Nieodebrana przesy\u0142ka s\u0105dowa zazwyczaj zwiastuje jakie\u015b k\u0142opoty. Je\u015bli dwukrotnie awizowany nakaz zap\u0142aty wr\u00f3ci do s\u0105du, mo\u017cliwe jest uznanie nakazu za dor\u0119czony (mimo pozostawienia go w aktach s\u0105dowych) i przyj\u0119cie, \u017ce adresat mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapozna\u0107 si\u0119 z jego tre\u015bci\u0105. To ostatecznie doprowadzi za\u015b do wszcz\u0119cia egzekucji z takiego nakazu zap\u0142aty. Przyj\u0119cie fikcji dor\u0119czenia musi jednak wi\u0105za\u0107 si\u0119 z dochowaniem wszelkich wymog\u00f3w formalnych stawianych przez przepisy reguluj\u0105ce t\u0119 p\u0142aszczyzn\u0119. <\/p>\n
Problem dor\u0119czenia zast\u0119pczego jest cz\u0119sto przedmiotem rozwa\u017ca\u0144 s\u0105d\u00f3w powszechnych, jako \u017ce wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z nim bardzo donios\u0142e skutki prawne. Ostatnimi czasy problem ten zaw\u0119drowa\u0142 tak\u017ce do S\u0105du Najwy\u017cszego (III CZP 105\/16). Postawione zagadnienie dotyczy\u0142o w\u0142a\u015bnie sposobu interpretacji przedmiotowych przepis\u00f3w, a stan faktyczny i prawny sprawy obejmowa\u0142 uznanie za dor\u0119czonej przesy\u0142ki wys\u0142anej na panie\u0144skie (nieaktualne) nazwisko pozwanej. S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142, \u017ce nie jest to dopuszczalne.<\/p>\n
Dor\u0119czenie unormowane w art. 139 \u00a7 1 k.p.c., czyli tzw. dor\u0119czenie zast\u0119pcze, stanowi\u0105ce fikcj\u0119 dor\u0119czenia w istocie niedokonanego, jest instytucj\u0105 pozostaj\u0105c\u0105 na granicy konstytucyjnych gwarancji prawa do s\u0105du. Dostrzeg\u0142 to Trybuna\u0142 Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 pa\u017adziernika 2002 r., SK 6\/02 (OTK-A 2002, nr 5, poz. 65), w kt\u00f3rym \u2013stwierdzaj\u0105c zgodno\u015b\u0107 tego przepisu z Konstytucj\u0105 \u2013podkre\u015bli\u0142 jednak, \u017ce jego funkcj\u0105 jest zapewnienie szybko\u015bci i skuteczno\u015bci post\u0119powania cywilnego, przy maksymalnym zagwarantowaniu praw obu stron do rozpatrzenia sprawy oraz do obrony ich materialnoprawnych i procesowych interes\u00f3w (por. tak\u017ce wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 17 wrze\u015bnia 2002 r., SK 35\/01, OTK-A 2002, nr 5, poz. 60). Strony musz\u0105 mie\u0107 zatem zapewnion\u0105 realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odebrania kierowanych do nich pism oraz zapoznania si\u0119 z ich tre\u015bci\u0105, co w szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy tzw. pierwszego dor\u0119czenia, wywo\u0142uj\u0105cego najdalej id\u0105ce skutki (por. postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 8 grudnia 2010r., III CZP 105\/10, \u201eIzba Cywilna\u201d 2011, nr 10, s. 47).<\/p>\n
Innymi s\u0142owy, adresat pisma powinien by\u0107 w spos\u00f3b niebudz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci zawiadomiony o nadej\u015bciu pisma s\u0105dowego oraz o miejscu i sposobie jego odbioru. Z tego wzgl\u0119du przy dor\u0119czaniu pisma s\u0105dowego \u2013\u015bci\u015blej, przesy\u0142ki s\u0105dowej adresowanej do strony (uczestnika post\u0119powania), zawieraj\u0105cej pismo s\u0105dowe lub inne pismo z\u0142o\u017cone w sprawie \u2013a w szczeg\u00f3lno\u015bci przy dor\u0119czaniu tzw. zast\u0119pczym, konieczne jest zachowanie wszystkich wymaga\u0144 formalnych gwarantuj\u0105cych zawiadomienie adresata o nadej\u015bciu przesy\u0142ki i stworzeniu mu rzeczywistej mo\u017cliwo\u015bci jej odbioru (por. tak\u017ce \u00a7 6 ust. 2 rozporz\u0105dzenia Ministra Sprawiedliwo\u015bci z dnia 12 pa\u017adziernika 2010 r. w sprawie szczeg\u00f3\u0142owego trybu i sposobu dor\u0119czania pism s\u0105dowych w post\u0119powaniu cywilnym, jedn. tekst: Dz.U.z 2015 r., poz.1222 zezm.).<\/p>\n
W judykaturze S\u0105du Najwy\u017cszego utrwalone jest stanowisko, \u017ce jakiekolwiek uchybienie wskazanym wymaganiom powoduje nieskuteczno\u015b\u0107 dor\u0119czenia (por.np.orzeczenia z dnia 27 stycznia 1936 r., C.II. 1995\/35, \u201ePrzegl\u0105d Prawa i Administracji\u201d 1936, nr 3, s. 337, i z dnia 14 lutego 1938 r., C.II. 2078\/37, Zb.Urz.1938, poz. 516, oraz postanowienia z dnia 1 lipca 1967 r., III PRN 47\/67, \u201eInformacja Prawnicza\u201d 1967, nr 9, poz. 7, z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208\/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 164, z dnia 4 wrze\u015bnia 1970 r., I PZ 53\/70, OSNCP 1971, nr 6, poz. 100,z dnia 21 czerwca 1988 r., III CRN 172\/88, nie publ., z dnia 17 grudnia 1998 r., II CKN 751\/98, nie publ., z dnia 15 maja 2008 r., I CZ 35\/08, nie publ., i z dnia 3 lipca 2008 r., IV CZ 51\/08, nie publ.). W dotychczasowym orzecznictwie S\u0105d Najwy\u017cszy k\u0142ad\u0142 szczeg\u00f3lny nacisk na prawid\u0142owo\u015b\u0107 adresu, pod kt\u00f3ry kierowana by\u0142a przesy\u0142ka poddawana nast\u0119pnie dor\u0119czeniu zast\u0119pczemu, kwestionuj\u0105c skuteczno\u015b\u0107 dor\u0119czenia zast\u0119pczego nawet w sytuacji, w kt\u00f3rej adres by\u0142 wprawdzie \u201eformalnie\u201d prawid\u0142owy, ale adresat od d\u0142ugiego czasu pod nim nie przebywa\u0142 (np. postanowienia z dnia 1 lipca 1967 r., III PRN 47\/67, z dnia 23 marca 1976 r., IV PRN 2\/76, \u201eGazeta Prawnicza\u201d 1976, nr 17, s. 6, i z dnia 22 marca 1995 r., II CRN 4\/95, nie publ., oraz wyrok z dnia 2 kwietnia 1996 r., I CRN 7\/96, nie publ.).<\/p>\n
Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jedn\u0105 z gwarancji skuteczno\u015bci dor\u0119czenia zast\u0119pczego \u2013 obok prawid\u0142owego, aktualnego adresu \u2013 jest tak\u017ce jednoznaczne, niebudz\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci oznaczenie adresata. W post\u0119powaniu s\u0105dowym (scil.cywilnym), a tak\u017ce w obrocie pocztowym, wyznacznikiem identyfikuj\u0105cym osob\u0119 jest jej imi\u0119 i nazwisko (por. np. art. 126 \u00a7 1 pkt 1, art. 150 pkt 1, art. 183 12 \u00a7 1 i art. 262 k.p.c. oraz \u00a7 4 i 13b rozporz\u0105dzenia Ministra Sprawiedliwo\u015bci z dnia 12 pa\u017adziernika 2010 r .). Wynika to z tego, \u017ce imi\u0119 i nazwisko indywidualizuje, a zarazem identyfikuje okre\u015blon\u0105 osob\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie, stanowi\u0105c tak\u017ce element konstytutywny wszelkich czynno\u015bci prawnych i faktycznych podejmowanych przez t\u0119 osob\u0119 oraz czynno\u015bci podejmowanych wobec niej. Jest przy tym oczywiste, \u017ce chodzi o nazwisko tzw. aktualne, oficjalne, kt\u00f3rego osoba u\u017cywa w kontaktach publiczno- i prywatnoprawnych jako elementu wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cego oraz identyfikuj\u0105cego. Tak\u0105 funkcj\u0119 prawn\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 spe\u0142nia imi\u0119 i nazwisko wpisane w akcie stanu cywilnego, stanowi\u0105cym wy\u0142\u0105czny dow\u00f3d uwidocznionych w nim zdarze\u0144 (art. 19 ust. 2 w zwi\u0105zku z art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego, jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 2064; por. tak\u017ce art. 8 ustawy z dnia 24 wrze\u015bnia 2010 r. o ewidencji ludno\u015bci, jedn. tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 722 ze zm., oraz art. 12 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych, jedn. tekst: DZ.U. z 2016 r., poz. 391).<\/p>\n
Nale\u017cy tak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce wynikaj\u0105cemu z ca\u0142okszta\u0142tu stanu prawnego powszechnemu obowi\u0105zkowi posiadania imienia i nazwiska towarzyszy powinno\u015b\u0107 ich u\u017cywania. Obowi\u0105zuje tak\u017ce zasada stabilizacji imienia i nazwiska, oznaczaj\u0105ca ich wzgl\u0119dn\u0105 niezmienno\u015b\u0107; zmiana jest dopuszczalna tylko w przypadkach wyra\u017anie przez prawo przewidzianych i zawsze pod kontrol\u0105 organ\u00f3w pa\u0144stwa (por.np. art. 25 i 59 k.r.o., art. 63, 67 i 70 Prawa o aktach stanu cywilnego oraz art. 1 - 4 ustawy z dnia 17 pa\u017adziernika 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska, 5 jedn.tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 10). Umocnieniu zasady stabilizacji nazwiska s\u0142u\u017c\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne przepisy prawa publicznego, w tym prawa karnego (np. art. 190a \u00a7 2, art. 274 i 275 k.k.) oraz prawa o wykroczeniach (np. art. 146 k.w.).<\/p>\n
W tej sytuacji jest niew\u0105tpliwe, \u017ce w bezpo\u015brednich kontaktach urz\u0119dowych z obywatelem \u2013 stron\u0105 lub uczestnikiem post\u0119powania \u2013 s\u0105d musi pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 jego aktualnym imieniem i nazwiskiem, nawet wtedy, gdy inne nomina \u2013 przezwiska, pseudonimy, kryptonimy, nazwiska rodowe i panie\u0144skie itp. \u2013 pozwalaj\u0105 na identyfikacj\u0119. Powinno\u015b\u0107 ta dotyczy tak\u017ce dor\u0119cze\u0144 pism s\u0105dowych, w tym przede wszystkim tzw. dor\u0119czenia zast\u0119pczego (art. 139 \u00a7 1 k.p.c.), wymagaj\u0105cego ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie prawa do s\u0105du szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci, zapobiegliwo\u015bci i staranno\u015bci s\u0105du. Dor\u0119czenie pod wadliwym adresem oraz b\u0142\u0119dnym (nieaktualnym) imieniem i nazwiskiem odbiorcy nie mo\u017ce by\u0107, bez wzgl\u0119du na \u017ar\u00f3d\u0142o lub przyczyn\u0119 b\u0142\u0119du, uznane za dokonane.<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nieodebrana przesy\u0142ka s\u0105dowa zazwyczaj zwiastuje jakie\u015b k\u0142opoty. Je\u015bli dwukrotnie awizowany nakaz zap\u0142aty wr\u00f3ci do s\u0105du, mo\u017cliwe jest uznanie nakazu za dor\u0119czony (mimo pozostawienia go w aktach s\u0105dowych) i przyj\u0119cie, \u017ce adresat mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapozna\u0107 si\u0119 z jego tre\u015bci\u0105. To ostatecznie doprowadzi za\u015b do wszcz\u0119cia egzekucji z takiego nakazu zap\u0142aty. Przyj\u0119cie fikcji dor\u0119czenia musi jednak wi\u0105za\u0107 Czytaj dalej... \"Dor\u0119czenie zast\u0119pcze na nazwisko panie\u0144skie\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[28,37],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/708"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=708"}],"version-history":[{"count":10,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":743,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/708\/revisions\/743"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.lubelskiekancelarie.pl\/prawo-w-praktyce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}