PYTANIE:
Przedstawiony mi przez pośrednika projekt umowy pośrednictwa na wyłączność zawiera punkt o karach umownych. Jedna z nich dotyczy kary za wypowiedzenie tej umowy przeze mnie bez ważnych powodów w oznaczonym okresie. Czy takie postanowienie jest zgodne z prawem ?
ODPOWIEDŹ:
TAK. W tym zakresie należy odnieść się do zasady swobody umów i przepisów ogólnych prawa zobowiązań. Strony mogą ograniczyć wypowiadanie umów bez ważnego powodu, a takim ograniczeniem może być kara umowna. Jest to szczególnie uzasadnione w tych umowach pośrednictwa, w których na pośredniku spoczywa całe ryzyko gospodarcze takiej umowy, a jego uprawnienie do prowizji powstaje wyłącznie wówczas, gdy zostanie zawarta transakcja, przy której pośredniczył. W innym wypadku pośrednikowi nie przysługuje żadne wynagrodzenie lub zwrot z tytułu starań i nakładów poczynionych przez niego w celu realizacji umowy. Oczywiście skuteczne dochodzenie takiej kary w pełnej wysokości zależy od okoliczności sprawy i treści konkretnej umowy, ale co do zasady nie ma przeszkód żeby takie rozwiązania umowne stosować (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2005 r. V CK 295/05).
Kategoria: Pytanie do prawnika
Problemy prawne ujęte w formę pytań i odpowiedzi
Umowa o pracę pod warunkiem
PYTANIE:
Czy dopuszczalne jest zawarcie z pracownikiem umowy o pracę z zastrzeżeniem warunku?
ODPOWIEDŹ:
Do przedmiotowej kwestii – w sposób krytyczny – miał możliwość odnieść się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 marca 2011 r. – I UK 316/10.
Czytaj dalej
Przedawnienie – umowa pośrednictwa
PYTANIE:
W jakim terminie przedawniają się roszczenia pośrednika z umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami?
ODPOWIEDŹ:
Trzy lata. W aktualnym stanie prawnym (od nowego roku wchodzi w życie istotna zmiana przepisów) umowa pośrednictwa jest umową nazwaną i uregulowaną w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazana ustawa nie reguluje również w sposób szczególny okresów przedawnienia. Z tych względów nie ma podstaw, aby do umów pośrednictwa w obrocie nieruchomościami stosować art. 751 k.c. i w sposób odpowiedni przyjmować dwuletni okres przedawnienia. W konsekwencji należy uwzględniać standardowy trzyletni okres przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 12 stycznia 2007 roku – IV CSK 267/06).
Wyłączenie darowizny z zakresu doliczeń zachowku
PYTANIE:
Czy ojciec dokonując darowizny na córkę może jednocześnie zastrzec wyłączenie tej darowizny na przyszłość z doliczeń zachowkowych względem niewdzięcznego syna?
ODPOWIEDŹ:
NIE. Choć będąc precyzyjnym należałoby odpowiedzieć : tak, z tym że będzie to zastrzeżenie nieskuteczne. Osiągnięcie tożsamego celu z uwagi na niewdzięczność syna może zapewnić instytucja wydziedziczenia. Ewentualne zastrzeżenia darczyńcy na potrzeby prawa spadkowego dotyczyć może skutecznie co najwyżej aspektów wzajemnego zaliczania darowizn przy dziale spadku.
Potrącenie jako zarzut pozwanego
PYTANIE
Kontrahent pozwał mnie o zaległe faktury. Zgłosiłem zarzut potrącenia z uwagi na moje wierzytelności wobec powodowej firmy, ale sąd go nie uwzględnił i przegrałem sprawę. Czy te wierzytelności, które bezskutecznie zgłosiłem do potrącenia, mogą być teraz podstawą do wytoczenia oddzielnego procesu ?
ODPOWIEDŹ
TAK. Nieuwzględniony zarzut potrącenia nie tworzy stanu sprawy osądzonej. Sytuacja ta zatem różni się zdecydowanie od przypadku wytoczenia powództwa wzajemnego. Nie ma przeszkód żeby objąć te wierzytelności nowym pozwem, przy czym aby nie narażać się na koszty należy najpierw rozważyć dokładnie przyczyny, dla których sąd nie uznał potrącenia.
Zachowek a darowizna dla małżonków
PYTANIE
Dziadek zmarł – nie pozostawił majątku, nie było testamentu. 20 lat temu udzielił darowizny mieszkania na rzecz swojego starszego syna oraz jego żony (darowizna na małżonków). Czy drugi syn dochodząc zachowku może doliczyć całą wartość darowanej na brata i bratową nieruchomości ?
ODPOWIEDŹ
NIE. Należy – zakładając oczywiście, że są spełnione inne przesłanki do ubiegania się o zachowek – uwzględnić co najwyżej tylko ten zakres darowizny, który może być na potrzeby zachowku doliczony do czystej wartości spadku. Darowizna na bratową uprawnionego została dokonana ponad 10 lat przed śmiercią spadkodawcy, stąd w tej części wartość darowizny nie podlega doliczeniu. Na należny uprawnionemu zachowek zaliczeniu podlegać może ewentualnie tylko wartość połowy przedmiotu darowizny, według stanu na datę darowizny.
Wysokość odszkodowania dla pracownika
PYTANIE :
Występuję do sądu o odszkodowanie od pracodawcy z uwagi na nieprawidłowe wypowiedzenie umowy o pracę. Czy wysokość odszkodowania obliczam jako wysokość pensji netto, czy brutto ?
ODPOWIEDŹ :
W prawie pracy zasadą jest dochodzenie w roszczeniach kwot tzw. „brutto”, a nie takich, które pracownik faktycznie otrzymywał „na rękę”. Niemniej obliczanie wysokości odszkodowań jest bardziej złożone, jako że zagadnienie to reguluje Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy z dnia 29 maja 1996 r. (Dz.U. Nr 62, poz. 289). Regulacja ta zawiera jedynie odpowiednie odwołanie, jako że stanowi iż, zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop stosuje się także w celu obliczenia odszkodowania przysługującego pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z naruszeniem przepisów prawa pracy (art. 471, 50 § 1 i 4 oraz art. 58 i 60 Kodeksu pracy). Z tych względów konkretnych wskazówek należy poszukiwać w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop z dnia 8 stycznia 1997 r. (Dz.U. Nr 2, poz. 14). Wysokość odszkodowania uwzględnia zatem nie tylko podstawową pensję zasadniczą, ale także inne składniki wynagrodzenia.
