \u017ce pow\u00f3d (wierzyciel egzekwuj\u0105cy) nie mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 w takim procesie od pozwanego zas\u0105dzenia roszczenia do swoich r\u0105k, lecz mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zas\u0105dzenia takiego roszczenia wy\u0142\u0105cznie na rzecz d\u0142u\u017cnika egzekwowanego. Regu\u0142a ta odnosi si\u0119 tak\u017ce do zaj\u0119tej wierzytelno\u015bci podlegaj\u0105cej egzekucji. Innymi s\u0142owy, wierzyciel egzekwuj\u0105cy w procesie wytoczonym przeciwko d\u0142u\u017cnikowi zaj\u0119tej wierzytelno\u015bci powinien \u017c\u0105da\u0107 zas\u0105dzenia dochodzonej nale\u017cno\u015bci na rzecz d\u0142u\u017cnika egzekwowanego jako strony uprawnionej materialnie, a nie na swoj\u0105 rzecz. <\/em><\/p>\n

Tymczasem w niniejszym procesie pow\u00f3d w pozwie z dnia 24 maja 2014 r. wni\u00f3s\u0142 o zas\u0105dzenie od pozwanego okre\u015blonej kwoty na swoj\u0105 rzecz, a nie na rzecz d\u0142u\u017cnika egzekwowanego okre\u015blonego w pozwie mianem: \u201ewsp\u00f3\u0142uczestnika post\u0119powania d\u0142u\u017cnika pierwotnego\u201d, tj. kwoty 645.326 z\u0142. Tak sformu\u0142owane \u017c\u0105danie pozwu pow\u00f3d konsekwentnie podtrzymywa\u0142 zar\u00f3wno w toku post\u0119powania pierwszoinstancyjnego, jak i w post\u0119powaniu apelacyjnym. <\/em><\/p>\n

S\u0105d pierwszej instancji dostrzeg\u0142 nieprawid\u0142owo\u015b\u0107 \u017c\u0105dania Powoda domagania si\u0119 zas\u0105dzenia dochodzonej kwoty na swoj\u0105 rzecz, wobec czego dokona\u0142 modyfikacji komparycji i sentencji wyroku przez zas\u0105dzenie dochodzonej kwoty \u00a0na rzecz sp. z o.o. D. W ocenie tego \u00a0S\u0105du modyfikacja ta nie stanowi\u0142a nieuprawnionego wyj\u015bcia poza podmiotowe granice pow\u00f3dztwa. <\/em><\/p>\n

Pozwany w apelacji zarzuci\u0142 naruszenie m.in. art. 321 \u00a7 1 k.p.c. poprzez podmiotowe i przedmiotowe przekroczenie granic \u017c\u0105dania pozwu wskutek zas\u0105dzenia dochodzonej nale\u017cno\u015bci na rzecz innego podmiotu i na innej podstawie faktycznej. <\/em><\/p>\n

S\u0105d Apelacyjny nie podzieli\u0142 tego zarzutu, oddalaj\u0105c apelacj\u0119 pozwanego. Podzieli\u0142 ocen\u0119 prawn\u0105 S\u0105du I instancji, \u017ce zg\u0142oszone w procesie pow\u00f3dztwo powinno by\u0107 uwzgl\u0119dnione (w razie merytorycznej zasadno\u015bci) na rzecz d\u0142u\u017cnika egzekwowanego, kt\u00f3ry nie przyst\u0105pi\u0142 do procesu. S\u0105d ten uzna\u0142 jednak, \u017ce stosunkowo rzadkie wyst\u0119powanie w praktyce s\u0105dowej spraw dotycz\u0105cych takich roszcze\u0144 jest okoliczno\u015bci\u0105 w pewnym sensie usprawiedliwiaj\u0105c\u0105 stron\u0119 powodow\u0105 \u201e... w nie do ko\u0144ca precyzyjnym sformu\u0142owaniu \u017c\u0105dania pozwu\u201d, a uwzgl\u0119dnienie pow\u00f3dztwa na rzecz innego podmiotu ani\u017celi okre\u015blony w \u017c\u0105daniu pozwu nie stanowi\u0142o naruszenia art. 3 21 \u00a7 1 k.p.c. <\/em><\/p>\n

W ocenie S\u0105du Najwy\u017cszego, zarzut pozwanego sformu\u0142owany w skardze kasacyjnej naruszenia art. 321 \u00a7 1 k.p.c. w zw. z art. 392 \u00a7 1, art. 378 \u00a7 1 i art. 386 \u00a7 1 k.p.c. okaza\u0142 si\u0119 uzasadniony.<\/em><\/p>\n

Z mocy art. 187 \u00a7 1 pkt 1k.p.c. pozew powinien zawiera\u0107 dok\u0142adnie okre\u015blone \u017c\u0105danie, a w sprawach o prawa maj\u0105tkowe tak\u017ce oznaczenie warto\u015bci przedmiotu sporu. Dok\u0142adne okre\u015blenie \u017c\u0105dania przez profesjonalnego pe\u0142nomocnika procesowego reprezentuj\u0105cego powoda wymaga\u0142o wskazania czego i od kogo domaga si\u0119 pow\u00f3d. Takie \u017c\u0105danie pow\u00f3d sformu\u0142owa\u0142, domagaj\u0105c si\u0119 zas\u0105dzenia od pozwanego na swoj\u0105 rzecz okre\u015blonej kwoty, podtrzymuj\u0105c je w toku procesu. Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce \u017c\u0105danie to, chocia\u017c dok\u0142adne, nie by\u0142o prawid\u0142owo sformu\u0142owane przy uwzgl\u0119dnieniu podanej podstawy prawnej, nie zwalnia\u0142o S\u0105du z obowi\u0105zku dokonania merytorycznej oceny jego zasadno\u015bci w kszta\u0142cie poddanym przez powoda pod os\u0105d S\u0105du, tj. zas\u0105dzenia dochodzonej kwoty od pozwanego na rzecz powoda. Kszta\u0142t zg\u0142oszonego przez powoda \u017c\u0105dania jest r\u00f3wnie\u017c informacj\u0105 dla pozwanego co do tego, w jakim zakresie i w jakim kierunku powinien podj\u0105\u0107 obron\u0119, a pow\u00f3d nie modyfikowa\u0142 brzmienia czy kszta\u0142tu zg\u0142oszonego \u017c\u0105dania w toku procesu. <\/em><\/p>\n

Aprobata S\u0105du Apelacyjnego dla dokonanej przez S\u0105d Okr\u0119gowy modyfikacji komparycji i sformu\u0142owania sentencji wyroku uwzgl\u0119dniaj\u0105cej zmian\u0119 jego komparycji bez stosownej modyfikacji przez powoda pierwotnego \u017c\u0105dania pozwu, stanowi\u0142o naruszenie przepisu art. 321 \u00a7 1k.p.c. wskutek wyrokowania ponad \u017c\u0105danie bez wyra\u017anego ku temu oparcia w ustawie. S\u0105d Apelacyjny w ten spos\u00f3b zaaprobowa\u0142 bowiem rozstrzygni\u0119cie w istocie o czym\u015b innym, ani\u017celi obj\u0119te \u017c\u0105daniem pozwu, zamiast uchyli\u0107 zaskar\u017cony apelacj\u0105 wyrok w cz\u0119\u015bci rozstrzygaj\u0105cej o innym \u017c\u0105daniu ni\u017c obj\u0119te pow\u00f3dztwem i w tym zakresie umorzy\u0107 post\u0119powanie na podstawie art. 386 \u00a7 3 k.p.c. Oddalaj\u0105c apelacj\u0119 pozwanego S\u0105d Apelacyjny bezzasadnie zaakceptowa\u0142 wi\u0119c orzeczenie S\u0105du Okr\u0119gowego, kt\u00f3ry orzekaj\u0105c o czym\u015b innym ani\u017celi \u017c\u0105da\u0142 pow\u00f3d obj\u0105\u0142 swym wyrokiem roszczenie niepodniesione przez powoda , tj. zas\u0105dzenie dochodzonej kwoty na rzecz d\u0142u\u017cnika egzekwowanego, kt\u00f3ry nie przyst\u0105pi\u0142 do procesu w charakterze interwenienta ubocznego), a z drugiej strony nie orzek\u0142 o tym, czego pow\u00f3d \u017c\u0105da\u0142, tj. zas\u0105dzenia dochodzonej kwoty na jego rzecz. Je\u017celi wi\u0119c S\u0105d Okr\u0119gowy orzek\u0142 o \u017c\u0105daniu, z kt\u00f3rym pow\u00f3d nie wyst\u0105pi\u0142, to istnia\u0142a przes\u0142anka umorzenia tego post\u0119powania, a S\u0105d odwo\u0142awczy powinien by\u0142 na podstawie art. 386 \u00a7 3 k.p.c. uchyli\u0107 zaskar\u017cony apelacj\u0105 wyrok i umorzy\u0107 post\u0119powanie w zakresie, w kt\u00f3rym rozstrzygni\u0119to o \u017c\u0105daniu niezg\u0142oszonym przez powoda. <\/em><\/p>\n

W nast\u0119pstwie naruszenia przez S\u0105d I instancji art. 321 \u00a7 1 k.p.c., wskutek orzeczenia o \u017c\u0105daniu niezg\u0142oszonym przez powoda, zachodzi\u0142a ju\u017c wi\u0119c przyczyna umorzenia post\u0119powania w zakresie orzeczenia poza granicami zg\u0142oszonego i podtrzymywanego przez powoda \u017c\u0105dania, a S\u0105d drugiej instancji zobowi\u0105zany by\u0142 z urz\u0119du zbada\u0107, czy post\u0119powanie sta\u0142o si\u0119 niedopuszczalne, bior\u0105c pod uwag\u0119 przyczyny umorzenia post\u0119powania kt\u00f3re ujawni\u0142y si\u0119 ju\u017c w post\u0119powaniu przed S\u0105dem pierwszej instancji i zosta\u0142y zbagatelizowane przez ten S\u0105d, a wi\u0119c istnia\u0142y nadal w post\u0119powaniu apelacyjnym. <\/em><\/p>\n

Tymczasem S\u0105d Apelacyjny orzekaj\u0105c merytorycznie w graniach zaskar\u017cenia, tj. oddalaj\u0105c apelacj\u0119 pozwanego bezzasadnie zaaprobowa\u0142 b\u0142\u0105d S\u0105du pierwszej instancji w tym zakresie, a wi\u0119c co do rozstrzygni\u0119cia w przedmiocie innego \u017c\u0105dania ni\u017c zg\u0142oszone przez powoda i nast\u0119pnie niemodyfikowanego. <\/em><\/p>\n

Zasadnie zatem pozwany podni\u00f3s\u0142 w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 321 \u00a71 k.p.c. w zw. z art. 391 \u00a7 1 k.p.c., a wi\u0119c w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, poniewa\u017c dosz\u0142o do uchybienia procesowego, kt\u00f3re mia\u0142o istotny wp\u0142yw na wynik sprawy.<\/em><\/p>\n

S\u0105d Najwy\u017cszy rozpoznaj\u0105c skarg\u0119 kasacyjn\u0105, a nie spraw\u0119, skontrolowa\u0142 wi\u0119c czy S\u0105d drugiej instancji rozpozna\u0142 spraw\u0119 w warunkach niedopuszczalno\u015bci wyrokowania, a wi\u0119c w przedmiocie zarzutu apelacji pozwanego kwestionuj\u0105cego wyrok S\u0105du I instancji rozstrzygaj\u0105cy o niezg\u0142oszonym przez powoda \u017c\u0105daniu. Wynikiem kontroli kasacyjnej jest stwierdzenie, \u017ce orzeczenia S\u0105d\u00f3w obu instancji nie rozstrzyga\u0142y o podmiotowym i przedmiotowym zakresie \u017c\u0105dania zg\u0142oszonego przez powoda pod os\u0105d s\u0105du, a wi\u0119c w istocie rozstrzygn\u0119\u0142y o innym, nieistniej\u0105cym \u017c\u0105daniu. <\/em><\/p>\n

Z kolei stwierdzenie przez S\u0105d Najwy\u017cszy, \u017ce S\u0105d drugiej instancji r\u00f3wnie\u017c wyrokowa\u0142 o innym \u017c\u0105daniu, ani\u017celi dochodzone przez powoda skutkuje uchyleniem wyrok\u00f3w S\u0105du pierwszej i drugiej instancji, poniewa\u017c oba te S\u0105dy kolejno naruszy\u0142y art. 321 \u00a7 1 k.p.c. Uchylenie obu tych judykat\u00f3w uzasadnia umorzenie post\u0119powania w sprawie, w kt\u00f3rej rozstrzygni\u0119to o innym \u017c\u0105daniu ani\u017celi zg\u0142oszone przez powoda i nast\u0119pnie niemodyfikowane w toku post\u0119powania.<\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Skuteczna windykacja wierzytelno\u015bci wymaga niekiedy od wierzyciela, aby jeszcze mocniej wzi\u0105\u0142 sprawy (w\u0142asne i d\u0142u\u017cnika) w swoje r\u0119ce i dochodzi\u0142 za d\u0142u\u017cnika roszcze\u0144 od os\u00f3b, wzgl\u0119dem kt\u00f3rych ten d\u0142u\u017cnik ma wierzytelno\u015bci. \u015arodki otrzymane z tego tytu\u0142u trafi\u0105 bowiem ostatecznie do pr\u0119\u017cnego wierzyciela. Mechanizmy te s\u0105 mo\u017cliwe w oparciu o art. 887 k.p.c. i wynikaj\u0105 ze Czytaj dalej... \"Podd\u0142u\u017cnik, trzeciod\u0142u\u017cnik i S\u0105d Najwy\u017cszy\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5],"tags":[15,17,34,37,41,47],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t