Przeskocz do treści

(Nie)skuteczny zapis na sąd polubowny

Wracamy po dłuższej przerwie. Działalność zawieszona, ale to nie powód żeby portal znalazł się na obrzeżach sfery pozycjonowania. Dzisiaj będzie o przedsiębiorcy, który bardzo nie chciał spotykać się w sądzie powszechnym z kontrahentem, ale sąd mu wytłumaczył, że jednak musi. Zapisy na sąd polubowny są coraz bardziej powszechne w profesjonalnym obrocie gospodarczym - zwłaszcza tam, gdzie pojawia się element zagraniczny. Procesy cywilne potrafią toczyć się latami, więc przedsiębiorcy wybierają alternatywne (i szybsze) drogi rozwiązywania sporów. Niektóre podmioty wprost dążą do przeniesienia wszelkich spornych spraw do arbitrażu, oczekując tego także od swoich kontrahentów. Aby jednak taki zapis był skuteczny, musi być spełnione pewne ustawowe minimum.

Tego zagadnienia dotyczyła jedna ze spraw w Sądzie Okręgowym w Rzeszowie. Sąd ten rozpatrywał zażalenie na odrzucenie pozwu w związku z zapisem na sąd polubowny. Punktem wyjścia dla konkretnych ustaleń było oczywiście przedstawienie w tym przedmiocie generalnych zasad kodeksowych.

Zasadą wynikającą z art. 1161 ust 1 k.p.c. jest, że poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wymaga umowy stron. Ustawodawca posługuje się pojęciem "umowa", czyli strony muszą złożyć zgodne oświadczenia w tym przedmiocie. Zapis na sad polubowny jako wyjątek od zasady rozstrzygania sporów cywilno- prywatnych przez sąd powszechny musi być wykładany ściśle i nie można go domniemywać czy dorozumiewać. Świadczy o tym kolejny przepis art. 1162 k.p.c. wskazujący na formę, w jakich zapis ten może być uczyniony. W art. 1162§2 zd. 2 kpc wskazano, że powołanie się w umowie na dokument zawierający postanowienie o poddaniu sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego spełnia wymagania dotyczące formy zapisu na sąd polubowny, jeżeli umowa ta jest sporządzona na piśmie, a to powołanie się jest tego rodzaju, że czyni zapis częścią składową umowy. Przepis ten może mieć zatem zastosowanie do sytuacji, w której zapis na sąd polubowny został zawarty w ogólnych warunkach umów, wzorcu umownym czy regulaminie albo w osobnym dokumencie sporządzonym przez strony przed zawarciem umowy, w której jest powoływany jako jej cześć składowa. Istotna jest treść oświadczenia inkorporującego do treści umowy podstawowej dokument zawierający oświadczenie o zapisie na sąd polubowny. W oświadczeniu tym musi być wskazany dokument zawierający oświadczenie o zapisie na sąd polubowny oraz wskazanie, że stanowi on integralną część umowy.(…)

W/w przepis stanowiąc o minimalnym wymogu formy umowy : „na piśmie” nie wymaga, by umowa na sąd polubowny była zawarta w formie pisemnej, co oznacza podpisy obu stron pod umową ( art. 78 § 1 kc ). Przepis art. 1162 kpc jest bardziej liberalny. Umowa „na piśmie” oznacza, iż jej treść musi być wyrażona pisemnie. Nie oznacza to jednak, by sam fakt wygenerowania na piśmie treści umowy prorogacyjnej wystarczał do przyjęcia, iż strony umowę zawarły. Innymi słowy należy wykazać, w tym wypadku pozwany, który na taką umowę się powołał wnosząc o odrzucenie pozwu, że strony zachowały zasady obowiązujące w kc a regulujące sposób zawarcia umowy ( art. 66 i nast. kc ). Wychodząc od kwestii podstawowych, a więc konieczności złożenia zgodnych oświadczeń w przedmiocie zawarcia umowy każdej umowy jako warunku podstawowego do przyjęcia istnienia umowy , w tym o poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego warunki takie nie zostały spełnione.

Sąd I instancji przyjął, że:

z kontraktu będącego podstawą roszczenia wynika, że jest on oparty na Warunkach (...) dot. produktów mlecznych , z kolei z tych warunków wynika, że wszelkie spory prawne lub faktyczne jakie mogą powstać pomiędzy sprzedającym a kupującym w związku z umową wykonywaną w Warunkach (...) będą poddawane pod rozstrzygnięcie przez arbitrów, z wyłączeniem sądów powszechnych na podstawie (...)

Sąd Okręgowy miał inne zapatrywanie na ten temat.

W niniejszej sprawie oświadczenie to zawarte miało być w zapisku widniejącym pod zamówieniem (k. 17) sporządzone w języku angielskim o brzmieniu po przetłumaczeniu: „Działamy zgodnie z naszymi warunkami ogólnymi i warunkami (...) dotyczącymi produktów mlecznych. Proszę o zwrot podpisanego i opieczętowanego egzemplarza”.

Analizując ten problem sąd ostatecznie doszedł do wniosku, że nie dokonano skutecznego zapisu na sąd polubowny.

Z informacji zawartych w stanowiskach stron wynika, że powód i pozwany pozostają w stałych stosunkach gospodarczych. Zamówienie będące podstawą dochodzonego roszczenia uznać należy jako ofertę pozwanego zawarcia umowy na sąd polubowny ( nie dlatego, że podpisana przez niego; to przesądza o jej formie pisemnej, ale dlatego, że została przesłana powodowi, zatem złożona stronie przeciwnej ). Wg jednak treści tej oferty pozwany postawił jasny , jednoznaczny wymóg drugiej stronie odesłania podpisanego egzemplarza. Zatem jasnym musiało być dla obu stron, że warunkiem zawarcia umowy było jej podpisanie. Skoro pozwany oczekiwał jej podpisanie przez drugą stronę, to oczywistym dla strony przeciwnej musiało być ,że brak podpisu oznacza brak zgody na zawarcie umowy tej treści, w tym brak zgody na poddanie sporów pod sąd polubowny. Z uwagi zatem na jasno sformułowany przez oferenta sposób zawarcia umowy: konieczność jej podpisania i odesłania , brak podstaw do „poczytywania” w myśl art. 682k.c., że strony nawet pozostając w stałych relacjach gospodarczych współpracy handlowej poprzez „brak niezwłocznej odpowiedzi” powoda na tę ofertę zawarły umowę prorogacyjną. Z oczywistych względów nie ma podstaw do zastosowania art. 69 kc : pozwany nie udowodnił, iż w umowach o sprzedaż mleka zwyczajowo dopuszcza się tzw. (…) jako OWU wedle art. 384 § 1 kc, a pozwany jednoznacznie wg treści swej oferty wymagał jej podpisu przez powoda, czego ten nie uczynił. Pozwany nie udowodnił w żaden sposób że powód przyjął to oświadczenie woli pozwanego zapisu na sąd polubowny, przy czym umowy takiej nie można domniemywać. Musi być jednoznaczny dowód złożenie przez powoda oświadczenia woli o przyjęciu oferty zapisu na sąd polubowny, nie koniecznie sprowadzający się tylko do złożenia podpisu pod pisemną ofertą powoda. Takiego dowodu pozwany nie przeprowadził w tym postępowaniu. Tym samym powód wykazał jedynie, że doszło do jednostronnego złożenia na piśmie oświadczenia powoda woli zapisu na sąd pulubowny, a to nie wystarczyło do przyjęcia , że strony taka umowę zawarły. Jest to tym bardziej uzasadnione, że mimo zalecenia pozwanego o zwrot podpisanego egzemplarza, powód tego nie uczynił, a przynajmniej nic innego nie wynika ze zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego. Sporny zapis nie został także sformułowany w ten sposób, by mógł zostać uznany za część składową umowy tj. Zamówienia. Nawet jeśli uznać, że Warunki (…) stanowią ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy (art. 384 k.c.), to strona pozwana nie wykazała by doręczyła powodowi te Warunki przed zawarciem umowy, a także sam sporny zapis nie precyzuje, gdzie z takimi Warunkami powód mógłby się zapoznać w języku polskim tj. w taki sposób, by Warunki te jako wzorzec były transparentne i jednoznaczne.

Powyższy przypadek dobrze ukazuje, że wszystkie istotne aspekty prawne danego kontraktu najlepiej jest potwierdzać w sposób jednoznaczny i transparentny - aby nie tracić potem czasu na wyjaśnianie rzeczywistej woli i intencji stron. Nie zawsze też można powoływać się na uproszczone tryby zawierania umów, które są przewidziane dla relacji B2B.

Masz podobny problem prawny ?
Skontaktuj się z nami - postaramy się pomóc !

Jak zlecić sprawę lub umówić się na konsultacje - informacje




Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Publikacja komentarza wymaga akceptacji administratora - bez akceptacji komentarz nie będzie widoczny dla innych użytkowników. Dodawanie komentarzy nie wymaga logowania ani podawania jakichkolwiek danych. Aprobowane będą wyłącznie komentarze nawiązujące do tematyki wpisu - uzupełnienia, sprostowania, polemiki, pytania dodatkowe. Odrzucone zostaną wszelkie komentarze naruszające ten wymóg, ale także te stanowiące reklamę, zawierające dane osobowe (nazwisko, adres e-mail), odnośniki, pomówienia lub wulgaryzmy, jak też treści zdublowane lub nic nie wnoszące do dyskusji. Administrator nie jest zobligowany weryfikować komentarzy oczekujących na moderację w żadnym konkretnym terminie, ani też odpowiadać na komentarze. Aprobata komentarza nie oznacza potwierdzenia przez Kancelarię treści objętych komentarzem. Komentarze są publicznie dostępne i mogą być w uzasadnionych przypadkach edytowane lub usuwane przez administratora. Stanowią one wyłącznie wyraz poglądów ich autora, który świadomie i dobrowolnie zdecydował się na zamieszczenie ich w ramach polemiki lub dyskusji na Portalu w celu upublicznienia.
Prawnik z Lublina
radca prawny
ALEKSANDER KUNICKI
`Prawo w praktyce` stanowi część WWW.LUBELSKIEKANCELARIE.PL . Administratorem Portalu jest Lubelskie Kancelarie - Aleksander Kunicki Kancelaria Radcy Prawnego. Wykorzystywanie prezentowanych tu materiałów i treści bez zgody Administratora i autora jest zabronione. Umieszczanie odniesień i zapożyczeń treści jest dozwolone pod warunkiem podania źródła oraz hiperłącza (link bez atrybutu nofollow) do strony źródłowej.

Treści zamieszczane na stronie mają jedynie charakter informacyjny i nie stanowią pomocy (porady) prawnej, nie są również aktualizowane w przypadku zmiany stanu prawnego. Prezentują jedną z dopuszczalnych wersji interpretacji powszechnie obowiązujących przepisów prawa, przedstawioną zazwyczaj w układzie hipotetycznych pytań i odpowiedzi. Wszelkie wątpliwości związane z treścią bloga, w szczególności w związku z samodzielnie prowadzonymi sprawami sądowymi, należy konsultować z adwokatem lub radcą prawnym w ramach odrębnie zlecanej usługi prawnej. Kancelarie i Administrator nie ponoszą odpowiedzialności za jakikolwiek skutek wykorzystania przedmiotowych treści przez inne osoby. Treść pełnej noty prawnej jest dostępna pod tym odnośnikiem.

Blog `Prawo w praktyce` służy informowaniu w przedmiocie specjalizacji, praktyki oraz form usług i pomocy prawnej świadczonych przez prawników powiązanych z www.lubelskiekancelarie.pl.Oferta Kancelarii dotyczy spraw cywilnych (majątkowych, odszkodowań, nieruchomości, umów), spadkowych, rodzinnych, gospodarczych, administracyjnych, karnych. Radca prawny specjalizuje się w obsłudze prawnej firm, prawie kontraktów, konsumenckim oraz procesowym, związanym ze sprawami sądowymi w Lublinie i okolicach.

Powered by WordPress. Enhanced by Google.