Jak to ju\u017c doskonale wiadomo z poprzednich wpis\u00f3w - w sytuacji, gdy nakaz zap\u0142aty zostaje uznany za prawid\u0142owo dor\u0119czony, mo\u017cliwa staje si\u0119 egzekucja obj\u0119tych nim roszcze\u0144. Zdarza si\u0119, przy mniejszych roszczeniach lub zamo\u017cniejszych d\u0142u\u017cnikach, \u017ce komornik od razu \u015bci\u0105ga ca\u0142\u0105 nale\u017cno\u015b\u0107. Je\u015bli nakaz wys\u0142ano na nieaktualny adres, d\u0142u\u017cnik zazwyczaj jest w stanie doprowadzi\u0107 do utraty mocy takiego nakazu. Pozostaje jednak problem ju\u017c wyegzekwowanych \u015bwiadcze\u0144. Czy okoliczno\u015b\u0107, \u017ce komornik dzia\u0142a\u0142 w oparciu o tytu\u0142 egzekucyjny, kt\u00f3ry nast\u0119pnie utraci\u0142 moc, jest sama w sobie wystarczaj\u0105ca do wykazania nienale\u017cnego \u015bwiadczenia i w konsekwencji rodzi obowi\u0105zek jego zwrotu ? <\/p>\n
Nie jest tak pi\u0119knie (dla d\u0142u\u017cnika). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce utrata mocy nakazu zap\u0142aty nie ko\u0144czy sporu. Sprawa toczy si\u0119 dalej, a zagadnienie zasadno\u015bci roszczenia jest kwesti\u0105 otwart\u0105. D\u0142u\u017cnik faktycznie mo\u017ce zwalczy\u0107 pow\u00f3dztwo i w\u00f3wczas nie b\u0119dzie w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ma prawo domaga\u0107 si\u0119 zwrotu pozyskanego \u015bwiadczenia. Z jakim skutkiem - to ju\u017c sprawa wt\u00f3rna dla tematyki tego wpisu. Je\u015bli jednak d\u0142u\u017cnik spraw\u0119 przegra w ca\u0142o\u015bci, to wracamy do punktu wyj\u015bcia (cho\u0107 koszty procesu b\u0119d\u0105 ju\u017c w\u00f3wczas nieco wy\u017csze). Mamy zatem nowy tytu\u0142 wykonawczy - wyrok s\u0105dowy, kt\u00f3ry zn\u00f3w mo\u017ce trafi\u0107 do komornika. <\/p>\n
Jak zatem na to wszystko nale\u017cy patrze\u0107 w kontek\u015bcie ju\u017c wyegzekwowanego roszczenia z nakazu zap\u0142aty ? Odpowiedzi\u0105 jest to\u017csamo\u015b\u0107 roszczenia. Jest to wszak nadal jedna sprawa. Dop\u00f3ki jest w toku, nie mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce dane przysporzenie nast\u0105pi\u0142o bez podstawy prawnej. Losy roszczenia o jego zwrot zale\u017c\u0105 od sposobu zako\u0144czenia takiego procesu. Zagadnienie, jak opisane na wst\u0119pie, by\u0142o przedmiotem analiz m.in. S\u0105du Rejonowego i Okr\u0119gowego w Gliwicach <\/p>\n
\u015awiadczenie spe\u0142nione na podstawie prawomocnego wyroku jest \u015bwiadczeniem nale\u017cnym, jednak p\u00f3\u017aniejsze uchylenie lub zmiana tego wyroku w wyniku jego zaskar\u017cenia skarg\u0105 kasacyjn\u0105 powoduje zmian\u0119 charakteru dokonanego wcze\u015bniej \u015bwiadczenia, kt\u00f3re staje si\u0119 \u015bwiadczeniem nienale\u017cnym i podlega obowi\u0105zkowi zwrotu (tak wyrok SA w Poznaniu z 29 grudnia 2005 r., I ACa 1062\/05, LEX nr 186167 oraz wyrok tego S\u0105du z 9 lutego 2011 r., I ACa 16\/11, LEX nr 898636). Jak wskaza\u0142 jednak S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z 13 kwietnia 2011 r.: \u201eRoszczenie o zwrot takiego \u015bwiadczenia powstaje jedynie w wypadku ostatecznego i trwa\u0142ego odpadni\u0119cia podstawy prawnej, a nie powstaje w razie przej\u015bciowego jej odpadni\u0119cia. W przypadku spe\u0142nienia \u015bwiadczenia na podstawie orzeczenia s\u0105dowego, nieprawomocnego lub prawomocnego, nast\u0119pnie uchylonego, nie dochodzi do powstania roszczenia, je\u017celi sprawa jest nadal w toku. Dopiero prawomocne zako\u0144czenie sprawy i oddalenie pow\u00f3dztwa oznacza odpadni\u0119cie podstawy wzbogacenia wobec braku tytu\u0142u prawnego wzbogacenia\". Wynika to z tego, \u017ce deklaratoryjne orzeczenie s\u0105du nie stanowi podstawy prawnej \u015bwiadczenia w rozumieniu art. 405 k.c. i 410 k.c., a jedynie zawiera si\u0119 w nim stwierdzenie istnienie lub brak podstawy prawnej \u015bwiadczenia. Podstawa prawna wynika bowiem z przepis\u00f3w prawa materialnego, a nie procesowego. Wyrok oddalaj\u0105cy pow\u00f3dztwo przes\u0105dza, \u017ce podstawa prawna nie istnieje, co czyni ewentualne \u015bwiadczenie nienale\u017cnym. Natomiast w wypadku prawomocnego orzeczenia zas\u0105dzaj\u0105cego przes\u0105dza si\u0119 zasad\u0119, \u017ce roszczenie materialnoprawne istnieje, co czyni \u015bwiadczenie nale\u017cnym. W konsekwencji roszczenie o zwrot \u015bwiadczenia nienale\u017cnego na skutek odpadni\u0119cia podstawy prawnej po jego wykonaniu staje si\u0119 wymagalne z dniem odpadni\u0119cia podstawy prawnej. Tym dniem jest dzie\u0144 prawomocnego rozstrzygni\u0119cia oddalaj\u0105cego pow\u00f3dztwo odno\u015bnie tego \u015bwiadczenia.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
W niniejszej sprawie tytu\u0142 wykonawczy na podstawie kt\u00f3rego wyegzekwowano od pow\u00f3dki dochodzone przez ni\u0105 roszczenie odpad\u0142 na skutek uchylenia postanowienia o nadaniu nakazowi zap\u0142aty klauzuli wykonalno\u015bci, a kolejno utraty mocy przez nakaz zap\u0142aty. Brak tytu\u0142u egzekucyjnego nie przes\u0105dza\u0142 jednak o tym, \u017ce nie istnia\u0142a podstawa prawna do zap\u0142aty nale\u017cno\u015bci wyegzekwowanej na rzecz , a poza tym brak ten mia\u0142 charakter przej\u015bciowy. W konsekwencji post\u0119powania tocz\u0105cego si\u0119 po uchylenia nakazu zap\u0142aty w sprawie o sygnaturze akt VII GC 1424\/13\/13 S\u0105d Rejonowy Katowice \u2013 Wsch\u00f3d w Katowicach w 28 sierpnia 2014 roku wyda\u0142 wyrok, w kt\u00f3rym uwzgl\u0119dni\u0142 pow\u00f3dztwo w ca\u0142o\u015bci, co odpowiada\u0142o tre\u015bci uchylonego nakazu zap\u0142aty. Apelacj\u0119 pow\u00f3dki od tego wyroku zosta\u0142a oddalona, a wyrok S\u0105du Rejonowego uprawomocni\u0142 si\u0119. Wierzytelno\u015b\u0107 przys\u0142uguj\u0105ca pozwanej wzgl\u0119dem pow\u00f3dki zosta\u0142a, zatem prawomocnie stwierdzona. Nale\u017cno\u015b\u0107 wyegzekwowana od pow\u00f3dki na postawie nakazu zap\u0142aty z 19 marca 2013 roku w sprawie o sygnaturze akt VII GNc 757\/13\/7 nie by\u0142a \u015bwiadczeniem nienale\u017cnym. Pozwanej w oparciu o powo\u0142any wyrok przys\u0142ugiwa\u0142 tytu\u0142 prawny do \u017c\u0105dania od pow\u00f3dki spe\u0142nienia \u015bwiadczenia, a w konsekwencji roszczenie o zwrot kwoty uzyskanej przez pozwan\u0105 w wyniku egzekucji by\u0142o niezasadne.<\/em><\/p><\/blockquote>\n
Na marginesie mo\u017cna tylko doda\u0107, \u017ce wierzyciel nie powinien prowadzi\u0107 egzekucji z wyroku w zakresie to\u017csamym z zaspokojonym ju\u017c w egzekucji z nakazu. Pozyskanie przez komornika od d\u0142u\u017cnika \u015brodk\u00f3w w takich okoliczno\u015bciach oznacza\u0142oby podw\u00f3jn\u0105 korzy\u015b\u0107 dla wierzyciela, a tym samym otwiera\u0142oby drog\u0119 do w\u0142a\u015bciwego (i w pe\u0142ni zasadnego) pow\u00f3dztwa o zwrot ponownie wyegzekwowanej kwoty. O ile oczywi\u015bcie wcze\u015bniej nie zapunktowa\u0142oby pow\u00f3dztwo przeciwegzekucyjne. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jak to ju\u017c doskonale wiadomo z poprzednich wpis\u00f3w - w sytuacji, gdy nakaz zap\u0142aty zostaje uznany za prawid\u0142owo dor\u0119czony, mo\u017cliwa staje si\u0119 egzekucja obj\u0119tych nim roszcze\u0144. Zdarza si\u0119, przy mniejszych roszczeniach lub zamo\u017cniejszych d\u0142u\u017cnikach, \u017ce komornik od razu \u015bci\u0105ga ca\u0142\u0105 nale\u017cno\u015b\u0107. Je\u015bli nakaz wys\u0142ano na nieaktualny adres, d\u0142u\u017cnik zazwyczaj jest w stanie doprowadzi\u0107 do utraty Czytaj dalej... \"Utrata mocy nakazu a zwrot wyegzekwowanych \u015brodk\u00f3w\"<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4,5],"tags":[15,17,65,28,68],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t